X
تبلیغات
نویسنده و گردآورنده : احسان خوشخرام - تجارت الکترونیکی
دانشنامه علوم و آموزش رایگان
نویسنده و گردآورنده : احسان خوشخرام


منوی دسته ای
موضوع: تجارت الکترونیکی

تجارت الكترونيك                                          خلاصه مقاله

 

آيا تجارت سنتي پاسخگوئي نيازهاي موجود در جوامع بشري مي باشد ؟

 

با پيشرفت تكنولوژي و گسترش جوامع بشري ، لزوم به كارگيري روشي نوين در تجارت كاملاً محسوس مي باشد . شيوه اي كه بتواند با دفع نقص ها و عيوب موجود ، جايگزين مناسبي براي تجارت سنتي باشد . اين مت جايگزين ، بايد با سود دهي بالا ، كاهش هزينه ها ، گسترش دامنه تجارت ، افزايش فروش و در آمد و صرفه جويي در وقت همراه باشد . از ميان موارد بر بهره مندي از مزاياي ذكر شده در بالا ، داراي امنيت ، سرعت و دقت بيشتري در مقايسه با گزينه هاي موجود مي باشد .

تجارت الكترونيك خريد و فروش كالا و ارائه خدمات از طريق اينترنت مي باشد . از همين رو باعث گسترش طيف انتخاب مصرف كننده ، كاهش قيمت كالاها از طريق حذف واسطه ها ، كاهش هزينه هاي عمومي ، افزايش صادارات غير نفتي ، ايجاد رقابت ميان توليد كنندگان و عرضه كنندگان مي شود .

يكي از بارزترين مشخصه هاي تجارت الكترونيك كاهش آلودگي به واسطه كاهش تردد مي باشد ، همچنين به كارگيري تجارت الكترونيك در داد و ستد كالا يا ارائه خدمات امكان تغيير روند بازگشت سرمايه را به كاربران مي دهد .

متأسفانه با وجود تمامي مزاياي تجارت الكترونيك به دلايل متعددي از جمله : نامأنوس بودن اين روش براي عموم مردم ، كمبود منابع آموزشي مناسب در اين زمينه ، كمبود سيستم پرداخت الكترونيكي و استفاده نكردن از قابليتهاي موجود و سوء استفاده از بحث تجارت الكترونيك . اين روش در كشور ما مورد بي مهري قرار گرفته است .

 
تقدير و تشكر :

با تقدير و تشكر از موءسسه آموزشي امام حسين (ع) و دست اندركاران اين همايش كه اين فرصت را در اختيار جوانان قرارداده و روحيه تحقيق و پژوهش را در ما زنده كردند .

 
مقدمه اي بر تجارت الكترونيك :

 

اينترنت در ابتداي پيدايش تنها جهت تبادل اطلاعات ، آنهم به صورت متن ساده مورد استفاده قرار مي گرفت كه بعدها امكان انتقال فايل ،نامه الكترونيكي نيز ميسر گرديد. در اين زمان تنها استفاده تجاري از اينترنت ،دادن اطلاعات از يك كالا يا سرويس بود. آنهم به صورت متن و در مواقعي هم به صورت نامه الكترونيكي در اختيار متقاضيان قرار مي گرفت و در نهايت خريدار با فروشنده تماس گرفته و مبادله خارج از شبكه انجام مي شد.

با ظهور صفحات وب اين امكان به وجود آمد كه فروشندگان بتوانند محصولات خود را در محيط شبكه به عموم معرفي كنند.نقطه عطف مبادلات الكترونيكي زماني بود كه امكان پرداخت پول در محيط اينترنت و به وسيله كارت هاي اعتباري ميسر شد و اين موضوع باعث تكميل هر چه بيشتر فرايند تجارت الكترونيك گرديد.

با آشنايي مردم و تجار با مزايا و فوايد تجارت الكترونيك،حجم كمي و كيفي مبادلات از اين طريق رو به افزايش گذاشت. اما ناامني و بي قانوني اينترنت باعث نگراني هايي مي شد.با مرور زمان و ظهور پروتكل هاي ايمني متعدد ،عرضه نرم افزارها و سخت افزارها ي پيشرفته و امن ،قانونمند شدن محيط شبكه و افزايش فرهنگ و دانش كاربران اينترنت ،امروزه سطح ايمني مبادلات اينترنتي نسبت به گذشته به طور قابل ملاحظه اي افزايش يافته است.

 
تجارت الكترونيك چيست ؟

 

هر گونه خريد و فروش كالا و خدمات از طريق اينترنت و هر آنچه كه مرتبط با آن است را تجارت الكترونيك ناميده اند.

انواع تجارت الكترونيك:

1)     تاجر با تاجر(BUSINESS TO BUSINESS=B2B)

2)     تاجر با مشتري(BUSINESS TO CUSTOMER=B2C)

3)     مشتري با مشتري(CUSTOMER TO CUSTOMER=C2C )

مزاياي تجارت الكترونيك:

الف)مزاياي تجارت الكترونيك براي تجار وكسبه:

1)     گسترش دامنه كسب و كار و به تبع آن افزايش فروش و در آمد.

2)     كاهش هزينه ها در بسياري از بخش هاي يك تجارت و كسب كار از قبيل :تبليغات ،بازاريابي و...

3)     پشتيباني بهتر ،سريعتر،موثرتر.

4)     يك كسب وكار اينترنتي از تمام نقاط دنيا و به صورت 24 ساعته و 7 روز هفته  و360روز سال در دسترس است.

5)     اتوماسيون كارها و افزايش سرعت انجام امور دريافت،سفارش،امور حسابداري،ثبت آمار موجودي و ...

 

ب)مزاياي تجارت الكترونيك براي مردم و مصرف كنندگان:

1)     افزايش قدرت انتخاب مصرف كننده و امكان دسترسي به انبوه كالا از تعداد زيادي عرضه كننده  و در نتيجه انتخاب بهترين كيفيت با حد اقل قيمت.

2)     حذف واسطه ها كه باعث كاهش قيمت كالاها مي شود.

3)     ايجاد رقابت در بين توليد كنندگان و عرضه كنندگان كه اين موضوع باعث كاهش قيمت ها و افزايش كيفيت كالا و خدمات رساني به مشتري مي گردد.

4)     صرفه جويي بسيار در وقت مردم.

5)     سادگي و راحتي در انجام سفارش ها.

ج)مزاياي تجارت الكترونيك براي جامعه:

1)كاهش هزينه هاي عمومي.

2)كاهش تردد كه باعث كاهش آلودگي هوا مي شود.

3)ايجاد اشتغال در سطحي وسيع و با هزينه كم.

4)صادرات كالا و خدمات به اقصي نقاط دنيا و ايجاد در آمد ارزي براي كشور.

5)امكان توسعه مناطق كمتر توسعه يافته و دسترسي آسان به منابع مناطق توسعه يافته.

كالا يا خدمات در اينترنت:

آيا بر روي شبكه اينترنت بايد كالا فروخت يا خدمات؟يكي از اولين چيزهايي كه هنگام ايجاد يك كسب و كار اينترنتي مي بايست درباره آن تصميم بگيريد،اين است كه آيا ميخواهيد يك محصول را بفروشيد يا خدمات ارايه كنيد.

كالاي فيزيكي:

 

تجارت الكترونيك

مزايا:توانايي كسب درآمد نا محدود را دارد ،زيرا محدوديت زماني ندارد.

معايب:1)نيازمند انبار كردن و حمل و نقل مي باشد ،مگر اينكه حمل را از وظايف تامين كننده حذف نماييم.

2)عموما" احتياج دارد كه تعداد زيادي سفارش داشته باشيد تا درآمد معقولي را حاصل نمايد.مگر اينكه محصولي را بفروشيم كه به تنهايي سود سرشاري را نصيبمان نمايد.

خدمات:

مزايا:1)ساده و سريع به شما سود مي رساند،زيرا كل مبلغ پرداختي براي خدمات به جيب شما مي رود.

2)خدمات ميتواند مانده درآمد زيادي را حاصل نمايد،زيرا مشتري ممكن است چندين بار از خدمات شما استفاده نمايد.

معايب:در آمد اين كار در حد متوسطي است ،زيرا در طول روز فقط چند بار محدود مي توانيد خدمات ارايه نماييد،مگراينكه كارمنداني را استخدام نماييد كه خدمات دهي به مشتريان را انجام دهند.

اگر به جريان نقدينگي فوري نيازمنديد،راه اندازي يك سايت ارائه خدمات سريع ترين راه براي توليد در آمد مي باشد،اما در طولاني مدت اين فروش محصول است كه با سود رساني بالاتر ،سود بيشتري را به شما مي رساند.

 

كسب درآمد از طريق اينترنت

 

 

تجارت الكترونيك

 

چه كساني از اينترنت پول در مي آورند؟امروز تنها چهار نوع شركت اصلي وجود دارد كه با وجود تمام مشكلات محيط شبكه به اين نوع تجارت مشغولند.

 

1)    شركتهاي بزرگ(گربه هاي چاق)

 

بسياري از اين دسته از شركتها هيچگونه تبليغاتي در محيط شبكه انجام نمي دهند .شايد اين گونه مي انديشيد كه URL آنها در اينترنت و تبليغات آنها در خارج از شبكه براي شناساندن كسب و كارشان كافي باشد و شايد اين تفكر در مورد اغلب آنها درست باشد .البته منظور شركتهايي نظير CNN , NIKE , PENZOILو ...

مي باشد.

2)    شركت هاي متوسط و چابك (ريسك كنندگان)

 

شركتهايي كه در اين دسته قرار مي گيرند كابوهاي الكترونيكي همچون YAHOO

(جستجوگر اينترنتي)،netcom,netscapeو شركتهاي ارائه كننده خدمات اينترنتي معروف به isp مي باشند.اين شركت ها از روش بسيار متفاوتي در تجارت الكترونيك استفاده مي كنند و اميدوار هستند كه اين روش ها ،روزي سود سرشاري را براي آنها فراهم آورد.بسياري از اين نوع شركتها ور شكست                  مي شوند ، اما تعداد اندكي نيز موفق شده و به طور خارق العاده اي رشد مي نمايند .

3- شركتهاي بي تجربه كوچك ( جستجو گران طلا )

 

اين گروه شركتهاي را در بر مي گيرد كه توسط يك نفر اداره مي شوند و داراي تجربياتي در تجارت سنتي يا تجارت اينترنتي هستند . طرز فكر آنها درباره تجارت اينترنتي همانند طرز فكر جستجو گران طلا است .

 

4- شركتهاي كوچك و چابك ( برندگان ميدان )

 

 

تجارت الكترونيك

 

برندگان اين نوع تجارت ، شركتهاي كوچكي هستند كه توسط افراد با تجربه اداره مي شوند وسطح بالايي از آگهي را به نمايش مي گزارند . آنها به سختي كار مي كنند تا وب سايت شان ارتقاء پيدا كند . در حال حاضر اين دسته از شركتها داراي ميزان بالايي از موفقيت در اينترنت هستند . اين شركتها كه معمولاً در هنگام شروع توسط يك نفر اداره مي شوند مي توانند به طور خارق العاد ه اي توسعه پيداكرده و به شركتهاي بزرگ با تعدا د بسيار زيادي كارمند تبديل گردند .

 

بررسي وضعيت تجارت الكترونيك در ايران :

 

در حال حاضر با وجود اينكه اينترنت و تجارت الكترونيك در جوامع توسعه يافته و نيمه توسعه يافته رشد چشم گيري داشته است ، اما متأسفانه درايران با وجودي كه داراي ظرفيتها و پتانسيل هاي  بالايي در زمينه تجارت الكترونيك است ، آنچنانكه بايد و شايد است اين مقوله مورد توجه قرار نگرفته است . اين موضوع ناشي از عوامل متعددي است كه به طور خلاصه مي توان به موارد زير اشاره كرد :

1-     نا آشنايي اكثر مردم ، كاربران اينترنت و خصوصاً تجار و كسبه نسبت به مزايا و فوايد بسيار زياد تجارت الكترونيك .

2-     نبود ديدگاه استفاده حرفه اي و كار آمد از اينترنت در جامعه و خصوصاً در ميان جوانان .

3-     نبود تفكر بهره گيري از فناوري اطلاعات و تجارت الكترونيك جهت حل بسياري از معضلات جامعه از قبيل : بهره وري پايين ، تورم ، اشتغال جوانان ، صادرات غير نفتي و ...

 

 
تجارت الكترونيك

 

4-     كمبود منابع آموزشي مناسب و متنوع در زمينه IT  و تجارت الكترونيك .

5-     مشكلات متعدد در زير ساخت هاي سخت افزاري و نرم افزاري مرتبد با تجارت الكترونيك.

6-     كمبود سيستم پرداخت الكترونيكي در كشور .

7-     برداشتها و تصور غلط از تجارت الكترونيك در بين تجار و صاحبان كسب و كار .

8-     استفاده نكردن از قابليتها و امكان موجود در ايران ( هر چند امكانات موجود در ايران نسبت به كشورهاي توسعه يافته كمتر است وليكن حتي از 10درصد اين امكانات هم استفاده نمي شود . در حالي كه مي توان با اين امكانات به ظاهر كم ، كارهاي بزرگي را انجام داده و  كمبودها را با استفاده منابع و امكانات كشورها ي توسعه يافته جبران كرد .)

9-     سوء استفاده  از بحث تجارت الكترونيك توسط عده اي سود جو و ترويج روش هاي كلاه برداري به اسم تجارت الكترونيك و سركيسه كردن جوانان با وعده هاي واهي.

 

 

برداشت آخر

 

به دلايل گوناگوني در گذشته از اينترنت و تجارت الكترونيكي استفاده كمتري مي شد كه از جمله آنها مي توان به موارد زير اشاره داشت:

1)    حضور در اينترنت بسيار پر هزينه بود:به طور مثال گراني تجهيزات

سخت افزاري و نرم افزاري مرتبط با فناوري اطلاعات

 

تجارت الكترونيك

2)     نياز به آموزش هاي تخصصي بالا بود .

3)     عدم آگاهي مردم و كاربران و خصوصاً تجار و كسبه نسبت به مزاياي تجارت الكترونيك.

اما امروزه نسبت به گذشته به دلايل گوناگوني استفاده از اينترنت و تجارت الكترونيك رشد چشمگيري داشته است كه از جمله آنها مي توان به موارد زير اشاره كرد:

1-كاهش شديد هزينه هاي اينترنتي :به علت كاهش قيمت تجهيزات سخت افزاري و نرم افزاري مي توان با هزينه كمي در اينترنت حضور داشت.

2-وجود نرم افزارهاي متنوع و ساده و مرتبط با تجارت الكترونيك .

3- پيش رفت علم و آگاهي كاربران و صاحبان تجارت و كسب و كار از اينترنت و تجارت الكترونيك .

4- استفاده عمومي از اينترنت .

 

تجارت الكترونيك

فرهنگ اصطلاحات

UNIFORM     UNIVERSAL RESOURCE LOCATOR     (URL)

همان آدرس وب سايت مي باشد.

ارائه كننده خدمات اينترنتي  INTERNET  SERVIS   POVIDER(ISP)

تكنولوژي اطلاعات INFORMATION TEHNOLOGY(IT)

 
 

تجارت الكترونيك

منابع و مأخذ :

1-     سايتهاي اينترنتي .

2-     كتاب الكترونيكي " خود آموز تجارت و كسب وكار از طريق اينترنت "

 

 

مؤلف : حسين حسين پور                                                                         تاريخ نشر : اسفند 82                ناشر : شبكه كتابهاي الكترونيكي ايران




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

پول الكترونيكي چيست



پول الكترونيكي يا پول ديجيتالي، ارزش پول واحدهاي پول منتشره از سوي دولت يا بخش خصوصي است كه به شكل الكترونيكي بر روي يك وسيله الكترونيكي ذخيره شده است.

نشر گسترده پول الكترونيكي آثار تجاري، اقتصادي، سياسي و اجتماعي قابل توجهي دارد.

مهم‌ترين اثر گسترش استفاده از پول الكترونيكي بر عرضه پول، سياست‌هاي پولي و بانك مركزي اختصاص دارد و در ادامه با توسعه بازارهاي پول، سرمايه، كار و كالا ايجاد نسل‌هاي جديد اقتصادي را هدف‌گذاري كرده است.

با توجه به قابليت پول الكترونيكي براي جايگزيني به جاي اسكناس و مسكوك، اين امكان وجود دارد كه پول الكترونيكي به تدريج جايگزين پول بانك مركزي شود و بدين ترتيب موقعيت انحصاري بانك مركزي در زمينه‌هاي سياست‌گذاري پولي، نظارت بانكي، نظارت بر نظام پرداخت‌ها، ثبات نظام مالي و به ويژه استقلال آن با خطر مواجه شود.



نتايج ارزيابي آثار گسترش كاربرد پول الكترونيكي بر اقتصاد ايران نشان مي‌دهد نشر گسترده پول الكترونيكي اثر ناچيزي بر حجم پول، قدرت كنترلي بانك مركزي و سياست‌هاي پول به همراه خواهد داشت.

البته واكنش‌هاي بانك مركزي در قبال نشر پول الكترونيكي، نقش بسيار مهمي در چگونگي تاثيرگذاري گسترش كاربرد پول الكترونيكي بر اقتصاد دارد.

اگرچه تا كنون اقتصاددانان تعريف جامع و مانعي از پول، كه بتواند همه ويژگي‌ها و وظايف پول را پوشش دهد، ارائه نكرده‌اند، اما مي‌توان با كمي اغماض پول را به عنوان وسيله‌اي براي دادوستد كه مورد قبول عموم افراد جامعه باشد، تعريف كرد.

پول در زندگي اقتصادي بشر از چنان اهميتي برخوردار است كه برخي از آن به عنوان يكي از مهم‌ترين اختراعات بشر ياد كرده و تاريخ اقتصادي را با توجه به اهميت نقش پول به سه دوره تقسيم مي‌كنند.

-1 اقتصاد پاياپاي2 - دوره اقتصادي پولي

-3اقتصاد اعتباري

با توجه به پيشرفت روزافزون فناوري اطلاعات و ارتباطات و گسترش استفاده از پول الكترونيكي از اواسط دهه 1990، شايد بتوان دوره كنوني را نيز دوره اقتصاد اينترنتي ناميد.

گسترش فزاينده استفاده از پول الكترونيكي، پيامدهاي تجاري، اقتصادي، سياسي و اجتماعي

قابل ملاحظه‌اي به همراه دارد.

از نظر اقتصادي مهم‌ترين آثار گسترش استفاده از پول الكترونيكي بر روي عرضه پول، سياست‌هاي پولي و بانك مركزي ايجاد مي‌شود.

آثار گسترش كاربرد پول الكترونيكي بر سياست‌هاي پولي از آن جهت كه مي‌تواند كارآيي يكي از ابزارهاي سياست‌گذاري كلان اقتصادي دولت براي دستيابي به اهداف اقتصادي خود، به خصوص تثبيت سطح عمومي قيمت‌ها را كاهش دهد، بسيار حائز اهميت است.

پول الكترونيكي و ويژگي‌هاي آن

پول الكترونيكي يا پول ديجيتالي، ارزش پولي واحدهاي پول منتشره از سوي دولت يا بخش خصوصي است كه به شكل الكترونيكي بر روي يك وسيله الكترونيكي ذخيره شده است.

پول الكترونيكي نوعي ابزار مالي الكترونيكي است كه حداقل از عهده انجام همه وظايف پول برمي‌آيد بنابراين پول الكترونيكي مي‌تواند جانشين بسيار نزديكي براي پول بانك مركزي باشد.

ارزش پولي ذخيره شده بر روي وسيله الكترونيكي با اجازه مصرف كننده درگير معاملات پرداختي، مي‌تواند به وسيله الكترونيكي ديگري انتقال يابد.

اين روش با سيستم‌هاي پرداخت الكترونيكي مرسوم، نظير كارت‌هاي پرداخت و اعتباري و

نقل و انتقالات كابلي كه هر كدام معمولا نيازمند اخذ مجوز مستمر بوده و ممكن است در هر معامله متضمن بدهكار كردن و بستانكار كردن حساب‌هاي بانكي باشند، متفاوت است.

اين گزارش به نقل از بانك توسعه صادرات ايران حاكي است بر خلاف پول بانك مركزي كه پول بيروني است، پول الكترونيكي همانند يك سپرده ديداري يا چك مسافرتي پول دروني مي‌باشد.

پول دروني طلب قانوني دارنده آن از ناشر آن مي‌باشد در حالي كه پول بيروني متضمن چنين طلبي نيست، به عبارت ديگر موجودي پول الكترونيكي، يك طلب جاري بر عهده ناشر آن است كه با هيچ حساب خاصي ارتباط ندارد.

ويژگي‌هاي پول الكترونيكي‌

اگر چه درفرايند توسعه پول الكترونيكي، انواع بسيار متفاوتي از فرآورده‌هاي پول الكترونيكي با ويژگي‌هاي مختلف عرضه شده است اما در طراحي همه آنها سعي شده حداقل همه ويژگي‌هاي پول بانك مركزي لحاظ شود.

به طور كلي فرآورده‌هاي پول الكترونيكي را از نظر فني مي‌توان به دو دسته تقسيم كرد.

-1پول الكترونيكي مبتني بر كارت‌هاي هوشمند

- 2پول الكترونيكي مبتني بر نرم‌افزار رايانه‌اي

فرآورده‌هاي پول الكترونيكي مبتني بر كارت‌هاي هوشمند، براي تسهيل پرداخت‌هاي با ارزش كوچك در معاملات خرد رو در رو طراحي شده‌اند، بنابراين انتظار مي‌رود كه فرآورده‌هاي پول الكترونيكي مبتني بر كارت‌هاي هوشمند، استفاده از پول بانك مركزي و نيز در حد كمتر استفاده از كارت‌هاي اعتباري و پرداخت را براي پرداخت‌هاي مستقيم، كاهش دهد. همچنين به احتمال زياد استفاده از چك،‌ كارت‌هاي پرداخت و كارت‌هاي اعتباري در پرداخت‌هاي غيرمستقيم، يعني پرداخت‌هاي به هنگام را نيز كاهش خواهد داد.

فرآورده‌هاي پول الكترونيكي مبتني بر نرم‌افزار رايانه‌اي نيز از طريق كاهش هزينه‌هاي مبادلاتي با تسهيل نقل و انتقال پول ميان انواع مختلف حساب‌ها، بانك‌ها و كشورها و نيز سرريز‌هاي يادگيري، تقاضاي سپرده‌هاي ديداري را تحت تاثير قرار مي‌دهد و آن را كاهش خواهد داد.

سرريزهاي يادگيري به مهارتي كه افراد در طي زمان ضمن استفاده از نرم‌افزارهاي مالي شخصي و فناوري‌هاي ارتباطي براي مديريت بهينه برنامه‌هاي مالي شخصي و فناوري‌هاي ارتباطي براي مديريت بهينه برنامه‌هاي مالي خود كسب مي‌كنند، مربوط مي‌شود.

مهمترين ويژگي پول الكترونيكي يعني فرامليتي يا بي‌مرز بودن آن نقش مهمي در اثرگذاري برسايرمتغيرهاي اقتصادي ايفا مي‌كند.

اگر چه اين ويژگي ازنظر دولت‌ها منشا برخي تبعات منفي نشر گسترده پول الكترونيك تلقي مي‌شود اما به ارتقاي سطح كارايي مبادلات بين‌المللي نيز كمك قابل ملاحظه‌اي مي‌كند.

طبيعتا با استفاده از پول الكترونيكي، هزينه نقل و انتقال بين‌المللي وجوه، به طور قابل توجهي كاهش خواهد يافت.

البته با افزايش بي‌سابقه كارايي پرداخت‌هاي بين‌المللي، ممكن است بي‌ثباتي نظام پولي جهاني افزايش يابد وبه بروز كشمكش بين ناشران و استفاده كنندگان پول الكترونيكي از يك سو وبانك‌هاي مركزي كشورها از سوي ديگر منجر شود.

ويژگي ديگر پول الكترونيكي، پول قانوني يا پول رايج نبودن آن است كه اين امر درمراحل اوليه نشر، مقبوليت عمومي آن را كاهش مي‌دهد.

علاوه براين پول الكترونيكي برخلاف اسكناس و مسكوك و ديگر وسايل مبادله امروزي ، مستلزم حضور فيزيكي پرداخت‌كننده و دريافت كننده وجه براي قطعيت پرداخت نيست، زيرا موجودي پول الكترونيكي مي‌تواند از طريق شبكه‌هاي رايانه‌اي به صورت به هنگام انتقال يابد.

پيامدهاي اقتصادي گسترش استفاده از پول الكترونيكي‌

نشر گسترده پول الكترونيكي با توجه به ويژگي‌‌هاي خاص آن، به طور گسترده ساير بازارها و متغيرهاي اقتصادي را تحت تاثير قرار خواهد داد.

افزايش كارايي مبادلات يكي از مهم‌ترين پيامدهاي مثبت گسترش استفاده از پول الكترونيكي، افزايش كارايي مبادلات است.

پول الكترونيكي به چند طريق به كارامدتر شدن مبادلات كمك خواهد كرد.

از آنجا كه هزينه نقل وانتقال پول الكترونيكي از طريق اينترنت نسبت به سيستم بانكداري سنتي ارزانتر است،‌ پول الكترونيكي مبادلات را ارزانتر خواهد كرد.

براي انتقال پول به روش سنتي، بانك‌هاي مرسوم، شعب، كارمندان، دستگاه‌هاي تحويلدار خودكار و سيستم‌هاي مبادله الكترونيكي مخصوص بسياري را نگهداري مي‌كنند كه هزينه‌هاي سربار همه اين تشريفات اداري، بخشي از كارمزد نقل وانتقال پول و پرداخت‌هاي كارت اعتباري را تشكيل مي‌دهد.

درحالي كه هزينه نقل وانتقال پول الكترونيكي به دليل استفاده از شبكه اينترنت موجود و رايانه‌هاي شخصي استفاده‌كنندگان، بسيار كمتر و شايد نزديك به صفر است.

اينترنت هيچ مرز سياسي نمي‌شناسد و پول الكترونيكي نيز بدون مرز است.

بنابراين هزينه انتقال پول الكترونيكي در داخل يك كشور با هزينه انتقال آن بين كشورهاي مختلف برابر است در نتيجه هزينه بسيار زياد كنوني‌ نقل و انتقال بين‌المللي پول نسبت به نقل و انتقال آن در داخل يك كشور معين، به طور قابل توجهي كاهش خواهد يافت.

وجوه پول الكترونيكي به طور بالقوه مي‌تواند به وسيله هر شخصي كه به اينترنت و يك بانك اينترنتي دسترسي دارد مورد استفاده قرار گيرد.

به علاوه در حالي‌كه پرداخت‌هاي كارت اعتباري به فروشگاه‌هاي مجاز محدود است، پول الكترونيكي پرداخت‌هاي شخص به شخص را نيز امكان پذير مي‌سازد.

پيدايش پول الكترونيكي نوعي انقلاب پولي در اقتصاد امروزي و نسل‌هاي برتر اقتصاد پولي محسوب مي‌شود و با تكميل فرايند اعتماد سازي اركان اقتصادي خرد و كلان به استفاده از اين پول، دامنه تحولات آن بيشتر خواهد شد.

يكي از وظايف نخبگان علمي و اقتصادي كشور تبيين فرصت‌ها، مزيت‌ها و تهديدهاي پول الكترونيكي به ويژه در بازارهاي مالي و واسطه‌گري است.

اساس نظريه واسطه گري مالي بر مفهوم بازار كامل كلاسيك‌ها مبتني است طبق اين نظريه، واسطه‌گري مالي براي برطرف كردن اصطكاك‌ها و نقايص نظام بازار از جمله هزينه مبادله و اطلاعات‌

نا متقارن بين سرمايه‌گذاران و وام دهندگان، به وجود آمده است.

از آنجا كه اين نظريه ديدگاه انفعالي نسبت به واسطه‌گري داشته و توضيح مناسبي براي برخي واقعيت‌هاي صنعت مالي به خصوص رشد شتابان و فوق‌العاده نوآوري‌هاي دهه‌هاي اخير، ارائه نمي‌كند برخي از صاحب نظران نظير مرتون و بودي در صدد تكميل اين نظريه برآمده‌اند.

به عقيده آنها وظايف اقتصادي واسطه‌گري مالي در طي زمان نسبتا ثابت بوده و ساختار نهادي بازار مالي براي انجام اين وظايف تكامل يافته‌اند.

تعامل بين واسطه‌هاي مالي و بازار، ضمن تقويت و بهبود عملكرد وظايف آنها، نظام مالي را به سمت هدف ايده‌آل كارايي كامل سوق مي‌دهد علاوه بر اين نقش واسطه‌گري مالي در مديريت ريسك و كاهش دادن هزينه‌هاي مشاركت براي افراد نيز، حائز اهميت است.

بنابراين با پيدايش پول الكترونيكي و گسترش روز افزون بانكداري الكترونيك، تغييري در نقش سنتي بانك‌ها تجهيز و تخصيص منابع در نظام مالي رخ نخواهد داد.

به عبارت ديگر در اين دوره نيز واسطه‌گري مالي يك ضرورت گريز ناپذير است و بانك‌ها همچنان به عنوان واسطه بين وام دهندگان و وام گيرندگان فعاليت خواهند كرد اما ساختار نهادي بازار مالي در جهت بهبود كاركرد كل بازار و در نتيجه ارتقاي سطح كارايي تغيير خواهد كرد.

از جمله تغييرات نهادي صنعت مالي كه به واسطه رشد خيره كننده اينترنت اتفاق افتاده و به طور فزاينده در حال گسترش است، رواج بانكداري الكترونيكي و در نتيجه پيدايش بانك‌هاي مجازي يا اينترنتي است.

مهم‌ترين ويژگي اين نوع بانك‌ها اين است كه در رابطه بين بانك و مشتري، موقعيت فيزيكي بانك يا مشتري نقشي ندارد.

وابستگي نداشتن به موقعيت فيزيكي، علاوه بر اينكه زمينه رقابت بين بانك‌ها را تغيير داده و نقش فاصله مكاني از بانك را در هزينه نهايي ارائه خدمات بانكي به مشتري از بين مي‌برد دو پيامد عمده دارد اول اين‌كه امكان مبادله خدمات مالي در بازارهاي خرد كشورهاي مختلف را فراهم مي‌سازد، دوم اين‌كه بانك‌هاي مجازي مي‌توانند موقعيت فيزيكي خودشان را بدون اين‌كه تغييري در ارتباط خود با مشتريانشان ايجاد كنند، تغيير دهند.

بنابراين بانك‌هاي مجازي در مقايسه با بانك‌هاي سنتي انعطا‌ف‌پذيرترند و نسبت به تغيير شرايط اقتصادي يا مقررات قانوني، به سرعت واكنش نشان مي‌دهند و مي‌توانند از كشوري به كشور ديگر نقل مكان كنند.

آثار كلان اقتصادي

پول الكترونيكي نماينده پول در جهان واقعي است و بر حسب همان پول‌هاي سخت موجود انتشار يافته پول الكترونيكي دلار، پول الكترونيكي ين و ديگر پول‌ها مي‌توانند با پول سخت معادل خود در هر زمان مبادله شود بنابراين پول الكترونيكي به مفهومي كه دلار، مارك يا ين جديد هستند، پول جديدي نيست.

پول الكترونيكي، پولي است كه توسط بانك‌ها با استفاده از پول واقعي به عنوان پايه، ايجاد مي‌شود و قابليت تبديل آن به پول واقعي، تضمين شده است.

بازار ارز

پول الكترونيكي مي‌تواند عامل بالقوه افزايش بي‌ثباتي در بازارهاي ارز باشد از آنجا كه پول الكترونيكي، نماينده پول واقعي است، مي‌بايد يك نرخ ارز و يك بازار ارز در فضاي رايانه‌اي وجود داشته باشد البته نرخ‌هاي ارز فضاي رايانه‌اي و جهان واقعي، مي‌بايد برابر باشند در غير اين‌صورت معاملات اربيتراژ خريد و فروش ارز، بلافاصله نرخ‌هاي ارز واقعي و مجازي را برابر خواهد كرد.

با وجود اين تفاوت‌هايي بين بازارهاي ارز واقعي و مجازي وجود خواهد داشت.

كارمزد تسعير پول الكترونيكي برحسب يك ارز با پول الكترونيكي برحسب ارز ديگر نسبت به كارمزد تسعير پول واقعي، كمتر خواهد بود.

از آنجا كه در دنياي مجازي مصرف‌كنندگان مي‌توانند بر روي ديسك سخت رايانه خود پول الكترونيكي چند كشور مختلف را نگهداري كنند، اگر ارزش يك ارز در بازار كاهش يابد، مصرف‌كنندگان به احتمال زياد به تسعير شكل پول الكترونيكي آن ارز با شكل پول الكترونيكي ارز ديگري كه با ارزش‌تر و با ثبات‌تر باشد، تمايل خواهند داشت از اين‌رو انگيزه سفته‌بازي در بازار الكترونيكي ارز بيشتر از جهان واقعي خواهد بود.

اين موضوع از آن جهت كه مي‌تواند عامل بي‌ثباتي نرخ‌هاي ارز شود، حائز اهميت است در واقع فعاليت‌هاي سفته‌بازي مي‌تواند كاهش ارز اوليه هر ارز معيني را شتاب بخشد و نوسانات معمول در بازار ارز را افزايش دهد و آثار حبابي نوسان كاذب مي‌تواند اتفاق بيافتد.

البته اگر انتظارات شركت‌كنندگان در بازار از يكديگر مستقل باشد، افزايش تعداد شركت‌كنندگان ممكن است به تثبيت بازار كمك كند، اما اگر انتظارات شركت‌كنندگان در بازار به يكديگر وابسته باشد، احتمال وقوع آثار حباب گونه در بازار افزايش خواهد يافت.

بنابراين از آنجا كه نرخ ارز پول الكترونيكي با جهان واقعي پيوند خورده است، شركت گسترده افراد در فعاليت‌هاي سفته‌بازي ممكن است، بي‌ثباتي نرخ ارز را در پي داشته باشد.

بازارهاي مالي‌

پول الكترونيكي نماينده پول واقعي است كه توسط موسسات بانكي و غيره در ازاي دريافت اسكناس و مسكوك انتشار يافته و تبديل آن به اسكناس و مسكوك بنا به درخواست مشتريان تضمين شده است با وجود اين، امكان دارد كه ناشران پول الكترونيكي نتوانند به خوبي از عهده تعهد قابليت تبديل‌پذيري آن به اسكناس و مسكوك، برآيند.

بديهي است اگر بانكي به اندازه پول واقعي دريافتي از مشتريان خود اقدام به انتشار پول الكترونيكي كند و از محل منابع حاصل از تبديل پول واقعي به پول الكترونيكي وام ندهد مي‌تواند همه تقاضاي مشتريان خود براي اسكناس و مسكوك را پاسخ دهد.

در اين حالت ورشكستگي بانك‌ها غير متحمل خواهد بود اما از آنجا كه همانند شيوه‌هاي مرسوم بانكداري، بانك‌ها فراتر از سپرده‌هاي پول نقد خودشان به اعطاي وام به صورت پول الكترونيكي، خواهند پرداخت، اگر مشتريان بانك همگي به طور همزمان براي تبديل موجودي پول الكترونيكي خود مراجعه كنند، بانك توانايي پاسخگويي به مشتريان را نداشته و در نتيجه ورشكسته خواهد شد كه اين امر مي‌تواند به بروز بحران در بازارهاي مالي منجر شود.



برگرفته از donya-e-eqtesad




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

كشورهاي برتر تجارت الكترونيك





بر اساس گزارش (EIU) ، دانمارك بهترين جاي دنيا براي تجارت الكترويكي با همسايگان اروپاي شمالي خود (كه از نظر اقتصادي خيلي عقب‌مانده‌تر از اين كشور نيستند)، به حساب مي‌آيد.

بر اساس اين گزارش تحقيقي، انگلستان از مقام سوم در سال 2003 به مقام دوم در سال 2004 دست يافته است و ايالات متحده آمريكا نيز به مقام ششم تنزل كرده است.

محققان همچنين بر اين باورند كه چشم انداز و دورنماي صنعت فناوري اطلاعات بسيار بهتر از آن چيزي است كه تا كنون بوده است.

افزون بر اين، اين تحقيق نشان مي‌دهد كه تقاضاي جهاني براي تلفن‌هاي همراه و دسترسي سريع‌تر به اينترنت به اندازه‌ي تقاضا براي دسترسي آسان‌تر و ارزان‌تر به كالاها و نرم‌افزارها در حال افزايش است.

EIU مي‌گويد: «همه‌ي اين عوامل در بسياري از كشورها با يك ديگر تركيب مي‌شوند تا مشكلات و دشواري‌هاي استفاده از اينترنت را براي شركت‌ها كاهش دهند».

گفتني است، نقش دولت در اين ميان، ايجاد هماهنگي و يكپارچگي در برنامه‌هاي توسعه‌ي آتي است.

10 كشورهاي برتر دنيا در تجارت الكترونيك :

1- دانمارك (2)

2- انگلستان (3)

3- سوئد (1)

4- نروژ (7)

5- فنلاند (6)

6- ايالات متحده آمريكا (3)

7- سنگاپور (12)

8- هلند (3)

9- هنگ كنگ (10)

10- سوئيس (8)

رتبه‌هاي سال 2003 كشورها داخل پرانتز نوشته شده است.

EIU مي‌گويد: «شركت‌ها براي تسريع و پيشبرد تجارت در صنعت فناوري اطلاعات و ارتباطات بايد هماهنگي‌هاي لازم را با دولت‌هاي محلي خويش انجام دهند».

هم اكنون، اين هماهنگي در كشورهاي اروپاي شمالي به وجود آمده و همين مسئله كمك كرده است تا 4 كشور از كشورهاي اين منطقه در رديف 5 كشور آماده از نظر تجارت الكترونيكي قرار گيرند.

ببرهاي آسيايي

علاوه بر دانمارك، نمونه‌ي واضح ديگري نيز براي اين مسئله در دنيا وجود دارد.

به عنوان مثال، EIU نشان داده كه كشور سنگاپور در ارايه‌ي باند پهن براي اتصال به اينترنت پيشرو بوده است و ارتباط بسيار نزديكي نيز ميان دولت و صنعت در اين كشور وجود دارد. سنگاپور در اين تحقيق، مقام هفتم را به خود اختصاص داده است.

كشور ديگري كه مي توان به آن اشاره كرد، هنگ كنگ است كه رتبه‌ي نه‌‌ام را به دست آورده است در حالي كه كره جنوبي رتبه‌ي چهاردهم را داراست.

بر اساس اين تحقيق، دولت مي‌تواند در كشورهاي در حال توسعه در بخش‌هايي كه ممكن است زيرساخت‌هاي لازم را نداشته باشند، نقش به سزايي را ايفا كند.

EIU ، مكزيك و روماني را به عنوان دو كشوري كه دولت و مسئولان تجاري آن مي‌توانند از اينترنت براي بهبود خدمات و ايجاد فرصت‌هاي جديد استفاده كنند، در جايگاه سي و نهم‌ام و پنجاه‌ام قرارد داده است.

EIU مي‌گويد: «هند، آفريقاي جنوبي و بنگالور نيز قصد دارند صنايع حاشيه‌اي را با استفاده از توليد نرم‌افزار و برون سپاري خدمات توسعه بخشند.»

موتور رشد

در حقيقت، فقدان ابتدايي زيرساخت مي‌تواند با ارايه‌ي فوري و سريع خدمات جديد به عنوان سازمان‌دهنده‌ي رشد، جبران شود.

در كشور استوني كه قرار است در اول ماه مه به اتحاديه‌ي اروپا بپيوندند و امسال براي اولين بار در اين بررسي شركت كرده است، اكثريت كاربران اينترنت از خدمات باند پهن بهره مي‌گيرند و تمامي مدارس عمومي نيز به آن دسترسي دارند.

EIU گفته است كه كليه‌ي كشورهاي پيشرفته در اين بررسي، از ساختارهاي منظم و آراسته و همچنين بستر و محيط مورد نياز براي تجارت الكترونيكي بهره‌مند بوده‌اند.



سربالايي دشوار

به نظر مي رسد معرفي سريع‌ترين اتصال‌ها به اينترنت براي كشورهاي در حال توسعه نسبت به رقباي قانوني آنان سودمندتر است.

بر اساس گفته‌ي EIU ، براي بسياري از كشورها به ويژه كشورهاي توسعه يافته تغيير روي داده، اثر كاهنده‌اي داشته است. دليل اين مسئله نيز آن است كه سرعت تطبيق با تغييرات هنوز بسيار اندك است.

به عنوان مثال، ايالات متحده‌ آمريكا از مقام سوم در سال گذشته به مقام ششم تنزل كرده است. رتبه‌ي هلند نيز به هشتم، رتبه‌ي سوئيس به دهم و رتبه‌ي كانادا و استراليا به ترتيب به يازدهم و دوازدهم افت كرده است.


برگرفته از سايت همكاران سيستم

BBC News, April 18, 2004
مترجم : مينا دلجو




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

كسب و كار الكترونيك؛ يك الزام در تجارت جهاني



يونس غربالي مقدم و پروين اقدامي

مقدمه
كسب و كار الكترونيك به عنوان يكي از زير مجموعه هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات در دهه گذشته رشد بالايي را تجربه كرده است. به طوري كه رويكرد سياست اكثر موسسات تجاري در پذيرش و به كارگيري كسب و كار الكترونيك در جهت ورود به بازارهاي جهاني و جذب مشتريان جديد موثر و كارا در اين راستاست. اما به كارگيري كسب و كار الكترونيك در فعاليتهاي تجاري نيازمند توجه به يك سري عوامل درونزا و برونزاي تاثيرگذار بر آن است. به طوري كه توجه بنگاههاي تجاري به اين عوامل و برنامه ريزي در جهت استفاده مطلوب از فناوري كسب و كار الكترونيك ضمن آنكه موفقيت بهره برداري از آن را تضمين خواهد كرد، زمينه رشد بنگاههاي استفاده كننده را نيز فراهم مي كند. بنابراين، در اين مقاله ابتدا تعاريف، انواع، شيوه ها، مزايا و معايب استفاده از كسب و كار الكترونيك بيان مي شود. در قسمت دوم چارچوب تحليلي كه در آن استفاده از كسب و كار الكترونيك منتهي به افزايش انگيزه صادراتي مي شود، تشــريح مي گردد. در قسمت سوم به مطالعه موردي تجربه هند در اين زمينه اشاره شده و در نهايت پيشنهاداتي در اين راستا ارايه مي شود.

كسب و كار الكترونيك
كسب و كار الكترونيك تعاريف متعددي دارد كه در زير به برخي از آنها اشاره مي شود:
- كسب و كار الكترونيك وسيله اي كه مسير رسيدن بنگاهها به بازار را هموار مي سازد. مسيري كه مشتريان در آنجا اقدام به خريد كالا و خدمات مي كنند؛
- كسب و كار الكترونيك وسيله اي است كه به استفاده كنندگان آن امكان رسيدن به مشتريان موثر و كارآمد را فراهم مي سازد؛
- كسب و كار الكترونيك توانايي هدايت تجارت از طريق شبكه هاي الكترونيك نظير اينترنت و شبكه جهاني است.

تجارت الكترونيك
براساس تعريف دفتر توسعه جامعه اروپا(OECD) به طور كلي تجارت الكترونيك، معاملات را در ارتباط با فعاليتهاي تجاري افراد و سازمانها شكل مي دهد. اين فعاليتها براساس پردازش و انتقال اطلاعات ديجيتالي (متن، صدا و تصاوير) مبتني هستند.
تجارت الكترونيك، به مجموعه فعاليتهايي اطلاق مي گردد كه مستقيماً به وسيله ارتباطات الكترونيكي (شبكه اي) پشتيباني مي شود.
تفاوت كسب و كار الكترونيك و تجارت الكترونيك
كسب و كار الكترونيك به مفهوم كلي شامل به كارگيري فناوريهاي جديد براي برقراري ارتباطات زنجيره اي بين سازندگان، فروشندگان، عرضه كنندگان و به طور كلي ارايه دهندگان كالا و خدمات از يك سو و خريدار و مصرف كننده و يا به طور كلي مشتري از سوي ديگر است و نتيجه آن اتخاذ تصميمهاي بهتر، بهينه سازي كالا و خدمات، كاهش هزينه ها و گشودن كانالهاي جديد است. ولي تجارت الكترونيك به هر شكلي از نقل و انتقالات در تجارت اطلاق مي شود كه در آن طرفين، بيشتر از طريق الكترونيكي با يكديگر در تماس هستند تا از طريق نقل و انتقالات فيزيكي. به عبارت ديگر، تجارت الكترونيك زيربخشي از كسب و كار الكترونيك در سازمانها است، زيرا در كسب و كار الكترونيك، شكل الكترونيكي كليه فرايندهاي كسب و كار سازمان از قبيل توليد، تحقيق و توسعه امور اداري، مالي، مديريت نيروي انساني، پشتيباني و تجارت مطرح است. در حالي كه در تجارت الكترونيك تنها فرايند تجارت سازمان به صورت الكترونيك يك جزء بنيادي از كسب و كار الكترونيك به حساب مي آيد.
كسب و كار الكترونيك باعث مي شود تا فرايندهاي تجارت، روابط و دادوستد جهاني گردد. محيط تجاري شركت، ممكن است، شامل يك شبكه جهت دسترسي به سازمانهاي عمومي يا شبكه هايي كه با محافظت خاص براي دسترسي افرادي خاص طراحي شده و يا حتي شبكه داخلي باشد كه براي دسترسي افراد و كارمندان داخل شركت طراحي شده است. كسب و كار الكترونيك تنها قراردادن يك صفحه شبكه اي نيست. بلكه محيط مدلهاي تجاري اعم از تجارت با كارمندان، مشتريان، تامين كنندگان و شركا است. (سرمد، 1382، ص3)

انواع كسب و كار الكترونيك
كسب و كار الكترونيك بسته به اينكه طرفهاي معامله سازمانها يا افراد باشند به انواع زير تقسيم مي شوند. در اينجا روابط بر مبناي اهداف تجاري شكل مي گيرد.
واحد تجاري با واحد تجاري (BUSINESS TO BUSINESS = B2B) ؛
واحد تجاري با مصرف كننده (BUSINESS TO CONSUMER = B2C)
مصرف كننده با مصرف كننده (CONSUMER TO CONSUMER = C2C)
واحد تجاري با دولت (BUSINESS TO GOVERNMENT = B2G)
دولت با واحد تجاري (GOVERNMENT TO BUSINESS = G2B)

شيوه هاي كسب و كار الكترونيك
به طور كلي سه شيوه معاملات كسب و كار الكترونيكي وجود دارد: OFF LINE = در اين شيوه بنگاهها براي انجام فعاليتهاي تجاري از سيستم پست الكترونيكي استفاده مي كنند.
ON LINE = در اين شيوه،& بنگاهها از طريق «<تعيين كننده متحدالشكل منبع» (UNIFORM RESOURCE LOCATOR = URL) اقدام به معاملات تجاري مي كنند. URL ها آدرسهايي هستند كه ساختار آنها براي همه كامپيوترها يكسان است و به وسيله آن مي توان به منبع مورد نظر دست يافت (اسنل، 1379، ص 77). دروازه شبكه (PORTAL) يك صفحه شبكه است كه در آن لينك هايي براي رفتن به سايت هاي محتوي اخبار مربوط به موضوعهاي مختلف وجود دارد. اين صفحات داراي تعداد زيادي آدرس با موضوعهاي مختلف هستند. (اسنل، 1379، ص 97). خدمات دروازه شبكه اغلب شامل موتورهاي جستجوگر، پست
الكترونيكـــــي، چت، نقشه ها، فروش و گزينه هاي ديگري براي مشتريان است. درواقع دروازه هاي شبكه هدفي براي تبليغات و بازاريابي هستند. مزاياي استفاده از كسب و كار الكترونيك:
نزديك شدن ارتباطات؛
دستيابي به بازارهاي جديد؛
افزايش ميزان فروش و سود؛
حذف هزينه هايي مانند تهيه كاغذ، چاپ، بروشور و كاتالوگ؛
كاهش هزينه هاي معاملاتي و تداركاتي؛
بهبود مديــريت بر روابط مصرف كننده، عرضه كننده و كاركنان؛
كاهش آلودگي محيط زيست، ترافيك و ازدحام.

معايب كسب و كار الكترونيك
مسئله امنيت، امكان ورود به سيستم هاي شما از طريق آدرس پست الكترونيكي، سايت شبكه و دستيابي به اطلاعات مالي و غيره؛
اختلال در برنامه كاري در صورت خرابي سيستم؛
از دست دادن كنترل؛
مشكلات و هزينه هاي به روز بودن با فناوريهايي كه به سرعت پيشرفت مي كنند.
چارچوب تحليلي
گسترش و نفوذ هر فناوري بستگي به چند عامل نظير منافع بالقوه فناوري، ظرفيت جذب بنگاهها دارد. منافع بالقوه نه تنها به توليدكنندگان كالاها و خدمات مي رسد كه از فناوري جديد استفاده مي كنند، بلكه مصرف كنندگان آن كالاها و خدمات نيز از آن بهره مند مي شوند. براي مثال، رشد سريع اينترنت باعث مي شود هم عرضه كنندگان و هم مصرف كنندگان از مطلوبيت بيشتري برخوردار گردند.
پذيرش فناوري كسب و كار الكترونيك تابعي از چندين عامل است. اين عوامل در اكثر مواقع اثر تقويت كننده دو جانبه اي (متقابلي) بر يكديگر دارند. روابط بين عملكرد صادراتي و پذيرش فناوري كسب و كار الكترونيك در شكل (1) نشان داده شده است.




همانگونه كه در شكل (1) مشاهده مي شود ملاحظات بين المللي كه شامل صادرات، واردات فنــــاوري و... است در تعامل با كسب و كار الكترونيك، اثرتقويت كننده بر يكديگر دارند. در اين حالت بنگاه در سطح بين المللي با پذيرش كسب و كار الكترونيك واردات و صادرات خود را برمبناي اصول استاندارد كسب و كـــــار الكترونيك شكل مي دهد. از طرف ديگر قرار گرفتن كالا و خدمات در فضاي تجارت الكترونيكي موجب حذف فاصله بين مبدا و مقصد كالاها و خدمات مي گردد و تغييرات اساسي در بازارهاي هدف به وجود مي آورد. موفقيت در اين فرايند، منوط به مديريت كارا و حرفه اي اسـت. مديريت حرفـه اي با درك و شناخت از فضاي ارتباطات بين المللي، شيوه هاي كسب و كار الكترونيك را متناسب با ملاحظات بيـــن المللي تطبيق مي دهد. از طرف ديگر، مديريت حرفه اي با تجارت مدرن روابط غيرمعمـــول را تصحيح مي كند.
حجم عمليات، اثرات دو سويه اي را بر كسب و كار الكترونيك دارد. از آنجايي كه استفاده از كسب و كار الكترونيك باعث دستيابي به انبوهي از مشتريان با سلايق مختلف مي گردد. لذا بنگــاههاي فعال در امر تجارت بين المللي با گسترش ظـــرفيت توليدي و تنوع بخشي به توليدات كالا و خدمات سعي در جذب مشتريان بيشتر است.
يكي از شرايط مهم ديگر در كسب و كار الكترونيك وجود شبكه ارتباطي قوي همراه با اطمينان بالاست. دسترسي به پهناي باند بالاتر در اختيار هيچ كدام از بنگاهها نيست. پهناي باند قسمتي از زيرساختهاي نهادينه شده توسط دولت است. هرقدر اين پهنا بالاتر باشد، حجم وسرعت اطلاعاتي كه ردوبدل مي كند بيشتر خواهد بود. از اين رو با درنظر گرفتن نقش مهمي كه اين عامل مي تواند در موقعيت خدمات شبكه با توان بالا داشته باشد، خصوصي سازي و مقررات زدايي خدمات ارتباطي به منظور افزايش كارايي در سيستم مخابرات در كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته مورد تاكيد قرار مي گيرد.
متغيرهاي رفتاري نظير ميزان مهارت نيروي انساني بنگاهها، حجم سرمايه گذاري در تحقيق و توسعه و نرخهاي دستمزد، از عوامل مهمي هستند كه در پذيرش كسب و كار الكترونيك توسط بنگاهها موثرند. هرقدر بنگاه تجاري در سطح بين المللي از نيروي انساني متخصص بيشتري برخوردار باشد و منابع بيشتري را به سرمايه گذاري تخصيص دهد، موقعيت بهتــــــري در جذب و پذيرش كسب و كار الكترونيك دارد.
همچنين دستمزدهاي بالا هميشه انگيزه عمده اي براي نيروي كار جهت افزايش كارايي و نوآوري به حساب مي آيد. در نتيجه به كارگيري كسب و كار الكترونيك منافع متعددي را به دنبال دارد. علي رغم اينكه بسياري از منافع موجود در شكل يك ذكر گرديد، بسياري از بنگاهها به دليل پايين بودن هزينه مشاركت را قبول مي كنند اينترنت باعث ارزاني دسترسي به اطلاعات و بازارهاي جهاني مي شود. اين عامل موجب مي گردد سرعت عمل در بازارهاي چند منظوره كه براي توليد كالاها و اطلاعات است، بالا برود. به طور بالقوه شكل تازه اي به سازمان دهي زيرساخت مشاغل مــــوجود مي بخشد و با ارزش گذاري مجدد، راه را براي انجام معاملات تجاري باز مي كند و با مهندسي مجدد بازرگاني محدوديتهايي كه به طور سنتي توليدكنندگان را از مشتريان جدا مي ساخت رها مي سازد.
از سوي ديگر، فعاليتهاي منفصل و جدا از هم نظير سفارش، پرداخت و خدمات بعد از فروش، ممكن است به يك فرايند واحد ادغام شده و باعث كاهش هزينه هاي اعتباري گردد. نتيجه چنين فرايندي منتهي به افزايش كارايي و رقابت پذيري در بين بنگاههاي صادراتي است.
تجربه هند
لعل (2002) به منظور ارزيابي رابطه بين كسب و كار الكترونيك و صادرات، مطالعه اي را در هند انجام داده است. در اين مطالعه 51 بنگاه تجاري در سه گروه غيرصادراتي، صادراتي و صرفاً صادراتي باتوجه به شاخصهاي زير مورد بررسي قرار گرفته است:
شيوه هاي كسب و كار الكترونيك؛
ميزان مهارت نيروي كار شاغل در بنگاهها؛
فناوري مورد استفاده در بنگاهها؛
بهره وري نيروي كار بنگاهها.
وي در اين تحقيق انگيزه صادراتي را تابعي از عوامل فوق قرار داده و به نتايج زير رسيده است:
بنگاههايي كه رويكرد صادراتي دارند برعكس بنگاههاي غيرصادراتي در معاملات تجاري بيشتر از شيوه دروازه شبكه به جاي شيوه سنتي OFF-LINE استفاده مي كنند.
ميزان حجم فروش بنگاههاي صادرات گرا بيشتر از بنگاههاي غيرصادراتي بوده و در اين بنگاهها ميزان فروش انجام شده توسط شيوه دروازه شبكه به مراتب بالاتر از ساير روشهاست.
ميزان تخصص و بهره وري نيروي كار در بنگاههاي صادرات گرا نسبت به بنگاههاي غيرصادراتي در سطح بالايي قرار دارد. بيشترين ميزان بهره وري نيروي كار در سه گروه بنگاهها مربوط به شيوه دروازه شبكه از كسب و كار تجارت الكترونيك است. همچنين نيروي كار متخصص در بنگاههاي صادرات گرا بر شيوه دروازه شبكه متمركز شده اند. اين در حالي است كه در بنگــاههاي غيرصادراتي شيوه كسب و كار الكترونيك بيشترين نيروي كار متخصص را جذب كرده است.
نتيجه گيري
باتوجه به چارچوب تئوريك مطرح شده و بررسي تجربه هند از كسب و كار الكترونيك براي افزايش انگيزه صادراتي پيشنهادات زير براي بنگاههاي تجاري فعال در امور بازرگاني به بنگاههاي بين المللي توصيه مي شود. ورود به سازمان تجارت جهاني و قرار گرفتن در وضعيت رقابتي امري اجتناب ناپذير است. از اين رو استفاده از فناوريهاي نوين تجاري در بنگاههاي صادراتي مورد تاكيد قرار مي گيرد.
از آنجا كه موفقيت در كسب و كار الكترونيك نيازمند توجه به عوامل جانبي و تاثيرگذار بر آن است. لذا مديريت حرفه اي و به كارگيري نيروي كار متخصص براي تقويت كسب و كار الكترونيك براي بنگاهها توصيه مي شود.

منابع و ماخذ
1 - سرمد سعيدي، سهيل (1382)، كسب و كار الكترونيك چيست؟، ماهنامه تخصصي بازاريابي، شماره 27.
2 - صنايعي، علي (1381)، تجارت الكترونيك در هزاره سوم، انتشارات جهاد دانشگاهي واحد اصفهان.
3 - اسنـــــل، ند، آموزش گام به گام اينترنت، ساده ترين روش يادگيري فقط در 24 ساعت، ترجمه كيوان فلاح مشفقي، چاپ اول، تهران 1379، مركز فرهنگي نشر گستر.
4 - K.LAL (2002), E-BUSINESS AND EXPORT BEHAVIOR, EVIDENCE FROM INDIA FIRM WORLD INSTITUTED FOR DEVELOPMENT ECONOMICS RESEARCH.
5 - STRAUB, DETMAR W (2001), E-COMMERCE WHAT IS IT AND WHOSE IS IT GOING?
6 - BEDI, A,S (1999), “THE ROLE OF INFORMATION AND COMMUNICATION TECHNOLOGY IN ECONOMIC DEVELOPMENT: A PARTIAL SURVEY” DISCUSSION PAPER
7,BONN; CENTER FOR DEVELOPMENT RESEARCH, UNIVERSITY OF BON. يونس غربالي مقدم : كارشناس ارشد علوم اقتصادي شركت طرح نوانديشان
پروين اقدامي : دانشجوي كارشناسي ارشد توسعه اقتصادي و برنامه ريزي دانشگاه علامه طباطبايي



iritn.com برگرفته از




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

مشخصات تجارت الكترونيكي



در جامعه اطلاعاتي استفاده بهينه از حجم بالاي اطلاعات و فراهم كردن سود بيشتر مورد نظر است.

اكثر شركتها امروزه نيروي خود را بيشتر روي ارائه و فروش اطلاعات از طريق شبكه اينترنت متمركز كرده اند.

پروتكل هاي گوناگوني براي پياده سازي تجـــارت الكترونيك مطرح هستند كه زمينه هاي امنيتي و مالي اين سرويس را در شبكه اينترنت پشتيباني مي كنند.

تجـــارت الكترونيكي دربرگيرنده مكانيسم هاي پرداختي مختلفي است كه توسط شركتهاي گوناگون طراحي شده اند.

سيستم پرداخت بانك اينترنتي سيستمي است كه تمام مراحل پردازش تجارت الكترونيكي روي شبكه هاي عمومي را انجام مي دهد.

مقدمه

با مطرح شدن فناوري اطلاعات در سطح جهاني و گسترش اينترنت، تجارت الكترونيكي جايگاه مهمي يافته است و در اين ميان ايران نيز ناگزير به اين عرصه خواهد پيوست. در جامعه اطلاعاتي، استفاده بهينه از حجم بالاي اطلاعات و فراهم كردن سود بيشتر مورد نظر است. امروزه اكثر كمپاني ها نيروي خود را بيشتر صرف ارائه و فروش اطلاعات از طريق بازار يكپارچـــه جهاني يا اينترنت متمركز كرده اند. تجارت الكترونيــــك در ايران نيز مي تواند قابليتها و مزاياي ويژه اي را داشته باشد. در اين مقاله تجارت الكترونيكي باتوجه به نياز در سطوح متفاوتي مطرح شده كه به شرح سرويس ها و مزاياي استفاده از تجارت الكترونيكي در ايران مي پردازد. پروتكل هاي گوناگوني براي پياده سازي تجارت الكترونيك از قبيل OFX ، SSL، IKP ، SET مطرح هستند كه زمينه هاي امنيتي و مالي اين سرويس را در شبكه اينترنت پشتيباني مي كنند. پروتكل OTP چهارچوب كلي تجارت الكترونيك را بدون توجه به سيستم پرداختي ايجاد مي كند. XML تبادلات داده را در تجارت الكترونيك در بر مي گيرد. XML زبان مدل سازي جديدي است و جايگزين EDI شده است. در اين مقاله پروتكلها و استانداردهاي تجارت الكترونيكي مطرح مي گردد. امنيت در اينترنت در شكلهاي متفاوتي مطرح مي شود. تجارت الكترونيكي روشهاي امنيتي خاص خود را داراست كه به آنها اشاره مي شود. مسايل مالي، پولهاي ديجيتالي از ديگرمباحثي است كه در سرويس تجارت الكترونيكي نقش اساسي داشته كه به آنها اشاره خواهد شد.

1 - ايجاد شرايط مناسب براي تجارت الكترونيكي

! رشد اينترنت در ايــران بــايستـي در سياست گذاريها بيشتر در نظر گرفته شود؛

! فراهم كنندگان بايستي پهناي باند با كيفيت مناسب را براي بازار اينترنت فراهم كنند؛

! بايستي كمپاني ها به ايجاد امنيت لازم براي استفاده از اينترنت براي تبادلات ايمن تشويق شوند و استانداردهاي لازم در اين زمينه معرفي گردند تا سرويس ها در سطح قابل پذيرش ارائه گردد.

2 - مزاياي استفاده از تجارت الكترونيكي در ايران

! مطرح شدن محصولات در سطح جهاني و در نهايت بالارفتن كيفيت محصولات؛

! كاهش موثرتر هزينه هاي عملياتي بين عوامل بازرگاني (PARTNERS)، مشتريان و كانالاهاي آن؛

! افزايش درآمد از طريق مشتريان جديد و كانالــهاي جديد همراه با محصولات و سرويس هاي جديد؛

! جلب رضايت مشتري؛

! صحت سفارشات ONLINE ؛

! در نهايت امكان انجام خريدهاي كوچك تا بستن قراردادهاي كلان و كشوري.

3 - انواع سرويس هاي تجارت الكترونيكي

سرويس هاي تجارت الكترونيكي را از نظر كاربرد مي توان به چند دسته تقسيم بندي كرد. اين سرويس ها به شرح زير هستند:

! ، (BUSINESS TO BUSINESS) B2B : در اين سرويس طرفين معامله شركتها هستند؛

! ،(BUSINESS TO CONSUMER) B2C : در اين

سرويس شركتها با مشتريان در ارتباط هستند؛

!،(GOVERNMENT TO GOVERNMENT) G2G: روابط تجاري بين كشورها را دربر مي گيرد و قوانين تجارت بين المللي را با توافق طرفين و ارائه راهكار شامل مي شود؛

! ، (CUSTOMER-TO-BUSINESS)C2B : طبق پيشنهــــاد مشتري سرويس موردنظر فراهم مي گردد. مثل كرايه يك ماشين از نقطه اي مشخص با مبلغي تعيين شده از يك سايت اينترنتي؛

! ،CUSTOMER- TO-CUSTOMER)C2C) : طرفين معامله افراد هستند. سرويس گيرنده فردي است كه جنس يا كالايي را از شخص ديگر خريــــداري مي كند. مثل آژانس هاي هواپيمايي و سمساريهاي اينترنتي.

4 - مسايل امنيتي در تجارت الكترونيكي

اينترنت به عنوان بستر انتقال اطلاعات در دنياي كنوني مطرح است. TCP/IP پروتكل انتقال اطلاعات در شبكه اينترنت است. با مطرح شدن اينترنت به طور گسترده، مسئله امنيت اطلاعات قابل انتقال، به شكل مشخصي بازگو شد زيرا اطلاعات مهم نيز از طريق اين بستر فرستاده مي شد. اطلاعاتي مثل، شماره كارت اعتباري، فرم پرداخت و غيره از جمله مسايلي بود كه احتياج به امنيت بيشتري داشت. به همين دلايل امنيت در تجارت الكترونيكي جايگاه مهمي داراست.

به چند روش مي توان در اطلاعاتي مداخله كرد كه بين دو كامپيوتر مبادله مي گردد و اين روشها عبارتند از [6,:9]

1 - استراق سمع: اطلاعات توسط فردي خوانده مي شود و مي تواند بعداً مورد استفاده قرار گيرد. مثل شماره حساب يك فرد، در اين حالت محرمانه بودن اطلاعات از بين مي رود؛

2 - تغييردادن پيام: امكان دارد پيام هنگام انتقال تغيير كند و يا كلاً عوض شود و سپس فرستاده شود. مثلاً سفارش كالا مي تواند تغيير يابد؛

3 - تظاهركردن: ممكن است شخصي خود را به جاي يك سايت معرفي كرده و همان اطلاعات را شبيه سازي كند و پس از دريافت مقادير قابل توجه هيچ پاسخي به خريداران نداده و ناپديد گردد.

روشهاي متفاوتي براي جلوگيري از اين مسايل وجود دارد كه يكي از آنها رمزدار كردن پيام است كه خود به چند دسته تقسيم مي گردد. ديگري درهم سازي و فشرده سازي پيام و تهيه DIGEST است. در امضاي ديجيتالي عملاً تلفيقي از اين روشهــا مـــورد استفـاده قرار مي گيرد. انواع روشهاي رمزنگاري بدين شرح است:

! رمزنگاري با كليد متقارن: در اين روش از يك كليد استفاده مي شود. بدين شكل كه يك كليد مشترك بين طرفين وجود دارد. اطلاعات بااين كليد رمزدار شده و فقط توسط طرف مقابل كه دارنده كليد است قابل بازگشايي است. مشكل اين روش تبادل اين كليد قبل از رمزداركردن پيام است.

! رمزنگاري با كليد نامتقارن يا كليد عمومي: در اين روش يك جفت كليد براي انتقال پيام استفاده مي گردد. به اين شكل كه هركاربر داراي يك كليد عمومي و يك كليد خصوصي است. كليد عمومي در يك دايركتوري در اختيار هركس مي تواند قرار گيرد و كليد خصوصي هر فرد را، فقط خودش مي داند. در ارسال پيغام از A به B ، ابتدا A پيام را با كليد خصوصي خود رمزدار كرده سپس با كليد عمومي پيام را ارسال مي كند. در طرف مقابل B پيام را با كليد عمومي رمزگشايي كرده و سپس با كليد خصوصي خود رمز را باز مي كند و پيغام را مشاهده مي كند. اشكال اين روش اين است كه شخص ثالثي مانند C مي تواند خود را به جاي A معرفي كرده و پيامي را با كليد خصوصي خود و سپس كليد عمومي رمزدار كرده وبراي B ارسال كند. در اين روش B نمــي تواند تشخيص دهد كه پيغام ارسال شده حتماً از طرف A بوده است. امضاي ديجيتالـي به عنوان روشي براي جلوگيري از ايجاد اين مشكل به وجود آمده است.

! رمزنگاري بااستفاده از روش كليد عمومي با امضاي ديجيتالي:

امضاي ديجيتالي همراه با كليد عمومي، موجوديتي است كه به شخص طرف مقابل اين امكان را مي دهد تا تشخيص دهد كسي را كه پيغام را فرستـــاده، همان كسي است كه ادعا مي كند، و پيغام دريافت شده همان پيغام ارسال شده است. (تصديق اصالت).

در روش امضاي ديجيتالي از كليد عمومي همراه با توابع HASH استفاده مي شود. اين كليد داراي يك تاريخ انقضا نيز هست كه هرچه مدت اعتبارش كوتاهتر باشد اعتبار آن بالاتر است زيرا احتمال جعل آن بالا مي رود. گيرنده پيغام امضاي انجام شده را چك مي كند تا از اصالت آن باخبر شود.

مراكزي كه امضاي ديجيتالي را در اختيار قرار مي دهند خود از مراكز ديگري اعتبار گواهينامه را دريافت كرده اند. اين مركز موجوديتي است كه اعتبار را براي يك فرد ايجاد مي كند. چند نمونه از آنها XCERT ، VENSIGN ، THAWTE هستند كه با دريافت وجه مشخصي اين اعتبار را در اختيار قرار مـــي دهند.

5 - مسايل مالي و پرداخت در تجارت الكترونيكي

باتوجه به رشد اينترنت و مسئله خريد كالاها از اينترنت، مكانيسم هاي مختلفي براي پرداخت در برابر خريد موردنظر مطرح شد. در واقع پرداخت در تجارت الكترونيك، نياز به مكانيسم هاي پرداخت ارزان و سريع دارد. در اين راستا روشهاي پرداختي گوناگون ايجاد شده اند، كه هريك قابليت خاص خود را دارد و در بعضي موارد شبيه به پول واقعي هستند. در اينجا انواع مكانيسم هاي پرداختي و شركتهاي وابسته به آنهـــا آورده شـده است. [10] (سيستم هاي پرداخت رايج در وب جهاني را از نظر ساختار فيزيكي نيز مي توان دسته بندي كرد) سيستم هايي كه از پول ديجيتالي (DIGITAL MONEY) استفاده مي كنند:

! ، CYBERCOIN & CYBERCASH

! ، ECASH

سيستـم هايي كه از كارتهاي اعتباري استفاده مي كنند:

! ، CYBANK

! ، CYBERCASH & CYBERCOIN

! ، IKP, SET

سيستم هايي كه از كارتهاي هوشمند استفاده مي كنند:

MONDEX !
FETFARE !
VERIFONE !
سيستم هايي كه چك هاي الكترونيكي را فراهم مي كنند:

AXCEL CHECK !
CHECK FREE !
REDI-CHECK !
سيستم هايي كه ريزپرداختها را فراهم مي كنند:

MILLICENT !
MINI-PAY !
به طور نمونه ECASH پروتكل پول الكترونيكي است كه به وسيله DAVID CHAUM از شركت DIGICASH توسعه يافته است. در ECASH ، كاربر يك سري رشته هاي بلند از شماره ها را بانامTOKEN جمـع آوري مي كند كه به عنوان پول شناخته مي شود. ايـــن TOKEN ها درست مثل پول فيزيكي مبادله مي گردد. اين سيستم عدم انكار را براي كاربر پشتيباني مي كند، نياز به سخت افزار خاصي نداشته و داراي هزينه است.

6 - ابزار تبادلات الكترونيكي (XML)

EXTENSIBLE MARKUP LANGUAGE) XML يك زبان نشانه گذاري براي ايجاد مستندات ساختار يافته است. XML شبيه به HTML است، بااين تفاوت كه XML ، قابل گسترش است. درواقع XML و HTML زير مجموعه اي از SGML هستند. XML يك استاندارد باز، قابل گسترش، بين المللي و در دسترس اسـت. XML يك زبان از پيش تعريف شده نيست بلكه قابليت تعريف نشانه گذاريها و TAG هاي جديد را فراهم مي سازد.

قبلاً از EDI براي تبادل داده بين دو كامپيوتر استفاده مي شد كه به دليل محدوديتهايي كه داشت كنار گذاشته شده و در حال حاضر از XML استفاده مي شود. XML در مقايسه با EDI داراي مزاياي زير است:

! امكان تبادل داده تحت اينترنت؛

! هزينه پياده سازي پايين تر؛

! سرعت بالاي تبادلات.

7 - استانداردها و تجارت الكترونيكي

استانداردها نقش مهمي را در توسعه يك ساختار ايفا مي كنند. استانداردهاي زيادي در زمينه هاي مختلف تجارت الكترونيكي مطرح هستند. مديران IS بايستي با استانداردهاي موجود آشنا بوده و قابليت اجراي آنها را براي ارگانيسم خود ارزيابي كنند. استانداردها و پروتكل هاي تجارت الكترونيك در زمينه هاي مختلف عبارتند از:

! پروتكل هاي امنيتي ( STT,S-HTTP,SSL و...)

! پروتكل هاي امنيتي - پرداختي (SEPP,IKP,SET)

! پروتكل هاي مالي - پرداختي (JEPI,BIPS,OFX و...)

1-7 پروتكل هاي امنيتي: اخيراً هر كاربر اينترنت بايد تبادلات را قبل از فرستادن پيام از طريق اينترنت به طور روشن محافظت كند. يك دسته از پروتكل هاي امنيتي، امنيت را براي لايه اينترنت فراهم مي كنند. اين پروتكل ها مثــــل ISAKMP,SKIP,IPSEC و غيــره پروتكل هاي امنيتي لايه اينترنت هستند. سري ديگر از پروتكل هاي امنيتي، پروتكل هاي امنيتي لايه انتقال هستند مثل TLS,PCT,SSL و SSH .آخرين سري از پروتكل هاي امنيتي، پروتكل هاي امنيتي لايه كاربردي هستند. اين پروتكل ها مثـل SMTP,S-HTTP ، امنيت را در لايه كاربرد ايجاد مي كنند.

انتقال اطلاعات مهم مثل شماره كارت اعتباري اشخاص بايد با امنيت كامل انجام گيرد. بافرض يك انتقال ايمن با پروتكل SSL,TCP/IP به عنوان پروتكل امنيتي لايه انتقال در زير لايه كاربردي قرار گرفته و امنيت ارتباطات بين سرويس دهنده و سرويس گيرنده را برقرار مي كند.SSL يكي از پروتــكل هاي امنيتي است و به دليل مزاياي زير براي سرويس تجارت الكترونيك مناسب است [3,7].

! مستقل از لايه كاربرد است؛

!، SSI از تكنيك رمزنگاري خود به صورت قابل انعطاف عمل مي كند؛

! تصديق اصالت را براي طرفين معامله فراهم مي سازد؛

! رمـــزنگـاري و امضاي ديجيتالي را به كار مي برد؛

! قابليت كار با FTP ،TOLMET ، HTTP را داراست.

پروتكل S-HTTP جايگزيني براي SSL محسوب مي شود و اولين بار توسطEIT مطرح شد. اين پروتكل به ميزان SSL ، شناخته شده نبوده و فقط با HTTP سازگاري دارد.

SSL نيازهاي امنيتي ذيل را براي سرويس تجارت الكترونيك برآورده مي سازد. اين نيازهاي امنيتي عبارتند از:

! پنهان سازي (PRIVACY) فرض كنيد كه پيغام هاي انتقال يافته از A به B رمزدار شده است. A از كليد عمومي مربوط به B براي كدكردن پيغام استفاده مي كند. در اين حالت B تنها كسي است كه مي تواند پيغام را رمــزگشايي كرده و بااستفاده از كليد خصوصي اش آن را بخواند.

! تصديق اصالت ((AUTHENTICITY

گيرنده اطلاعات اين امكان را پيدا مي كند كه هويت فرستنده را دريابد.



آتوسا عباس نژاد




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

چكيده
تجارت الكترونيكي را مي توان انجام هرگونه امورتجاري بصورتon-line وازطريق اينترنت بيان كرد ، اين تكنيك در سالهاي اخير رشد بسياري داشته است .در آينده نه چندان دور تجارت فقط از طريق اينترنت ميسر خواهد بود.
اين متن به معرفي تجارت الكترونيك ،انواع آن و روشهاي امنيت آن مي پردازد.




مقدمه
ابزارهاي استاندارد ي جهت ساختن يك Web Site تجارت الكترونيكي وجود دارد .
شما نيز جهت متمايز ساختن سايت خود قدم اول را با انتخاب نرم افزاري مناسب برداريد. از آنجايي كه اينترنت يك زمينه فعاليت پويا وبا قابليت انعطاف بالا را جهت تبادل كالا وخدمات واطلاعات مابين كمپاني ها ومشتريان و... فراهم كرده است ،كمپاني هاي تجاري همگي به اين ابزار روي آورده اند تا به بازار فروش گسترده تري دست يابند .




تجارت الكترونيكي چيست ؟
تجارت الكترونيكي خريدوفروشي است كه به طور مستقيم از طريق اينترنت صورت مي پذيرد .
هيچ تعريف پذيرفته شده اي براي تجارت الكترونيكي وجود ندارد .با اين حال تجارت الكترونيكي به هر گونه معامله اي گفته مي شود كه كه در آن خريد وفروش كالا ويا خدمات از طريق اينترنت صورت پذيرد وبه واردات ويا صادرات كالا ويا خدما ت منتهي مي شود.
تجارت الكترونيكي معمولا كاربرد وسيع تري دارد ،يعني نه تنها شامل خريدو فروش از طريق اينترنت است بلكه ساير جنبه هاي فعاليت تجاري ،مانند خريداري ،صورت بردار ي از كالاها ،مديريت توليد وتهيه وتوزيع وجابه جايي كالاهاوهمچنين خدمات پس از فروش را در بر مي گيرد.
تعاريف تجارت الكترونيك در يك نگاه :
لينكهاي مفيد ومتعددي وجود دارد كه از طريق آن مي توان تعاريفي در خصوص انواع موضوعات مربوط به تجارت الكترونيك را از حروف a تا z يافت :
NMM.COM
ECOMMERCE-GUIDE.com



تاريخچه

تجارت الكترونيكي ازسال 1970 هنگاميكه شركتهاي بزرگ اقدام به تهيه شبكه هاي خصوصي كامپيوتري بين خود جهت تبادل اطلاعات تجاري بين شركا وتوليد كنندگان خود كردند پديد آمد.
اين عمل به نام EDI تبادل اطلاعات الكترونيك معروف شد .اين انتقال اطلاعات كه بصورت ساده شده وتحت استانداردهاي لازم EDI ما بين شركتهاي تجاري صورت مي گرفت مسائل اداري سنتي بر كاغذ ووجود نيروها ي انساني در اين بخشها را بطور چشم گيري كاهش داد.
درحال حاضر نيز در حدود 95% از هزار شركت بدليل كاهش هزينه هاوبالا بردن راندمان كار از EDI استفاده مي كنند. در واقع پايه واساس تجارت الكترونيك EDI بوده وهست !
امروزه تماسهاي تجاري بر روي اينترنت كه بواسطه تجارت الكترونيكي است رو به افزايش گذاشته است .بطور مثال با آمدن EDI بر روي اينترنت اين امكان را براي شركتها بوجود آورده است تا سيستمهاي قديمي مربوط به شبكه هاي خصوصي خود را جمع نموده وپول آنها را پس انداز نمايند وبا سرمايه گذاري وگسترش برروي زنجيرهاي جديد تجاري به دادوستدهاي بيشتري در اين زمينه نايل آيند.ساير شركتها نيز به سادگي معاملات خود را ،از آنجاييكه نيازي به رعايت كردن استاندارد هاي لازم براي EDI در محيط وب نيست ،بر روي وب منتقل كرده اند.
آوازه تجارت الكترونيك را احتمالا از طريق راديو ، تلويزيون ، روزنامه و يا سايتهايي كه بفروش
on-line بر روي اينترنت اشتغال دارند شنيده واز آن با خبر شده ايد وهمينطور از خرده فروشان on-line بر روي اينترنت كه سرويسهاي خوب ومناسبي را به خريداران خود ارائه كرده اند مطلع شده ايد.
خرده فروشي بصورت on-line حدودا ازچهار سال پيش برروي اينترنت آغاز شد كه پيشگامان آن شركتهاي بزرگ ايترنتي بودند كه فروش موارد جزئي (خرده فروشي ) به روش سنتي را ادامه ندادندكه از آنجمله AMAZON وبه تازگي CD مي باشد.

اخيرا نامها و مارك هاي معروف تجاري ماننند (گپ و وال مارت ) و شركتهايي از اين قبيل اقدام به تاسيس فروشگاههاي خود بر روي اينترنت كرده اند ودر اين رابطه متخصصين امر اظهار داشته اند كه اين شركتها وساير شركتهاي نام آشنا مي توانند با اين اقدام براي مدتها بر روي اينترنت حضور داشته باشند چرا كه امروزه تنها چيزيكه يك فرد به آن نياز دارد داشتن يك دستگاه كامپيوتر ،يك نمايشگر ودسترسي به اينترنت است تا بتوانند به راحتي هر آنچه را كه بخواهند از جزئي ترين تا كلي ترين كالا (ماشين) از اين طريق خريداري نمايند.

حتما در دوسال گذشته راجع به تجارت الكترونيكي اززواياي مختلف مطالبي شنيده ايد.
براي نمونه شما در موردتمام شركتهايي كه ارائه دهنده تجارت الكترونيكي هستند شنيده ايد .
-تمامي اخبار مر بوط به تحول وحركت به سوي تجارت الكترونيكي وتبليغات اغراق آميز شركتهايي كه با تجارت الكترونيكي كار مي كنند را خوانده ايد.
-شاهد آن بوده ايد كه در بازار سهام چه ارزش فراواني به شركتهايي كه در بازار سهام آنها با سيستم
web كار مي كندداده مي شود حتي اگر سودي عايد اين شركتها نشود.
امكان دارد شما نيز كالايي رااز طريق webخريداري كرده باشيد كه در اين صورت تجربه شخصي در مورد تجارت الكترونيكي داريد.
با اين وجود ممكن شما احساس كنيد كه درك درستي از تجارت الكترونيك نداريد.
اين تبليغات اغراق آميز چيست؟چرا به تجارت الكترونيك بهاي زيادي داده مي شود؟اگر شما نظري در مورد تجارت الكترونيك داريد چگونه مي توانيد آنرا اجراكنيد؟
در صورتيكه سوالاتي از اين قبيل داريد اين مقاله كه در مورد چگونگي عملكرد تجارت الكترونيكي است با قرار دادن شما در فضاي كامل تجارت الكترونيكي پاسخگوي شما خواهد بود.
قبل از اينكه تجارت الكترونيك را به طور كامل مورد بحث قرار دهيم بهتر است تا تصوير درستي از تجارت ساده وسنتي داشته باشيم .در صورتيكه فهميدن ودرك كلمه تجارت بسط وتعميم مفهوم تجارت الكترونيكي نيز به آساني صورت مي گيرد.
در فرهنگ لغت Merriam Websters Collegiate تجارت اينگونه تعريف شده است .
1-روابط اجتماعي –تبادل افكار ،عقايد واحساسات
2-مبادله ويا خريدوفروش كالا در مقياس وسيع شامل حمل ونقل از مكاني به مكان ديگر.
ما علاقه منديم تا در خصوص دومين معني ارائه شده در تجارت بحث كنيم .
وقتي به تجارت به روشهاي متفاوت نظر بياندازيد متوجه چندين نقش مختلف در امر تجارت خواهيد شد.
خريداران :كساني هستند كه مي خواهند با پرداخت پول كالايي را خريداري ويا از سرويسي بهره مند شوند .
فروشندگان :كساني هستند كه كالاويا خدماتي را به خريداران عرضه مي كنند .معمولا فروشندگان
به دو صورت مختلف مي باشند ، خرده فروشاني كه بطور مستقيم اجناس خود را به مصرف كننده مي فروشند وعمده فروشان ويا توزيع كنندگان كالا كه اجناس وتوليدات خود را به خرده فروشان ويا ديگر طالبان كالا مي فروشند .
توليدكنندگان :كساني هستند كه محصولاتي را كه توسط فروشندگان ارائه مي شود را توليد مي كنند،
يك توليد كننده همواره ضرورتا يك فروشنده نيز هست زيرا توليد كننده محصولات توليد شده خود را به عمده روشان ،خرده فروشان ويا بطور مستقيم به مصرف كننده عرضه داشته وبفروش مي رسانند.



اصول تجارت
در ذيل فهرستي از اصول مهم يك فعاليت تجاري آمده است .اين موارد شامل عملكرد فروش يك كالا توسط يك خره فروش به مشتري است .
1-وجود داشتن چيزي براي فروش
اگر خوسته باشيد چيزي را به يك مشتري بفروشيد اصل مطلب آنست كه چيزي براي فروش داشته باشيد. اين كالا مي تواند هر چيزي باشد ، از بي ارزش ترين كالا تا با ارزش ترين آن ، شما ميتوانيد
اين كالا را مستقيما از توليد كنندگان آن ويا از طريق توزيع كنند گان كالا خريداري نماييد ويا اينكه خود توليد كننده وعرضه كننده آن كالا باشيد.
2-مكان
شما مي بايست همچنين مكاني براي عرضه كالاهاي خود داشته باشيد .داشتن يك مكان براي ارائه كالا ضروري است .اين مكان گاهي اوقات مي تواند بسيار موقتي حتي به شكل يك شماره تلفن باشد! كه اين شماره تلفن در تجارت به عنوان مكان شما قلمداد مي شود.

3-جلب مشتري
براي جلب وجذب مشتري نيازمند يافتن روشهايي مي باشيد كه به اين فرآيند بازاريابي گويند.چنانچه كسي از امكانات شما اطلاعاتي نداشته باشد ، هرگز قادر به فروش كالاي خود نخواهيد شد. يكي از روشهاي جذب مشتري قرار دادن محل فروش در مراكز پر رفت وآمد تجاري است . تهيه و ارسال كاتالوگ مربوط به پذيرش سفارشات پستي نيز خود نوعي ديگر از اين موارد است . روشهاي ديگري شامل دادن آگهي ،جارزدن در خيابان ويا حتي گذاشتن فردي درلباس عروسكي در كنارخيابان تا با
دست تكان دادن براي ماشينهاي در حال عبور جلب مشتري نمود.
4-سيستم در يافت پول
سيستمي براي دريافت پول اجناس سفارش داده شده از طرف مشتري نيز بايستي وجود داشته باشد . بطور مثال در فروشگاههاي بزرگ ومعتبر پرداخت اجناس خريداري شده بصورت نقدي يا چك ويا از طريق كارتهاي اعتباري انجام مي شود.از طرفي ديگر در بعضي از شركتها نيازي نيست تا پول خريد
كالا ويا سرويس ارائه شده در زمان تحويل آنها پرداخت شود وبرخي از محصولات وخدمات پيوسته در
حال ارائه شدن هستند (آب ،برق و....)كه هزينه آنها بافرستادن صورتحساب دريافت مي گردد.



5-تحويل كالا
روش وسيستمي است براي تحويل محصول ويا خدمات به مشتري لازم لست وجود داشته باشد . در فروشگاهي مانند (وال-مارت) اين عمل به صورت خودكار انجام مي شود .
مشتري كالاي مورد نظر خود رابرداشته پول آنرا پرداخت مي نمايد و از فروشگاه خارج مي گردد . در خريد و فروشهايي كه از طريق سفارشات پستي صورت مي گيرد كالاي مورد نياز مشتري بسته بندي شده واز طريق پست فرستاده مي شود.
اجناس بزرگ نيز توسط كاميون وياقطار ارسال مي گردد.

6-كالاي مر جوعي
گاهي اوقات مشتري كالاي خريداري شده را نمي پسندد ،بنابراين مي بايست روشي براي پذيرفتن كالاي مرجوعي خود بيابيد. بطور قطع مبلغي را براي پس فر ستادن كالا از طرف مشتري منظور
خواهيد كرد وهمواره مشتريان خود را نسبت به عدم باز پس گرفتن كالاي فروخته شده واينكه در
صورت پس فرستادن آن بعنوان جريمه هزينه اي كسر خواهد شد شد ، مطلع وآگاه سازيد.

7-معيوب شدن كالا
گاها يك كالاي فروخته شده دچار اشكال ويا خرابي مي شود در اين حالت مي بايست در صورت داشتن ضمانت نامه در مورد كالاي فروخته شده به تعهدات آن عمل كرد كه اين مسئله در مورد خرده فروشان وفروشندگان جز اين قسمت از كار اغلب توسط توليد كنندگاني كه جنس را در اختيار آنها قرار داده اند تا بفروش رسانند انجام مي شود وتعهد اين كار بر عهده آنها مي باشد.

8- سرويس وخدمات پس از فروش
امروزه بسياري از محصولات آنقدر متنوع وعملكرد آنها پيچيده شده است كه نيازمند خدمات وارائه سرويس پس از فروش به مشتري مي باشند،در اين حالت نيازمند داشتن بخشي تحت همين عنوان مي باشد تا موارد مربوط به راهنمايي و كمك به مشتري جهت استفاده از آن كالا را انجام دهند.
كامپيوتر در اين زمينه مي تواند مثال بسيار خوبي باشد . كالاهايي مانند تلفن همراه كه مدام در حال تغيير وتحول هستند ، نيازمند دگرگوني وتغيير در خدمات پس از فروش نيز مي باشند زيرا مشتر ي خواهان آنست تا اين خدمات در طول زمان تغيير نمايد .
در فروشگاههايي كه از طريق تجارت الكترونيكي صورت مي گيرد تمامي اين عناصر وجود دارد.


براي اداره كردن تجارت الكترونيك عوامل زير مورد نياز است :
1-داشتن يك محصول براي عرضه كردن
2-مكاني براي فروش-در تجارت الكترونيك محصولات بر روي وب سايت عرضه مي گردند ووب سايت حكم مكان رادارد كه در آن اجناس وخدمات ارائه ميگردد .
3-روشي براي جلب مشتري به وب سايت خود
4-روشي براي دريافت سفارشات online form
5-روشي براي دريافت پول
معمولا عمل پرداخت حسابهاي شركتها وبازرگانان از طريق كارت اعتباري صورت مي گيرد ودر اين حالت بايد بر روي وب سايت از ضمانت مطمئني جهت انتقال اين اطلاعات به بانك بر خوردار باشيم ويا اينكه اصلا مايل باشيد دريافت پول را از همان روشهاي معمول ومتداول سنتي يعني پرداخت مستقيم ونقدي ويا از طريق چك وپست صورت دهيد.
6-اجراي سهل وآسان عمليات ارسال كالا به مشتري
7-روشي براي دريافت كالاي مرجوعي
8- در صورت نياز روشي براي انجام ادعاهايي كه در خصوص تضمين كالا صورت گر فته است .
9- روشي براي فراهم آوردن سرويس دهي به مشتري :اغلب از طريق پست الكترونيك وفرمهاي online انجام مي شود.



تبليغات اغراق آميز چرا؟


تبليغات اغراق آميز بسياري در مورد تجارت الكترونيك وجود دارد .
داشتن مشتر كات وشباهتهايي كه بين تجارت الكترونيك وتجارت از طريق دريافت سفارشات پستي وجود دارد ،ممكن است از اين همه تبليغات در اين رابطه متعجب شويد.

به نمونه هايي از اين قبيل توجه كنيد:
بخش پژوهش شركت Forresterاعلام داشته كه تا سال 2001 از طريق شركتهاي كوچك (خرده فروشان)17 ميليارد دلاربه مشتريان خود كالا خواهند فروخت .
انتظار مي رود با گستر ش ودسترسي تجارت جهاني به وب سودآوري به مراتب بالاتر از فروش مستقيم در خود آمريكا را داشته باشد.
طبق گزارش relly’ O وAssociatesفروش از طريق تجارت الكترونيكي از3/1ميليارد دلار در سال 1961 به 8 ميليارد دلار در سال 2001 خواهد رسيد !
بيشتر خريدها از منزل صورت مي گيرد تا حضور افراد در محلهاي فروش كالا وآماري در حدود 70% خريد از اين طريق اعلام شده است كه تا 60% از آن منتج به خريد قطعي از طرف كاربران گرديده
است و اين نوع از خريد درحال توسعه وگسترش مي باشد چرا كه از اتلاف وقت كاسته واز حضور فيزيكي اجتناب ورزيده است .
گزارشات كه دربالا آورده شد ونتيجه تحقيقات e-market بوده است ،اعلام مي دارد اكثرا اين روش از خريد شامل كالاهاي زير بوده است :كالاهايي مانند:
كامپيوتر(سخت افزار-نرم افزلرو...)
كتاب
نوارهاي موسيقي
خدمات مالي
سرگرمي ها
لوازم خانگي
پوشاك
كادو و گل
خدمات مسافرتي
اسباب بازي
تهيه بليط واطلاعات




شركت Dell
درگزارشات قبلي هيچ اشاره اي در مورد شركتهايي كه با تعجيل كوركورانه اي سعي به دستيابي اينترنت وبرپاكردن شركتهاي خود بر روي وب را دارند ، اشاره نشده است .اين چه علاقه وانگيزه اي است كه حتي كوچكترين شركتها درامردادوستد علاقه مند به دست يافتن به امكانات وتسهيلات تجارت الكترونيكي مي باشند كه در اين راه هزينه هاي آنچناني را پرداخت مي كنند.
براي آنكه بهتر پي به اين موضوع ببريم نگاهي به وضعيت يكي از موفق ترين شركتها در امر تجارت الكترونيك يعني شركت Dellمي اندازيم .
Dell يكي از شركتهاي موفق است به مانند Gateway2000-Micronوديگر شركتهايي از اين قبيل كامپيوترهاي custom-conf خود را به مشتريان و مصرف كنند گان وديگر شركتها وادارات ارائه وبفروش مي رساند.
Dell كار خود را بعنوان يك شركت پذ يرش سفارشات پستي آغاز نمود وبا دادن گهي در پشت جلد مجلات وفروش كامپيوتر هاي خود از طريق تلفن اقدام نمود.
تجارت الكترونيكي شركت Dell بر روي اينترنت بواقع به طرز گسترده اي عموميت يافته وامروزه
بخوبي جا افتاده است ودليل آنهم اينست كه شركت Dell بيشترين فروش كالا را بر روي اينترنت داشته باشد.
بر اساس نظر سنجي وتحقيق IDG شركت Dell در حال حاضر روزانه مبلغي بالغ بر 14 ميليون دلار فروش قطعات وتجهيزات كامپيوتري دارد.
25% از فروش شركت Dell از طريق اينترنت مي باشد!آيا اين مسئله براي شركت واقعا باارزش است ؟ شركت Dell بيش از يك دهه مي باشد كه محصولات خود را از طريق پست وتلفن بفروش رسانده است .در حدود يك قرن مي باشد كه سفارشات پستي يكي از روشهاي متداول ومر سوم در دادو ستد ها بوده است .بنابراين اگر25% از فروش محصولات شركت Dell از طريق اينترنت به جاي استفاده از تلفن صورت پذيرفته است آيا اين خود معامله بزرگي نيست ؟

پاسخ اين سوال به سه دليل زير مثبت است !
1- اگر شركت Dell قرار بود 25% فروش خود رااز طريق تلفن را ازدست مي دا د تا به همان ميزان 25% فروش از طريق اينترنت دست مي يافت درآن صورت هنوزهيچ مزيتي از تجارت الكترونيك در اين رابطه مشخص نمي باشد . شركت Dell قادر به فروش كامپييوتر هاي بيشتري نمي گرديده چنانچه از طرفي فروش محصولات خود از طريق وب باعث افت وجه شركت بپندارند.(گفته شود كه اين شركت ديگر توانايي پرداخت پرسنل خود درامر پاسخگويي سفارشات تلفني نيست) و اگر چنانچه از طرفي افرادي از طريق اينترنت ووب خريد مي كنند تمايل بيشتري به خريد از لوازم وتجهيزات نشان دهند وهمچنين هزينه هاي دادوستدي ومعاملاتي ارزانتر وارائه محصولات بر روي وب جذاب وگيرا بوده كه در نتيجه تمام اينها افزايش معاملات را در پي داشته باشد.بنابراين رفتن برروي وب واينترانت براي اين شركتها به مراتب پر نفع تر خواهد بود.
2- حال چنانچه در اين دگرگوني (تمايل خريداران به تجارت اينترنتي )مشتريهاي تلفني خودرا ويا به عبارتي كلي تر فروش تلفني خود را از دست دهد چه بايد كرد؟ واين چيزي است كه امكان اتفاق افتادن آن وجود دارد كه در صدي از خريداران تمايل به اين امر پيدا كنند تا اجناس وكالاهاي خود را از طريق اينترنت خريداري نمايند،بدليل آنكه اينترنت با در بر داشتن سايتهاي مختلفي كه در اين رابطه وجود دارد اين امكان را براي خريداران و كاربران بوجود مي آورد كه با وقتي بيشتر به فكر كردن وتصميم گرفتن بپردازند و به سهولت قيمت اجناس مشابه را با ساير فروشندگان ديگر مقايسه كنند وقيمت نهايي را بدست آورند.بنابراين شركت Dell در ساخت وب سايت خود براي جذب وجلب چنين خريداراني از اين نكات بر خلاف ساير سايتهاي ديگر بهره جسته واين مزيتي براي اين شركت شده تا وي را از ساير رقبا متمايز ساخته وبازار را در اين رابطه در اختيار گيرد.
3- اين يك باور كلي است اگر براي بار اول يك مشتري از يك مكاني خريد كند آن فروشنده سعي در نگه داشتن آن مشتري مي كند وبا جلب رضايت وي سعي مي كند تا علاوه بر نگه داشتن آن مشتري براي خود از طريق اوبتواند مشتريهاي ديگري را براي خود جمع كند .بنابراين اگر شما نيز توانسته باشيد يك وجه موفقي در بدو راه اندازي وب سايت خود برا ي مشتريان ومتقاضيان خدماتتان بوجود آوريد اين مزيتي براي شما مي شود تا نسبت به ساير رقبايتان كه بعد از شما خواهان وارد شدن در اين عرصه از بازار هستند زبانزد باشيد . شركت Dellنيز وب سايت خود را بسيار جلوتر از ديگران در اين زمينه راه اندازي نمود واين نيز يكي ديگر از برتريهاي اين شركت نسبت به ساير رقبايش شد.
اين سه مطلب مهمترين فاكتورهايي مي باشند كه در پس جاروجنجالهاي تجارت الكترونيك وجودداشته كه البته فاكتورهاي ديگري نيز در اين رابطه وجوددارند.


جاذبه هاي تجارت الكترونيك
فهرست زير خلاصه اي از جاذبه هاي تجارت الكترونيكي را بيان مي كند:
بهاي پايين معاملات
حجم بالاي خريد در يك معامله
يكي شدن با چرخه هاي تجارت
در مورد اول توضيح آنكه ،چنانچه سايت تجارت الكترونيك بخوبي عمل كند بدليل خود كار بودن فرآيند تجارت بر روي وب مي توان هزينه هاي مربوط به گرفتن سفارشات وخدمات پس از فروش را بطور قابل ملاحظه اي كاهش داد.
در مورد دوم:
سايت آمازون داراي مشخصه اي است كه هيچ فروشگاه ديگري آن راندارد .هنگاميكه شما توضيحات مربوط به كتابي را مي خوانيد ،مطلع مي شويد كه چه كتابهاي ديگري را ساير افراد در زمان سفارش دادن كتاب مورد نظرتان خريدار ي كرده اند.اين بدين معني است كه شما مي توانيد كتابهايي را بيابيد كه مطالبش در رابطه با كتاب مورد نظر شماست وساير افراد نيز آنها را خريداري كرده اند .
بدليل مشخصه هايي اينچنين افراد مي توانند كتابهاي بيشتري را از اين سايت خريداري نمايند تا از يك كتابفروشي معمولي.
د رمورد سوم : وب سايتي كه به نحوي با چرخه هاي تجارت در ارتبا ط مي باشد مي تواند اطلاعات بيشتري نسبت به گذشته در دسترس مشتريان خود قرار دهد .بعنوان مثال اگر شركت Dell مراحل توليد وساخت تا ارسال هر يك از دستگاههاي كامپيوتر خود را نشان مي دا د ،خريدار وسفارش دهنده دستگاه مي توانست دقيقا بداند كه سفارش وي تا چه مرحله اي پيش رفته است واين همان كاري است كه شركت Fedex آنرا انجام داده است ، تمامي اين مراحل بصورت زنده نشان داده مي شود !(on-line) وبدينوسيله اطلاعات بيشتري را در اختيار خريدار خود مي گذارد.
افراد مي توانند خريدهاي خود را بطرق مختلف انجام دهند.شركتهايي كه فروش خود را از طريق سفارشات پستي انجام مي دهند امكان خريد از منزل رانيز مهيا ساخته اند وتجارت الكترونيكي نيز شما را از اين نعمت بر خوردار ساخته است .اما وب مشخصه هاي ديگري نيز دارد.
اين مشخصه ها عبارتند از:
1-توانايي به انجام رساندن يك سفارش در عرض چند روز
2-توانايي در به سهولت انجام دادن سفارشات پيچيده
3-امكان مقايسه كردن قيمتها بين چندين فروشنده به اساني
4-امكان دسترسي ومطالعه كاتالوگهاي مهم وبزرگ به راحتي



كاتالوگهاي بزرگ (حجيم )
شركتي كه امور دادوستد خود را از طريق اينترنت انجام مي دهد مي تواند كاتالوگي را روي صفحه وب قرار دهد كه هرگز نمي توان آن را در يك صندوق پستي معمولي آنرا جاي داد.
براي نمونه سايت آمازون فروشنده 3 ميليون كتاب است .تصور كنيد كه اين شركت خواسته باشد تمامي اطلاعات موجود در پايگاه داده هاي خود را در يك كاتالوگ (كاغذ)جاي دهد.

وضعيت پيشرفت سفارش
استفاده از ابزارخودكار ،ارتباط با مشتري را بصورت وسيع وباصرف هيچ هزينه اي امكان پذيرمي سازد.
برا ي مثال ،مشتري مي تواند زمانيكه سفارش او مورد تاييد قرار گرفت از طريق يك پيغام خودكار پست الكترونيكي تاييد سفارش او از طرف شركت مر بوطه به وي اعلام شود .وهمچنين در بقيه مراحل تكميلي سفارش به همين صورت با دريافت پيامهاي پست الكترونيكي در جريان وضعيت وميزان روند كار خود قرار گيرد.
يك خريدار راضي به احتمال زياد چيزهاي ديگري را نيز مجددا از اين شركت خريداري خواهد نمود.
برخورداري از اين امكانات است كه اين جار وجنجالها را در مورد استفاده از تجارت الكترونيك به راه انداخته است .نكته پاياني كه لازم است در مورد تجارت الكترونيك به آن اشاره كرد اين است كه اين نوع تجارت فرصتي را فراهم مي سازد تا افراد بتوانند تجارت را به طريقي كاملا جديد انجام دهند.در شركتهايي كه كار خود را از طريق سفارشات پستي انجام مي دهند هزينه بسيار بالايي براي چاپ وفرستادن كاتالوگ مي پردازندكه در پايان هم دور ريخته مي شود.همچنين هزينه بالايي براي استخدام كارمندان در بخش مربوط به پاسخ گويي تلفن ودر نهايت گرفتن سفارشات پرداخته مي شود.اما در تجارت الكترونيك هم هزينه مربوط به توزيع كاتالوگ وهم هزينه سفارش گيري از مشتريان صفرمي باشد!اين بدين معني است كه بدليل تغيير در هزينه ها ،ارائه محصولات باقيمت پايين تر وهمچنين ارائه محصولاتي كه قبلا قادر به عر ضه آن نبوديم امكان پذير مي باشد.
با اين حال بايد خاطر نشان كنيم كه تاثير تجارت الكترونيكي براي فروش كالا از اين حد فراتر نمي رود وتجارت از طريق در يافت سفارشات پستي نيز بسياري از همان مزاياي تجارت الكترونيكي را داراست اما اين مسئله بدين معنا نيست كه شهر شما فاقد فروشگاههاي بزرگ گردد وهمچنين در اين گونه فروشگاهها شما مي توانيد كالاي مورد نظر خود را لمس كنيد وفورا آنرا خريداري نماييد (در محل ).تجارت الكترونيك نمي تواند هيچكدام از مشخصه ها را دارا باشد ،بنابراين فروشگاههاي بزرگ بدين زودي برچيده نخواهد شد.







جنبه هاي سخت وراحت تجارت الكترونيك
موارد مشكل ساز در تجارت الكترونيك عبارتند از :
مواجه شدن با ترافيك براي ورود كاربران برروي صفحات وب شما
مواجه شدن با ترافيك براي بازگشت مجدد به هما ن صفحات
متمايز وبرتر ساختن خود ازساير رقبا
جلب مشتري براي خريد از اجناستان از طريق (وب سايتتان )
جلب نمودن كاربران براي روي آوردن به وب سايت شما امري است جدا وواداشتن آنها براي تايپ كردن شماره هاي كارت اعتباريشان بر روي وب سايتتان نيز حرفي است جدا!
يكي كردن صفحات E-COMMERCE با داده هاي تجاري موجود.
از آنجاييكه تهيه وساخت يك سايت جديد E-COMMERCE بسيار رلحت وآسان است به همين خاطر سايتهاي متعددي در اين باره وجود دارند كه اين مسئله مشكلي خواهد بود براي شما جهت جذب وجلب كاربران براي مراجعه به سايت E-COMMERCE شما كه آنرا تهيه كرده ايد!


جنبه هاي راحت ومثبت
جنبه هاي راحت ومثبت تجارت الكترونيك بخصوص براي دادوستدهاي جزئي با افراد عبارتند از :
بوجود آوردن وساختن يك وب سايت
گرفتن سفارشات
دريافت پرداختها
شركتهاي بي شماري هستند كه در ساختن وبه معرض گذاشتن فروشگاه الكترونيكي به شما كمك مي كنند.
ما در مورد برخي ازاين شركتها در بخش بعدي صحبت خواهيم كرد.
ساختن سايت تجارت الكترونيك
مسائلي كه درساختن سايت تجارت الكترونيكي بايد در خاطر نگهداريد به شرح زير است :
تهيه كنندگان
در مورد دغدغه خاطري كه در مورد داشتن تهيه كنندگان خوب وجوددارد هيچ تفاوتي بين فروشگاهي معمولي وساير شركتهايي كه از طريق سفارشات پستي كار مي كنند باشركتهايي كه از طريق تجارت الكترونيكي كار مي كنند وجودندارد .در هر حال بدون داشتن نهيه كنندگاني خوب شما قادر نخواهيد بود كالاها ومحصولات خود را عرضه كنيد.
قيمت
بخش مهمي از تجارت الكترونيكي اين است كه مقايسه قيمتها براي مصرف كننده
بي نهايت آسان است ، قيمت يكي از مسائل مهم در يك بازار مجازي است .
ارتباط با مشتريان
تجارت الكترونيكي روشهاي متعددي را براي ارتباط داشتن با خريداران ومشتريان در اختيار شما مي گذارد.
پست الكترونيكي ،صفحات پرسش و پاسخ Faq ،اطلاعات مبنا وپايه اي و...ارائه كردن وقرار دادن اينگونه امكانات بر روي سايت به شما كمك مي كند تا از رقباي خود متمايز شوبد.
اتمام وانجام نهايي كار
به انجام رساندن سفارشات به طور كامل وخدمات پس از فروش ، اين مراحل
مي تواند باعث برقراري ارتباط شما با عوامل فروش شده ويا اينكه اين ارتباط از بين برود.به عبارتي اين مراحل باز گو كننده ارتباط شما با خريدار است .زمانيكه شما به تجارت الكترونيك مي انديشيد ممكن است بخواهيد ديگر قابليتهاي مثبت آنرا نيز در نظر بگيريد.اين امكانات شامل :
ا-فرستادن هدايا
2- برنامه هاي عضو پذيري
3-تخفيفهاي ويره
4-تكرار
5-برنامه هاي خريداران
6-فروشهاي دوره اي ويا فصلي
دليل اينكه چرا اين موارد به ذهن شما خطور مي كند اين است كه انجام تمام اين موارد بسيار مشكل است مگر آنكه نرم افزار انرا تهيه نماييد.در اين حالت بصورت مسائلي پيش پا افتاده در خواهد آمد.




برنامه هاي معرفي كننده سايتها
(پذيرش سايتها براي معرفي )
امروزه بخش اعظم دورنماي تجارت الكترونيكي،برنامه هاي معرفي كننده يا آشنا سازي سايتهاي ديگران است.
سايت آمازون در اين زمينه پيشگام اين امر است واين امكان را براي هر كسي بوجود اورده است كه تا بطور مثال كتابفروشي مختصر خود را جهت معرفي شدن از طريق اين سايت پر آوازه قرار دهد وچنانچه كتابي لز اين طريق بفروش برسد سايت آمازون تا ميزان 15% از قيمت كتاب را بعنوان حق كميسيون از صاحب آن كتابفروشي كه كتابش بدين صورت بفروش رسيده است در يافت مي دارد .سايت آمازون با ارائه نمودن چنين امكاناتي بخوبي خود را دراين زمينه عرضه داشته است زيرا در اين مورد (فروش كتاب از طريق اينترنت )صدها هزار كتابفروشي بطور گسترده اي بر روي اينترنت در حال پديد آمدن هستند .بنابراين هزاران سايتي كه داراي تجارت الكترونيك مي باشند از اين مسئله الگوبرداري نموده اند.
چنانچه شما سايتي مربوط به الكترونيك برروي شبكه اينترنت بنا سازيد ،براي معرفي كردن آن نياز به استفاده از چنين برنامه هايي خواهيد داشت.
Links shareوBefree دوشركتي هستند كه به سايتهاي تجارت الكترونيكي جهت استفاده از برنامه هاي آشنا سازي كمك مي كنند.
جديدترين نوع مناسب از اين روشها معروف بهcpc(محاسبه بر حسب كليك Cost Per Click)ويا معروف به كليكهاي معرف مي باشند!
بدين معني كه شما لينكي از يك شركت بر روي سايت خود قرار دهيد وآن شركت به ازا هر كليك مبلغي به شما مي پردازد-معمولا نرخ متعارف براي هر كليك بين 5 تا 20 سنت مي باشد.
لينكهاي معرف معمولا به دوحالت ّبنرهاي تبليغاتي ّ و يا برنامه هاي آشنا ساز بر پايه حق كميسيون است ،مي باشند(آمازون) .در روش بنر هاي تبليغاتي آگهي دهنده دست به ريسك زده وچنانچه كسي به بنر اومراجعه نكند تمام پول خود را به هدر داده است .در روش دوم معرفي شدن توسط سايتهاي معتبر ديگر كه محاسبه هزينه بر پايه حق كميسيون است ،سفارش دهنده تمامي ريسك خودرا بر روي يك سايت مي گذارد و چنانچه سايت وي از اين طريق مورد هجوم سيل آساي كاربران شود منتهاي مراتب كسي خريدي صورت ندهد ارز شي در بر نخواهد داشت .
بنابراين با صرفه ترين وبهترين راه براي معرفي شدن وارائه سايت خود روشcpc مناسبتر بوده چرا كه دو طرف قضيه به يك ميزان برد و باخت دارند.
عوامل مهم براي داشتن يك سايت
چنانچه خواسته ياشيد يك سايت بسازيد به 3 پارامتر مهم در اين مورد توجه داشته باشيد:
1-سرمايه گذاري كامپيوتري
2- خدمات مجازي ميزبان
3-داشتن يكE_COMMERCE ساده شده

سرمايه گذار ي كامپيوتري:
سرمايه گذاري كامپيوتري يعني خريد سخت افزار ،نرم افزار واستخدام افراديكه بتوانند در ساختن وب سايت تجارت الكترونيكي به شما ياري رسانند .دوشركت Amazon,Dell وديگر شركتهاي بزرگ كامپيوتري با ارائه دادن اين خدمات در امر تجارت الكترونيكي سهيم مي شوند.
شما نمي توانيد مسائل ومشكلات زير را با كمك گرفتن از سرمايه گذاري كامپيوتري حل نماييد.
داشتن ترافيك بسيار زياد برروي سايت يعني ماهانه ميليونها بازديد كننده خواهيد داشت.
داشتن Data Base بسيار قوي كه اطلاعات مربوط به محصولات شما را در خود نگهداري نماييد(بويره اگر اطلاعات بطور دائم تغيير نمايند)
داشتن چرخه فروش بسيار پيچيده كه در اين صورت نيازمند فرمهاي بسيار زيادي براي مشترك وجداول مربوط به قيمت گذاري محصولات خواهيد بود.
در صورتيكه كارهاي تجاري ديگري نيز داشته باشيد وبخواهيد تا سايت تجارت الكترونيكي شما اين امور را نيز پوشش دهد.
خدمت مجازي ميزبان
خدمات كه از سرمايه گذاري اينترنتي انجام مي دهيد تواناييها وقابليتهايي را براي شما بوجود مي آورد،اما آنچه نصيب شما مي گردد بستگي به فروشنده اين خدمات دارد .بطوركلي وظيفه فروشنده ،نگهداري تجهيزات ونرم افزار وفروش آنها در بسته بنديهاي استاندارد است .بسته بندي كالا ،مسائل حفاظتي وايمني آنرا شامل مي شودوتقريبا هميشه مي توانيد يك حساب تجاري در اين خصوص را در اختيار داشته باشيد .دسترسي DataBase نيز بخشي ازبسته بندي كالا محسوب مي گردد
شما اين امكان را اين امكان را براي طراحان صفحه وب وهمچنين توسعه دهندگان آن فراهم مي سازيد تا بتوانند سايت شما را ساخته وآنرا حفظ ونگهداري نمايند.
آن چيزي است كه در اكثر شركتهاي كوچك وخرده فروشان از آن براي وارد شدن به تجارت الكترونيك استفاده مي كنند. در اين روش يك سيستم ويك برنامه ساده شده وآماده حاضر براي قرار دادن يك فروشگاه كوچك بر روي وب واينترنت مي باشد.اين سيستم عموما شامل يك سري فرمهاي on-line است كه توسط كاربران بر روي اينترنت پر مي شوند.سپس برنامه فروش تمامي صفحات وب موجود اين فروشگاه كوچك را جستجو ومراحل فروش را دنبال مي كند.مثال اين مورد را مي توان بر روي سايتهايي نظير Verio StoresوYahoo Stores مشاهده كرد.هزينه چنين سرويسي در ماه حدودا چند صد دلار مي باشد.




مزيت ومضرات :
اكثرا تحقيقات كه در زمينه تجارت الكترونيكي بعمل آمده نشان داده است كه سرعت وسهولت آن باعث مقبوليت وگسترش آن شده است .اما به نظر مي رسد چيزي بالاتر از اين مسائل وجود داشته باشد .
در يك سمت فرصتي مناسب را براي مصرف كنندگان بوجود آورده است واز سوي ديگر خطري است وتهديدي است براي تجارت به شيوه سنتي ،خلاصه آنكه تجارت اللكترونيكي موانع ومشكلاتي را كه براي مدتها در سر راه فروش به روش معمولي وقديمي بوده است را از ميان بر داشته است .
مانند از ميان بر داشتن محدوديتهاي جغرافيايي كه بدينوسيله از هر گوشه از جهان كاربران مي توانند از خدمات ومحصولهاي شما از طريق سايتتان استفاده كرده وخريد نمايند ونيازي به داشتن فروشگاههايي بطور فيزيكي در اقصي نقاط جهان نداريد.
زماني باز نگه داشتن يك فروشگاه بطور 24 ساعته باصرفه بود اما وب سايتهاهم هيچ وقت تعطيلي ندارند وهميشه باز هستند .مقايسه نمودن فروشگاهها با يكديگر نيز به راحتي يك آب خوردن شده است چونكه فروشگاه بعدي به دوري يك كليك كردن است ! امروزه با اين روش نمي توان با دادن اطلاعات ناكافي به مشتري اورا واداشت تا قيمتي بيش ازقيمت اصلي كالا را بپردازند چرا كه باز هم مقايسه كردن كالا راهي به دوري يك كليك كردن است تا از منبعي ديگر قيمت حقيقي كالا را استعلام نمود.
عواملي كه باعث كند پيش رفتن وگسترش سريع يافتن دادوستدهاي on-line بر روي اينترنت شده است نگراني وعدم اطمينان كاربران وخريداران كامپيوتري است كه معاملات مستقيم بر روي اينترنت را مطمئن وامن نمي دانند وهمين امر باعث ناتمام ماندن معاملات بر روي اين سايتها مي شود وتجارت الكترونيك راه طولاني را در پيش رو دارد.
را ه اندازي يك فروشگاه تجارت الكترونيكي
امروزه داغترين بازي بر روي اينترنت E-COMMERCE مي باشد كه بازيكنان بسيار زيادي داشته وبرندگان اين بازي بسيار اندك مي باشند.مشكل ترين ومهم ترين
مسئله سايتهاي تجارت الكترونيكي برنامه هاي E-COMMERCE مي باشد.
اين برنامه مي تواند اگر درست انتخاب شود باعث پولسازي وكسب در آمد براي سايت شودواگر اشتباه انتخاب شود باعث زيان خواهد شد.
در يك تجارتخانه براي ساخت آن از مصالح ساختماني استفاده مي شود در حاليكه در ساخت يك سايت آنهم بر روي اينترنت سروكار ما با بيت وبايت خواهد بود. ودر اينجا تنها چيزي كه مطلب را كمي دشوار مي سازد بهره جستن از برنامه ها ونرم افزارهاي مناسب براي ساختن يك سايت تجارت الكترونيك است .
ساختن صفحات وب تا مراجعه كنندگان به آن را از قسمتهاي مختلف شامل صفحات
مربوط به توليدات ومحصولات ،نحوه انجام معامله ودر خواست سفارش خريد ،بازتابها ونتايج عملكرد ومانند اينها را مطلع سازد.
پيچيده ترين حالت اينست كه شركت مربوطه براي ساختن سايت E_COMMERCEخود تصميم به طراحي نرم افزارهاي مربوطه بگيرد كه اين مسئله مستلزم در اختيار گرفتن متخصصان بسيار پيچيده اي در زمينه هاي طراحي صفحات وب وبرنامه نويسان مجرب تحت HTML وASP و... خواهد بود.
در حال حاضر ودر اين مقوله ده ها شركت بر روي اينترنت وجود دارند كه ارائه دهنده فروشگاههاي مجازي بر روي سرورهاي مطمئن وامن هستند وبراي قيمت دريافت وپرداخت پول نيز از برنامه هايي كه توسط شركتهايي نظير IBM،مايكروسافت وساير شركتهاي معتبر ديگري مانند ICAT تهيه شده است خريداري وسود جست .
در برخي موارد هم شما نيازي به خريداري كردن چنين نرم افزارهايي نداريد بلكه به راحتي مي توانيد يك وب سايت به همراه نيازمنديهاي مربوطه آنرا از شركتهاي اجاره دهنده وب اجاره نماييد.
نرم افزارهاي E_COMMERCEومسائل امنيتي آن
از آنجاييكه دادوستد حالت حقيقي وواقعي وجود ندارد معاملات اينترنتي مي توانند در كل با خطر ريسك همراه باشد . بنابراين امنيت بخشيدن به اين مسئله لزوما احساس
مي شود.
خريدار بايد قادر باشد تا نوع پرداخت خودرا مشخص سازد وبرنامه اي نيز وجود داشته باشد تا صحت توانايي پرداخت وجه توسط خريدارراكنترل وتائيد نمايد.اين مواردميتواند از طريق كارتهاي اعتباري ،پرداخت نقدي الكترونيكي ويا در خواست سفارش صورت پذيرد.
نرم افزارهاي مخصوصي به مانند Cyber-Cash ومايكروسافت Wallet قادر به تشخيص خريد وخريدار مي باشند.
نرم افزار E_COMMERCEمعمولا تحت ارتباطات كد ورمز دار شده به مانند SSL (سوكتهاي امنيت لايه اي) ويا SET (معاملات الكترونيكي محافظت شده )كار مي كنند كه تمام آنها براي كدگذاري كردن اطلاعات در هنگام انتقال اطلاعات محرمانه بين شركتهاي فروشنده كالا وخريداران ،برنامه ريزي شده است .
يكي از سايتهايي كه خدمات الكترونيك را ارائه مي دهد سايت AACART.COM مي باشد.
اين سايت نرم افزاري ارائه مي دهد كه به توسط آن مي توانيد يك وب سايت شامل كاتالوگي
از محصولات خودو يك سيستم خريد اعتباري ايجاد كنيد . AACART سيستم خريد اعتباري قدرتمند ،حرفه اي وقابل دستيابي مي باشد.
استفاده از آن هنوز بسيار آسان است .يك فروشگاه ONLINE مي تواند در عرض چند دقيقه ايجاد شود، واز نرم افزار كارت خريد قدرتمند ما استفاده كند.
شما مي توانيد كنترل وب سايت تجارت الكترونيك خود را به عهده بگيريد بدون اينكه دانشي از اينترنت يا HTML داشته باشيد.وهمه SETTING هاي وب سايت شما از از طريق مرور گر شبكه انجام مي شود.
در تكنولوژي DATABASE اضافه كردن يك محصول به آساني تايپ كردن نام آن محصول،،قيمت محصول داخل يك مرورگر شبكه است .نرم افزار كامل كارت خريد ما موارد زيادي را ارائه مي دهد از جمله:
جستجوي ONLINE
پروسس REALTIME كارت اعتباري
خريد ايمن

روشهاي تامين امنيت :
براي تامين امنيت فروشگاه كه از مهمترين مسائل تجارت الكترونيكي است روشهاي مختلفي وجود دارد كه دوروش متداول آن عبارتند از:
1- SSL
روشي است براي برقراري يك ارتباط امن بين فروشنده وخريدار .اين روش توسط شركت Netsapeدر اواخر سال 1994 طراحي شد واكنون به عنوان يكي از استاندارد هاي امنيتي اينترنت پذيرفته شده است .از روشSSL بطور گسترده توسط فروشگاههاي الكترونيكي به منظور بكارگيري كارتهاي اعتباري استفاده مي گردد .با استفاده از اين روش ،اطلاعاتي كه از طرف خريدار به فروشگاه الكترونيكي ارسال مي گردند تبديل به رمزهاي خاصي شده كه فقط توسط فروشگاه قابل خواندن است . در عين حال اين امكان در هنگام برقراري ارتباط با وي مطمئن شده وحتي براي اثبات هويت خود اطلاعات را به همراه يك امضاي الكترونيكي به طرف مقابل ارسال نمايند.روش SSL از ديد خريدار شفاف بوده وبه محض آنكه ارتباط كامپيوتر خريدار با كامپيوتر سرويس دهنده فروشگاه مجهز به SSL شود از اين پس كليه اطلاعات بصورت امن مبادله مي شود.


2-SET
روشي است براي حفظ امنيت تراكنشهاي كارتهاي اعتباري بر روي اينترنت .SET از رمز نگاري براي رسيدن به اهداف زير استفاده مي كند:
1-محرمانه كردن اطلاعات
2- تامين درستي پرداخت
3- تصديق اصالت فروشگاهها ودارندگان كارت اعتباري
اين روش علاوه بر آنكه اطلاعات را رمز كرده وصحت ادعاي طرفين را به يكديگر ثابت مي كند داراي يك امتياز نسبت به روش SSL است .در روش SET فروشنده هيچ دسترسي به اطلاعات كارت اعتباري خريدار نخواهد داشت ،بعبارت ديگر اطلاعات كارت اعتباري خريدار به هنگام خريد به سايت فروشنده ارسال نشده بلكه بين خريدار وخود بانك مبادله مي شود.در حال حاضر SSL به خاطر ارزانتر وساده تر بودن بيشتر از روش SET مورد استفاده است .
انواع تجارت الكترونيك

C2B(CONSOMER-TO-BUSINESS)
به اين مطلب اشاره مي شود كه با بهره گرفتن از بستر اينترنت امكانات ويژه اي براي مصرف كنندگان در عرصه دادوستد وتجارت فراهم شده است ونقش مهمي را به آنها در اين رابطه داده است.
در C2B توسط اينترنت اين امكان بوجود آمده است تا مصرف كننده بدون نيازبه فروشنده كالاهاي خود را مستقيما در سطحي وسيع خريد نمايد كه اين امكان بر روي سايت ،بياييد آن را بخريم ، (LETSBYIT.COM) براي مصرف كننده بوجود آمده است تا بر ضد فروشندگان ودر معذورات قرار دادن آنها در زمينه تجارت اجناس در اندازه هاي بزرگي همچون تلويزيونهاي صفحه بزرگ را هم خريداري نمايندويا سايت ديگري به نام ، (SHARE YOUR WORLD) ،بياييد دنيايتان را قسمت كنيداين توانايي وامكان را براي آماتور ها وتازه كارها ي با استعداد فراهم ساخته تا خودشان كه در اينجا نه فروشگاهي،نه مغازه اي نه شركتي وتجربه ودادوستدي دارند بتوانند از طريق اين عكسها ويا فيلمهاي ويدئويي خود را به تلويزيون ويا ساير رسانه هاي ديگر معرفي و به فروش برسانند.
از طرفي ديگر در اين حالت مصرف كنندگان در ايجاد رقابت بين فروشندگان كالا جهت بوجود آوردن بهترين شرايط فروش اجناس خود بطور قسطي براي جلب هر چه بيشتر آنها نقش تعيين كننده اي را ايفا مي كنند.


C2C(CONSOMER TO CONSOMER)
در بستر اينتر نت اين امكان فراهم شده است تا دوطرف معامله ودادوستد كننده هر دومصرف كننده باشند!
بطور مثال فرض كنيد شما يك كالاي دست دومي براي فروش داريد بدون آنكه زحمت آنرا بخود دهيد تا آنرا به مغازه محلتان براي فروش برده وصبر كنيد تا به فروش برسدمي توانيد به راحتي درمنز ل خود بنشينيدواز طريق اينترنت آن راحراج كنيد وبه مانند شعبده بازان اجناس كهنه ودست دوم خودرا از اين طريق تبديل به پول نقدكنيد.
وانگهي نكته ديگر اينكه با وجود اينكه مشتري قيمت ارزان جنس را مي بينيد وآن جنس نيز بواقع بيش از آن مي ارزد منتهاي مراتب به دليل سود ومنفعتش ريسك كرده وآن را مي خرد.
به اين طريق يكي از لا يه هاي راكد اقتصادي از ركود خارج شده ويا به عبارتي از بوجود آوردن اقتصادي راكد جلوگيري خواهيم كرد.

G2G (GOVERNMENT TO GOVERNMENT)
براي بستن قراردادهايي در زمينه هاي مختلف ميان دو كشور از اين سرويس استفاده مي شود.
مثلا چنانچه دو كشور بخواهند قرارداد هايي را در زمينه صادرات وواردات با يكديگر منعقد نمايند بايد از G2G سرويس استفاده كنند.


B2A(BUSINESS TO ADMINSTRATION)
اين نوع تجارت شامل كليه تراكنشهاي تجاري /مالي بين شركتها وسازمانهاي دولتي است .تامين نيازهاي دولت توسط شركتها وپرداخت عوارض ومالياتها از جمله مواردي است كه مي توان در اين گروه گنجاند.
اين نوع تجارت در آينده اي نزديك ويعد از آنكه دولتها به ارتقاءارتباطات خود به واسطه تجارت الكترونيكي توجه نشان دهند،به سرعت رشد خواهد كرد.


C2A(CONSUMER TO ADMINISTRATION)
اين گروه هنوز پديدار نشده است ولي بدنبال رشد انواع B2A,B2C
دولنها احتمالا تراكنشهاي الكترونيكي را به حيطه هايي همچون جمع آوري كمكهاي مردمي پرداخت ماليات بر در آمدو هر گونه امور تجاري بين دولت ومردم انجام شود،گسترش خواهند داد.


B2B(BUSINESS TO BUSINESS)
آيا اينترنت در روش عملكرد تجارت محلي با تهيه كنندگان كالاي ديگر دادوستد ها تغييري ايجاد مي كند؟
B2B فرصتهايي را در اختيار شما قرار مي دهد تا بتوانيد هزينه ها ومشكلات مربوط به ارتباط با تهيه كنندگان را كاهش دهيد .با چند شماره گيري از طريق تلفن مي توانيد سفارش خود را دقيقا آنگونه كه مايليد دريافت كنيد.با فكركردن به سفارش خودميتوانيد وقوع اشتباه را كاهش دهيد اما چند بار شما در رابطه با خواندن فاكس ديگران (دست خط) دچار مشكل شده ايد ؟
مثلا مورد سفارش شما11 بوده يا 77؟در تجارت الكترونيكي شمامي توانيدكاتالوگ تهيه كنندگان كالا را در اينترنت ديده وفهرست كالاهاي آنها را با قيمتهاي جاري در اختيار داشته باشيد وسفارش خود را در فرم سفارشات آنها وارد كنيد.تهيه كننده كالا دقيقا سفارش مورد نظر شمارا در يافت مي كند وآنها را فورا ومهمتر از آن بطور صحيح مي فرستد .تجارت الكترونيكي با كاهش اشتباهات وهمچنين كم كردن دخالتهاي انساني (كه هردو بسيار پر خرج مي باشند)به تهيه كننده اين اجازه را مي دهد تا سفارش شمارا با هزينه هاي كمتري ارسال نمايند.
شما مي توانيد با مشتري خود نيز به همين روش عمل كنيد ،بجاي چاپ تعداد زيادي كاتالوگهاي پرهزينه ،مجموعه اي از محصولات خودرا روي صفحه اينتر نت بگذاريد واز اين طريق شما مي توانيد كالاي مورد نظر خودرا با نگاه كردن در اينترنت وبا استفاده از عملكردهاي انساني بسيار ناچيز سفارش دهد.
كاتالوگهاي موجود در اينترنت سريعا به روز مي شوند واين امر ناثير بسيار زيادي در هزينه دارد.از يك ورودي ساده ومخصوص استفاده مي كنيد تا بتوانيد مشترياني را كه با آنها كارهاي تجاري انجام مي دهيد از ساير مشتريان جدا سازيد .ماهيت تجارت الكترونيكي به شما اجازه مي دهد تا پايگاههاي داده اي خود را توسعه بخشيد و بدينوسيله تمامي سفارشات وسوالات مشتريان را بطور خودكار پيگيري نماييد وديگرنياز ي نداريد تا ميزان فروش خودرا باجستجو وبررسي حجم زيادي از برگه هاي فروش تجزيه وتحليل كنيد.
ارتباطات تجاري از طريق تجارت الكترونيكي به شما اين امكان را مي دهد تا اطلاعات مربوط به فروش محصولات ،اعتبار تجار ي،حمل ونقل وساير سايتهاي كاري خود را به طور مفصل ارائه دهيد.نتيجه نهايي اينكه محصولات شما با هزينه اي بسيار كم به منزل خريدار حمل مي گردد.
B2C(BUSINESS TO CONSUMER)
آيا فروش از طريق اينترنت صحيح است ؟
اينتر نت فرصت بسيار زيادي در اختيار مصرف كنندگان كالا قرار مي دهدتا بتوانيد دامنه خريد خود را توسعه بخشند.افراد اكنون قادرند كالاهاي خودرا به همان راحتي كه در داخل كشور تهيه مي كنند از سراسر جهان نيز خريداري نمايند.اين امر براي مصرف كننده مزيتي به شمار مي رود امامي تواند تهديدي براي تجارت داخلي محسوب شود .با اين وجود به آن طرف قضيه نظري بيافكنيم :تنها در صورتي كه شما بعنوان يك تاجر محلي بتوانيد از طريق اينترنت محصولات خودرا عرضه نماييد افراد محلي مي توانند به راحتي آن را از شما خريدار ي نمايند .
B2C اين امر تجارت با مصرف كننده از طريق تجارت الكترونيك ناميده مي شود.
انجام هر گونه معامله اي بر روي اينتر نت صحيح نمي باشد!محصولاتي را كه ميخواهيد بفروشيد در نظر بگيريد،
چه كساني مشتريان شما هستند ؟وآنها چرا معمولا از شما خريد مي كنند ؟چه كساني امكان دارد در آينده مشتر ي شما شوند؟وآنها چگونه مي توانند به شما دستر سي داشته ياشند؟براي يك فروشگاه دم دست بسيار سخت است تا محصولات خودرا از طريق اينترنت به فروش بر ساندزيرا هدف آن فروشگاه بر آوردن نياز هاي ضرور ي شما ميباشد .با اين حا اگر شما محصولات بي نظيري داريد كه به آساني قابل حمل است ،وب مي تواند فرصتي براي شما فراهم سازد تا بتوانيد محصولات خودرا بطور گسترده اي بفروش بر سانيد.
آيا تا كنون از طريق يك كاتالوگ خريد كرده ايد؟
اينترنت يك كاتالوگ بسيار عظيم است .مشتري از هر نقطه اي از جهان مي تواند تنها با يافتن محصولات شما از طريق اينترنت و BROWSINGكردن آنها را سفارش دهد.
چرا نبايد توريستهايي كه تابستان امسال از شما خريد كرده اند برا ي راحتي وآسايش خانواده خود مجددا از شما خريد نمايند؟شايد آنها با دوستان خود در مورد كار شما صحبت كنند.اگر آنها يكبار ازشما خريد كنند شايد بار ديگر نيز مشتري شماشوند.اينترنت با هزينه اي نسبتا كم براي دادوستدهايي كه در شهر هاي كوچك ومناطق روستايي صورت مي گيرد اين فر صت را فرهم مي سازد تا حوزه فروش خود را تا بازار هاي جهاني توسعه بخشيد.






نتيجه :
با توجه به توسعه روزافزون اينترنت در كشورمان نياز به يك سرمايه گذاري در امر تجارت الكترونيك احساس مي شود.در گذشته تجارت از طريق حضور اشخاص در كنار هم ممكن بود اما درحال حاضر اين مسئله كاملا متفاوت شده بدين صورت كه شما از طريق اينترنت مي توانيد وارد سايت هايي براي خريدوفروش شويد.







منابع:
http://www.howstuffworks.com
http://www.hydonline.com

http://www.auridian.com/articles/html/b2b-b2c-c2b-2bc-bbc2-c2c.htm

http://www.stfx.ca/institutes/xedc/pub/articles/010205_ecommerce4.htm

http://www.stfx.ca/institutes/xedc/pub/articles/010612_ecommerce5.htm
http://aacart.com




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

ايران مانند ديگر كشورها، داراى شركت هاى بسيارى است كه براى توسعه بازار خود به اينترنت وابسته اند. هدف بيشتر اين شركت ها از پايگاه هايى كه در اينترنت ايجاد مى كنند، همانا توسعه صادرات است.
متاسفانه فروش در شبكه اينترنت مخارج زيادى دارد و براى بسيارى مقرون به صرفه نمى باشد. شركت هاى بزرگ دنيا باسرمايه هاى كلان و پرسنل كافى، پايگاه هاى تخصصى را براى مواردى چون صادرات و فروش تجارى ايجاد كرده اند. شركت هاى متعددى نيز در ايران دست به ايجاد چنين امكاناتى زده اند، اما از آنجايى كه هنوز هيچ متولى و مركزيتى براى اين پديده وجود ندارد،اين سازمان ها به صورت جزيره اى و خود محور اقداماتى را انجام مى دهند كه هنوز پروسه كامل تجارت را در بر نگرفته و به صورت مقطعى انجام مى شود. هيچ آمار دقيقى هم از كاربران اينترنت و استفاده كنندگان از كامپيوتر شخصى در دست نيست و هنوز به صورت يك طرح ملى به آن نگاه نشده است. بنابراين، در مرحله كودكى و نوپايى است و نياز به مراقبت و حمايت زيادى از طرف دولت دارد. دولت بايد با ارايه يك طرح ملى، فرهنگ خريد جامعه امروزى ايران را تغيير دهد. بايد توجه داشت كه سرمايه گذارى مالى و زمانى بر روى زمينه اى كه در آينده حرف اول را خواهد زد، مطمئنا باعث پويايى اقتصاد كشور خواهد شد.
خوشبختانه، كشور ما از پشتوانه خوبى از نظر نيروى جوان برخوردار است و در نتيجه، وظيفه ارگان هاى دولتى و غيردولتى، وارد كردن اين تكنولوژى به كشور و تشكيل دادن گروه هاى كارى، براى كار سازمان يافته بر روى اين تكنولوژى جديد است.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

تجارت الکترونیک دارای مدل های زیر است:
تجارت Business to Business-B2B
تجارت Business to Consumer-B2C
تجارت Consumer to Consumer-C2C
تجارت Business to Administration-B2A
تجارت Consumer to Administration-C2A
تجارت Government to Government- G2G
تجارت Government to Business -G2B
تجارت G2E- Government to Employee
تجارت Peer to Peer - P2P

تجارت فروشنده با فروشنده

B2B اولین روش خرید و فروش معاملات الكترونيكى است و بیشترین عايدى را دارد.در این مدل، همه افراد و خدمات مرتبط با تجارت بين المللى از قبيل: تامين كنندگان، خريداران،فرستندگان دريايى كالا، پشتیبانی، خدمات ( سرويس ها) بازرسى، اخبار بازاريابى و كاربرى هاى نرم افزار كه موجب سهولت در امور توليد و خريد و فروش مى شوند، در يك محل گردهم مى آيند. B2B در جايی استفاده مى شود كه بخواهيم خريد و فروش عمده را به كمك تجارت الكترونيكى انجام دهيم و خارج از حيطه خرده فروشان عمل نماييم، چرا كه خرده فروشى در اينترنت با خطرات بسيار همراه است، زيرا مشتريان تمايل ندارند تا همه چيز را از روى اينترنت خريدارى کنند. شرکت CISCO يكى از اولين شركت هاى بزرگى بود كه در جولاى 1996 سايت تجارت الكترونيكى خود را راه اندازى كرد. يك ماه بعد شركت هاى كامپيوترى مانند MICROSOFT و IBM نرم افزارهاى تجارى خود را كه امكان انجام فروش از طريق اينترنت را فراهم مى كرد، به بازار عرضه كردند. به صورت طبيعى، در B2B فروش مستقيم منبع اصلى درآمد به حساب مى آيد، مانند وقتى كه يك فروشنده محصول خود را به يك فروشنده ديگر مستقيما مى فروشد. با وجود اين، وب مى تواند روى فروش مستقيم تاثير بگذارد و اين قاعده را بر هم بزند.
در اين نظام جديد، مشکلاتی نيز وجود دارد، ازجمله اينكه رودر رو نبودن مشترى و فروشنده باعث مى شود كه معامله به صورت مجازى صورت گيرد. اين مشتريان براى دريافت اطلاعات بيشتر بايد با تلفن به مركز اصلى وصل شوند، اما هيچ تضمينى براى اينكه كسى در آن سوى خط باشد، وجود ندارد.


تجارت فروشنده و مصرف كننده

بيشترين سهم در انجام تجارت الكترونيكى از نوع B2C است که به معنای خرده فروشى می‌‌باشد . اين نوع تجارت، با گسترش وب به سرعت افزايش پيدا كرد و اكنون به راحتى مى توان انواع و اقسام كالاها را از شبکه خريدارى كرد. B2C با راه اندازى سايت هايى چون AMAZON و CDNOW آغاز شد.
در تجارت الكترونيكى B2C در يك طرف معامله، توليدكننده ( فروشنده) محصول و در طرف ديگر، خريدار ( مصرف كننده نهايى) قرار دارد. اما مشکلات امنیتی شبکه تاثیر منفی بر روی حجم معاملات گذاشته است و بسيارى از مشتريان نسبت به دزديده شدن اطلاعات شخصى شان توسط هکرها ترسیده اند. در عین حال هنوز معاملات بسیاری در این مدل صورت میگیرد در ایران نیز این روش رونق دارد برای مثال می‌‌توان شرکت شهروند را مثال زد.



تجارت مصرف كننده با مصرف كننده

در اين مدل تجارت الكترونيكى، مزايده ها و مناقصه هاى كالا از طريق اينترنت انجام مى گيرد. مدل C2C شبيه یک سمساری است. ايده اصلى اين مدل اين است كه مصرف كنندگان با يكديگر بدون واسطه به خريد و فروش بپردازند. EBAY، بزرگ ترين نمونه اوليه مدل C2C مى باشد. EBAY خود چيزى نمى فروشد و به عنوان واسطى بين خريداران و فروشندگان عمل مى كند. به عنوان مثال، EBAY اجازه مى دهد كه فروشنده قيمت اوليه خود را در حراجى قرار دهد و سپس شركت كنندگان در حراج قبل از اتمام مدت بايد روى كالاى به حراج گذاشته شده اظهار نظر كنند. سايت هاى اينترنتى ديگر مانند AUTOBYTEL و CARSMART نمونه هايى از مدل C2C مى باشند. به دليل ناچيز بودن هزينه تبليغات در اينترنت، استفاده از مدل C2C براى فروش كالاها مورد توجه قرار گرفته است.



تجارت مصرف كننده با فروشنده

در حاليكه بازار مصرف روی خط روز به روز در حال گسترش است، بسيارى از خريداران دريافته‌اند كه شيوه انتخاب محصول بسيار متنوع است ،چون وقتى كه مصرف كنندگان، سايت هايى را در ارتباط با فروش محصول مورد نظر خود مى يابند، يافتن خود محصول در آن سايت و به دست آوردن قيمت محصول اغلب كارى دشوار است.
بنابراين، براى راحت تر كردن امر خريد، نياز به روش هاى جديد خريد و فروش اينترنتى است كه در آن شرکت هایی مانند واسطه هايى بين مصرف كننده ها و فروشنده ها تلاش مى كنند تا خريداران را به بهترين وجهى در خريدشان كمك كنند. اساس كار آنها هم مبتنى بر مدل C2B مى باشد.



تجارت نقطه به نقطه

مدل تجارت الكترونيكى P2P براى تسويه حساب كردن شركت كنندگان در حراج با فروشنده است كه مشهورترين آنها سرويسى است به نام PAYPAL که در قسمت کارت های هوشمند بیشتر به آن می‌‌پردازیم. تجارت P2P در چهارچوبى كار مى كند كه افراد بتوانند مستقيما با هم پول رد و بدل كنند و در حاليكه سهم اصلى داد و ستد پولى را نقل و انتقالات رو در رو برعهده دارد، فن آورى تلفن هاى همراه تعداد افراد بيشترى را در داد و ستد غيرحضورى سهيم مى كند.
با استفاده از سخت افزار MONDEX كه زير مجموعه MASTERCARD مى باشد، كاربران قادرند تا نقل و انتقالات الكترونيكى پولى خود را انجام دهند و پول خود را از يك كارت اعتبارى، به كارت اعتبارى ديگر منتقل نمايند. نحوه استفاده از تلفن همراه بدين صورت است كه به جاى فن آورى GSM كه استاندارد معمول ارتباطى تلفن همراه در بسيارى از كشورها، به ويژه در اروپاست،فن آورى ديگرى تحت عنوان پروتكل بكارگيرى نرم افزار كاربردى از طريق تجهيزات بى سيم كه به اختصار WAP ناميده مى شود، جايگزين مى گردد. در اين شيوه جديد، هر تلفن همراه از طريق مركز تلفن با يك كامپيوتر سرويسگر مرتبط مى شود و مى تواند نرم افزار مورد نياز كاربر خود را بر روى كامپيوتر مذكور فعال نمايد. بدين ترتيب،استفاده كننده مى تواند اطلاعات خود را از طريق كامپيوتر سرويسگر كه خود از طريق اينترنت و يا شبكه هاى ارزش افزوده ( VAN ) به مراكز تجارى و خدماتى متصل است، ارسال و يا دريافت نمايد.



تجارت فروشنده با اداره

اين نوع تجارت الكترونيكى، شامل تمامى مبادلات تجارى - مالى بين شركت ها و سازمان هاى دولتى است. تامين نيازهاى دولت توسط شركت ها و پرداخت عوارض ماليات ها از جمله مواردى است كه مى توان در اين گروه گنجاند. تجارت B2A در حال حاضر روشی تازه قلمداد می‌‌شود، ولى در آينده اى نزديك، زمانى كه دولت ها به ارتقاى سطح ارتباطات خود تمايل و توجه نشان دهند، به سرعت رشد خواهد كرد


تجارت مصرف كننده با اداره

مدل تجارت الكترونيكى C2A هنوز پديدار نشده است،ولى به دنبال رشد انواع B2C و B2A، دولت ها احتمالا مبادلات الكترونيكى را به حيطه هايى همچون جمع آورى كمك هاى مردمى،پرداخت ماليات بر درآمد و هرگونه امور تجارى ديگرى كه بين دولت و مردم انجام مى شود، گسترش خواهند داد.









نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

يک سيستم بانکي روان و دقيق
قوانين گمرکي،مالياتي و بانکداري الکترونيکي
کد تجاري محصول و ایجاد امنیت اطلاعات
تهيه و تدوين نظام مالي اطلاعات و نظام حقوقي اطلاع رساني (کپي رايت)
محرمانه بودن اطلاعات شخصي
تطبيق مقررات ملي با مقررات متحدالشکل بين المللي
همکاري دانشگاهها،مراکز تحقيقاتي و سازمانهاي مختلف
پذيرش اسناد الکترونيکي توسط قوه قضاييه
تأمين، صدور و بکارگيري کارت هوشمند
تأمين خطوط ارتباطي پرسرعت و مطمئن و ايجاد بستر مخابراتي به شکل بي سيم.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

سوالی که ممکن است همینک مطرح شود این است که تجارت الکترونیک غیر از مواردی که پیش از این به آن اشاره شد چه فایده‌ای دارد.
افزايش فروش و در پی آن افزایش درآمد و توان سرمایه گذاری
افزايش سطح رفاه زندگي مردم از طریق ایجاد اشتغال، کاهش تردد ها و افزایش سرعت عمل
جهاني شدن
کاهش هزينه‌های تبلیغات برای شرکت ها وبه دلیل عدم حضور واسطه

البته همچون تمام فناوری ها و تکنولوژی های ساخت بشر معایبی هم در استفاده از تجارت الکترونیک وجود دارد، برخی از این معایب به قرار زیر است:
تأثير ناشناخته آن بر روابط اجتماعي انسان
ورشکستگی به علت عدم توانایی شرکت های کوچک و کاهش تولید




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

تجارت الکترونیک انجام كليه فعاليت هاى تجارى با استفاده از شبكه هاى ارتباطى كامپيوترى، به ويژه اينترنت است. تجارت الكترونيك، نوعى، تجارت بدون كاغذ است. به وسيله تجارت الكترونيك تبادل اطلاعات خريد و فروش و اطلاعات لازم براى حمل و نقل كالاها، با زحمت كمتر و مبادلات بانكى با شتاب بيشتر انجام خواهد شد. شركت ها براى ارتباط با يكديگر،محدوديت هاى فعلى را نخواهند داشت و ارتباط آنها با يكديگر ساده تر و سريع تر صورت مى پذيرد. ارتباط فروشندگان با مشتريان نيز مى تواند به صورت يك به يك با هر مشترى باشد. به عبارت ديگر، تجارت الکترونیک نامى عمومى براى گستره اى از نرم افزارها و سيستم ها است كه خدماتى مانند جستجوى اطلاعات، مديريت تبادلات، بررسى وضعيت اعتبار، اعطاى اعتبار، پرداخت به صورت روی خط، گزارش گيرى و مديريت حساب ها را در اينترنت به عهده مى گيرند. اين سيستم ها زيربناى اساسى فعاليت هاى مبتنى بر اينترنت را فراهم مى آورند. هدف از بكارگيرى تجارت الكترونيك، ارائه روشى جديد در انجام امور بازرگانى مى باشد. به واسطه اين روش، تاجران قادرند كه محصولات و خدمات خود را به شكل تمام وقت و به تمام خريداران در سرتاسر جهان - مستقل از مرزهاى جغرافيايى و مليت ها -عرضه كنند.
بسيارى از مردم، تجارت الكترونيك را منحصر به خريد و فروش از طريق شبكه اينترنت مى دانند، در حاليكه اين امر فقط بخش كوچكى از تجارت الكترونيك را تشكيل مى دهد و اين مفهوم اكنون گستره وسيعى از جنبه هاى مختلف تجارى و اقتصادى را دربرگرفته است. به سادگى مى توان هرگونه فعاليت تجارى و مالى بين موسسات و افراد مختلف را در حيطه تجارت الكترونيك گنجاند.
تجارت الكترونيك روش ديگرى براى تبادلات الكترونيكى اطلاعات و انجام مبادلات تجارى است كه يك پل الكترونيكى را بين مراكز تجارى ايجاد كرده است. تجارت الكترونيك با حجم كمترى از اطلاعات كه لزوما در قالب يكسانى نبوده و بين مردم عادى رد و بدل مى شود، سر و كار دارد. تجارت الكترونيك در ابتداى پيدايش خود، چيزى بيش از يك اطلاع رسانى ساده تجارى نبود و هركس مى توانست محصولات خود را با استفاده از صفحات وب بر روى اينترنت تبليغ نمايد. آمار منتشره از 500 شركت نشان مى دهد كه حدود 34 درصد از آنها در سال 1995 و حدود 80 درصد در سال 1996 از روش فوق براى تبليغ محصولات خود استفاده كرده اند.تا پايان سال 2001 بيش از 220 بيليون دلار معاملات مالى توسط صدها سايت تجارى بر روى اينترنت انجام پذيرفت.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

انسان از ابتدای خلقت تاکنون روشهای تجاری متفاوتی را تجربه کرده است. در ابتدا سیستم تبادل کالا رایج بود. شکارچی گوشت را با سلاح عوض می‌‌کرد. این سیستم اشکالات فراوانی داشت. مثلا ممکن بود شکارچی نتواند سلاح سازی را پیدا کند که به گوشت احتیاج داشته باشد. در این صورت گوشتها فاسد می‌‌شدند .
در بعضی تمدن ها سیستم کالای محبوب به وجود آمد. در سرزمینی که گندم غذای اصلی مردم آن بود، شکارچی گوشت را با گندم و گندم را با سلاح تعویض می‌‌کرد. این روش هم مشکلات زیادی داشت. کالای محبوب در سرزمینهای مختلف متفاوت بود. از طرف دیگر معیاری برای سنجش ارزش آن وجود نداشت و حمل و نقل آن هم مشکل بود بدون شک اختراع پول اولین انقلاب در زمینه تجارت بود. ارزش آن مشخص بود، حمل آن آسانتر بود، فاسد نمی‌شد و همه طالب آن بودند. فواید استفاده از پول به اندازه‌ای بود که حتی تا چند دهه قبل کمتر کسی انتظار یک انقلاب دیگر را داشت. ارتباط بين تجارت و تكنولوژى دير زمانى است كه وجود داشته و ادامه دارد. در واقع، يك پيشرفت تكنيكى باعث رونق تجارت شد و آن هم ساخت كشتى بود. در حدود 2000 سال قبل از ميلاد، فينيقيان تكنيك ساخت كشتى را بكار بردند تا از دريا بگذرند و به سرزمين هاى دور دست يابند. با اين پيشرفت، براى اولين بار مرزهاى جغرافيايى براى تجارت باز شد و تجارت با سرزمين هاى ديگرآغاز شد. اكنون، شبكه جهانى اينترنت مانند همان كشتى است كه نه تنها فواصل جغرافيايى، بلكه اختلافات زمانى را نيز كمرنگ نموده و صحنه را براى نمايشى ديگر آماده كرده است.ترکیب تجارت و الکترونیک از سال 1970 آغاز شد. براى گسترش و پذيرش تجارت الکترونیک لازم است كه پيش نيازهاى اين تكنولوژى از جمله زيرساختار مخابراتى، مسايل قانونى و ايمنى پيام رسانى مهيا شود.
مهم ترين هدف در تجارت حال چه از روش هاى بسيار پيشرفته الكترونيكى استفاده كند و چه از روش هاى سنتى و قديمى -همانا دستيابى به پول و سود بيشتر است. طبيعتا در اين ميان، نقش بانك ها و موسسات اقتصادى در نقل وانتقال پول بسيار حياتى است. هنگامى كه در سال 1994 اينترنت قابليت هاى تجارى خود را علاوه بر جنبه هاى علمى و تحقيقاتى به نمايش گذاشت،موسسات تجارى و بانك ها در كشورهاى پيشرفته اولين نهادهايى بودند كه تلاش جدى خود را براى استفاده هر چه بيشتر از اين جريان بكار انداختند. محصول تلاش آنها نيز همان بانكدارى الكترونيك امروزى است. سپس به سرعت مشخص شد كه اينترنت بستر بسيار مناسبى براى انواع فعاليت هاى بانكدارى و اقتصادى بشمار مى رود.
بانكدارى و تجارت الکترونیک هم اكنون در جهان به عنوان يك بحث بسيار تخصصى و در عين حال، بسيار پيچيده تبديل شده است و تطبيق آن با سياست هاى تجارى و اقتصادى كشورهاى مختلف نياز به تحقيق و برنامه ريزى دقيق دارد.
در بررسى تاريخچه تجارت الکترونیک درمى يابيم كه بورس هاى اوراق بهادار نيز موسسات ديگرى بودند كه به سرعت فعاليت خود را با روند پيشرفت اينترنت هماهنگ كردند و موفق شدند كه در عرض مدت كوتاهى، با توجه به برترى هاى اينترنت در مقايسه با روش هاى قديمى، به دليل سرعت و دقت بالا، به موفقيت هاى بى نظيرى دست يابند.
تجارت الكترونيك، على رغم جوان بودن در جهان شناخته شده و در سال هاى اخير رشد فزاينده و غيرقابل پيش بينى داشته است. اين رشد تصاعدى حاصل استفاده از يك ابزار، يعنى اينترنت مى باشد. البته تجارت الكترونيك فقط در شاخصه ها يا كشورهاى خاصى جا افتاده و استفاده مى شود. براى مثال، در سال 1997 صنعت جهانگردى و توريسم مسوول 20 تا 30 درصد از فروش هاى مجازى بوده.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

تجارت الکترونیک واژه‌ای است که برای تجارت از طریق سیستم های اطلاعاتی، ارتباطی بکار می‌‌رود. تجارت الکترونیک با وجود این که مدت زمانی زیادی از عمر آن نمی‌گذرد ولی نقش بسزا و چشم گیری در زندگی روزمره ما به عهده گرفته است به طوری که اجتناب از آن کار آسانی نیست. یکی از ساده‌ترین و کار آمد‌ترین نقش تجارت الکترونیک در زندگی روزمره کاربران اینترنتی، خرید و فروش اجناس و تبادل وجوه مربوطه از طریق کارت های هوشمند می‌‌باشد.
هدف از تجارت الکترونیک که در واقع ترکیبی از تکنیک ها و شگردهای بازرگانی است. همکاری، رقابت و بازدهی بیشتر شرکت های مختلف می‌‌باشد به طوری که طی 15 سال گذشته سبب توانایی شرکت ها در زمینه هایی مثل اصلاح روشهای تجارتی و پیشرفت در زمینه ارتباطی با شرکت های مرتبط و بالاخره گسترش دامنه بازرگانی، تجاری حتی در مقیاس های بزرگ و جهانی شده است. تجارت الکترونيک داراي زير شاخه هاي عمده اي به شرح زير می‌‌باشد:

تجارت الکترونيک
کسب و کار الکترونيک
بازاريابي الکترونيکي
بانکداري الکترونيکي
کارت هاي هوشمند
مديريت روابط عمومي با مشتري




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

سلام دوستان

همه ما همیشه در حال کسب تجربه هستیم ومن هم مثل همه دوست دارم در زمینه های مختلف تجربه خودم رو زیاد کنم مخصوصا که بدونم تویه کاری پول هم هست .

از وقتی با اینترنت آشنا شدم هر روز با چیزهای تازه تری آشنا میشم واز زمانی که فهمیدم از طریق اینترنت هم میشه کسب درآمد نمود وقت بیشتری برای اینکار گداشتم هرچند افراد زیادی هستند که تجربیات بیشتری نسبت بمن دارن ولی مطمینا کاربرانی هستند که تجربه اونها از من کمتره ومن وظیفه خودم دونستم که آموخته های خودم رو در اختیار اونها بزارم .

من در وبلاگ خودم در پرشین به نکته ای در مورد وبلاگهای بی پایه و اساسی اشاره کرده بودم که فقط بخاطر بدست آوردن زیرمجموعه سایتهای متقلبی رو معرفی کرده بودن که متاسفانه وجود اینگونه وبلاگها باعث شد من مدتی وقت خودم رو بیهوده تلف کنم

البته دوستان باتجربه ای هم وبلاگهایی نوشته بودن که انصافا بشخصه استفاده های زیادی از مطالب اونها بردم ومن قصد دارم با استفاده از تجربیات این دوستان و همچنین چیزهایی که خودم در مورد تجارت الکترونیک یاد گرفتم وبلاگ جامعی تهیه کنم وامیدوارم که شما هم با نظرات وانتقادات خودتون بمن کمک کنید که هرروز این وبلاگ پویاتر بشه

تجارت الکترونیک چیست؟

وجود اینترنت باعث شده که ملیتهای مختلف بهم نزدیکتر بشن واین امر موجب شده که بسیاری از شرکتها تبلیغات خودشون رو از این طریق انجام بدن واز این رو سایتهایی بوجود اومده که تبلیغات این شرکتها رو با نظم خاصی انجام بدن ولی از اونجاییکه اینترنت بخشهای زیادی داره این سایتها برای بالابردن تعداد بازدید کنندگان مجبورن از ترفندهای مختلفی استفاده کنن . که یکی از معروفترین اونها سایت یاهو میباشد که درحال حاضر به هر کاربر 250 مگابایت فضای رایگان میده ودر ازای اون تبلیغات شرکتها رو به کاربران نشون میده بدون اینکه پول زیادی خرج کنه

ولی همه سایتها از این روش استفاده نمیکنن ومجبورا جهت دیدن تبلیغات به کاربران پولی رو پرداخت کنن که متاسفانه بیشترشون فقط وعده و وعید میدن ویه مدتی که پول خوبی دریافت کردند به کار خودشون خاتمه میدن

ولی این تنها یکی از بخشهای تجارت الکترونیکه که بیشتر برای اونها سود داره تا کاربران

بخش دیگری از تجارت الکترونیک معاملاتیه که از طریق اینترنت انجام میشه که میتونم در این زمینه به معاملات فارکس یا تجارت ارز اشاره کنم که سود خوبی هم داره .

اما شرکتهایی که اینکارو میکنن برای بدست آوردن سود بیشتر سرمایه بیشتری نیاز دارن وبهمین دلیل از سرمایه گذاری افراد عادی استفاده میکنن وبخشی از سود رو به این افراد میدن یعنی ما.

واگر من ویا شما قدرت ریسک داشته باشیم وکمی هم دلاروالبته کمی هم تجربه . میتونیم در عرض مدت کوتاهی پول خوبی بدست بیاریم .

شما ابتدا برای قدم گذاشتن در این راه نیاز به یک حساب اینترنتی دارین ومن دراینجاآموزش افتتاح معروفترین و بهترین حساب اینترنتی را بصورت فارسی نوشتم

در بخشهای بعدی سیستمهای مختلف کسب درآمد را توضیح دادم

نکته مهم

هدف اصلی من در این وبلاگ آموزش بخشهای مختلف تجارت و در اختیار گذاشتن تجربیاتمه و اصلا قصد جذب زیر مجموعه وتبلیغ سایتهای دیگه رو ندارم واگر سایتی هم اینجا معرفی کردم برای آشنا شدن کابران تازه کار با اون سیستم مورد نظره وبه هیچ وجه هیچ سایتی رو تضمین نمیکنم البته سایتهایی که معرفی کردم تاحدی مطمین هستن وبعضیهاشون هم بمن پرداخت داشتن که رسیداشونو گذاشتم

وهمونطور که گفتم بهترین راه کسب درآمد از نظر من سرمایه گذاری در سایتهای مطمینه که البته پیشنهاد میکنم قبل از رسیدن به اون مرحله سیستمهای مختلفو امتحان کنید




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

شما بسیار زحمت کشیده اید که بالاخره توانسته اید مقدار زیادی بیننده به وب سایت خود جذب کنید، اما چگونه و با چه روشهایی می توان این بینندگان را به مشتری تبدیل کرد. در واقع آوردن مشتری به وب سایت تنها کار اول است، کار مهم تر و پر اهمیت تر تبدیل این بینندگان به مشتری است. همه هنر یک وب سایت تجارت الکترونیک این است که بینندگان بیشتری را به خریدار تبدیل کند. فروش آنلاین یک بازی اعداد است: در واقع مقدار کل بینندگان وب سایت شما تقسیم بر کل فروش، به شما نرخ تبدیل وب سایت تان را می دهد که هر چقدر این نرخ تبدیل بیشتر باشد، نشان می دهد که وب سایت تجارت الکترونیک شما کارآمد تر هست.



یک نرخ تبدیل خوب می تواند از یک وب سایت با بیننده کمتر به دست بیاید: یک وب سایتی با 50000 بیننده و نرخ تبدیل 2% به همان اندازه فروش خواهد داشت که یک وب سایت با 100000 بیننده و 1% نرخ تبدیل. در واقع زمان و هزینه ای که شما صرف بهبود نرخ تبدیل مشتریان خود می کنید از ارزشمند ترین زمان هاست. حتی یک مقدار کم افزایش در نرخ تبدیل سایت تجارت الکترونیک شما می تواند بهبود عظیمی در فروش آنلاین شما داشته باشد.


مقدار کل بینندگان وب سایت شما تقسیم بر کل فروش، به شما نرخ تبدیل وب سایت تان را می دهد



کارشناسان تجارت الکترونیک بسیار زیاد درباره نرخ تبدیل صحبت کرده اند، اما هنگامی که گفته های آنان را جمع آوری می کنید، می بینید که آنها در دو مورد با هم اتفاق نظر دارند:

ابتدا اینکه، بهبود نرخ تبدیل شما هیچ گاه به پایان نمی رسد، بلکه یک فعالیتی است که همیشه باید ادامه داشته باشد. این مهم نیست که نرخ تبدیل این هفته شما چقدر خوب است، لازم است که برای هفته بعد دوباره این کار را انجام دهید به خاطر اینکه تکنولوژی ، نیاز مشتری همیشه در حال تغییر است. کارشناسان بر این عقیده هستند که اگر شما به طور مستمر برای بدست آوردن راه هایی برای افزایش نرخ تبدیل خود تلاش نکنید، شما به رقبای خود باخته اید.
دوم اینکه، بهبود نرخ تبدیل نیاز به تجربه دارد. با اینکه روشهای استانداردی برای هر صنعت برای بهبود نرخ تبدیل وجود دارد، اما هر وب سایتی خود باید راههایی را تجربه کند و نتایج تجربیات را با هم مقایسه کند.

به عنوان مثال، لیست ایمیل هایی را که در اختیار دارید به دو دسته تقسیم کنید و به هر کدام یک پیشنهاد جداگانه بفرستید. کدام یک از اینها به شما نرخ تبدیل بیشتری می دهد؟ این استراتژی A/B اگر که بر اصول درستی انجام شود، به شما دانش بسیار خوبی در رابطه با مشتریانتان می دهد.

اگر که شما درباره نرخ تبدیل خود دچار یاس شده اید، این مورد را به خاطر داشته باشید: همین که شما از نرخ تبدیل خود آگاهید و برای بهبود آن تلاش می کنید به این معنی است که شما در گروه برتر قرار دارید. باید گفت که تحقیقات نشان دهنده اینست که فروشندگان بسیار کمی در اینترنت به دنبال بهبود نرخ تبدیل خود هستند و از این مورد آگاه می باشند.
تحقیقات نشان می دهد که تنها یک پنجم فروشندگان آنلاین از اندازه گیریهای داخل وب به صورت استراتژیک استفاده می کنند. در واقع بسیاری از تاجرین آنلاین، بسته های نرم افزاری دارند که بیننده به وب سایتشان می آورد، اما عده بسیار کمی از آنها استراتژی های را می گذارند که این بینندگان خرید کنند.

هنگامی که شما در بهبود نرخ تبدیل سایت تجارت الکترونیک خود فعالیت می کنید، دانستن استاندارد های تجارت الکترونیک به شما کمک شایانی می کند. به طور کل در تجارت الکترونیک، نرخ تبدیل متوسط 2.3% می باشد، به این معنی که از هر 1000 بیننده، 23 نفر خرید می کنند. البته در بخش های مختلف این مقدار فرق می کند، به عنوان مثال در صنایع الکترونیک، نرخ تبدیل 1.1%، در تجارت های مد، لوازم خانه و آژانس های مسافرتی، بین 2% تا 2.2%. آژانس های املاکی که کاتالوگ خود را در وب دارند، نرخ تبدیل 6.1% دارند.

هیچ فرمول طلایی برای تاجرین الکترونیک وجود ندارد که با انجام آن نرخ فروش بالایی داشته باشند. در واقع یک لیست بلندی از فعالیتها وجود دارد که هر کدام از آنها باعث می شود که فروش خود را قدری افزایش دهید. اینها را در نظر بگیرید:

امکان جستجوی داخلی
امکان جستجوی داخلی در وب سایتتان، بهترین راهی است که شما می توانید سریعا کالاهای خود را به بینندگان عرضه کنید. مطمئن شدن از اینکه قابلیت جستجوی وب سایتتان درست کار می کند مهمترین چیز می باشد. هر چقدر امکان جستجوی پیشرفته تری داشته باشید و جواب بهتری به بینندگان بدهید، تجربه مشتریان قوی تر می شود و امکان اینکه از شما خرید کنند افزایش می یابد.موتور جستجوی داخلی شما باید خاص ترین جواب ها را به مشتری بدهد، اگر که یک مشتری در جعبه جستجو وارد کند " کاپشن پشمی آبی مردانه" باید دقیقا جوابی را ببیند که می خواهد. اگر که اینطور باشد، این مشتری به احتمال زیاد از شما خرید می کند.

اما ساختن یک موتور جستجوی داخلی که جوابهای خوبی بدهبد بسیار سخت می باشد و این قضیه خود را هنگامی بیشتر نشان می دهد که زبان سایت فارسی باشد. در واقع شما باید در سایت خود روشی برای ذخیره سازی گزینه های جستجوی مشتریان داشته باشید تا بتوانید از این طریق رفتار جستجوی کاربران سایت خود را به دست بیاورید و بهبود جستجوی سایت، کاری است که مانند بهبود نرخ تبدیل، هیچ گاه پایان نمی پذیرد و همیشه ادامه دارد.همانطور که تکنولوژی جستجوی شما تغییر می کند، محصولات شما نیز تغییر می کند و فصلها تغییر می کند.اگر که شما بودجه محدودی دارید، مجبورید که از یک موتور جستجوی داخلی با قابلیت های محدود استفاده کنید تا بتوانید در آینده از یک ابزار بهتر استفاده کنید.

ساده سازی کنید
به کسانی که سایت تجارت الکترونیک دارند پیشنهاد می شود که گشتن در سایت خود را راحت کنند تا اینکه افزایش فروش داشته باشند. این خیلی مهم است که حتی اگر شما یک وب سایت بزرگ با قابلیت های فراوان دارید وب سایتتان آنقدر ساده باشد که هر چه که مشتری می خواهید را به سرعتو راحتی به دست آورد. 80% بینندگان وب سایت شما را پس از سه صفحه ترک می کنند. اگر که چیزی که مشتری می خواهد بعد از سه صفحه به دست نیاید، نرخ تبدیل شما از بین رفته.
در واقع هدف شما باید این باشد که مقدار کلیک و مقدار کاری که برای کامل کردن فرایند خرید دارید را کم کنید. در واقع به فکر این باشید که سئوالات اضافی را در فرایند خرید حذف کنید. آیا لازم است که شما همه این سئوالات را جوابشان را داشته باشید؟

بزرگان سایتهای تجارت الکترونیک مانند Amazon و eBay اساسا سایتهای زشتی هستند. به خاطر اینکه آنها کارایی را فراتر از زیبایی قرار داده اند. در عوض قرار دادن صفحات فلش با حجم بالا، آنها به صورت کارا به مشتری آن چیزی را که می خواهند می دهند. در واقع تکنولوژی " خرید با یک کلیک" آمازون گویای همین مطلب است که سادگی منجر به افزایش نرخ تبدیل می شود.

اطمینان بیشتر مساویست با نرخ تبدیل بیشتر
قبل از اینکه مشتریان بخواهند اطلاعات حیاتی خود را در اختیار شما بگذارند مانند شماره کارت اعتباری و آدرس منزل، لازم است که متوجه شوند که این کار امن هست برای آنها. در واقع شک و تردید باعث کاهش نرخ تبدیل می شود.
در زمان خرید لازم است که به خریداران گارانتی خلاصه امنیت و فاش نشدن اطلاعات شخصی خود را بدهید. شما باید دوباره به آنها یادآوری کنید که اطلاعات آنها را نمی فروشید و هرزنامه برای آنها فرستاده نمی شود و هر گارانتی در باره خط مشی پس دادن کالا و کیفیت کالا باید به زبانی ساده غیر از زبان قانونی نوشته شود. حتی اگر وکلای شما به شما بگویند که لازم است این 20 صفحه را از نظر قانونی در سایت قرار دهید، شما باز می توانید چند نکته مهم را مشخصا در ابندا متن بیاورید.
همچنین لوگوی شرکتهایی که سایتها را امن می کنند برای شما مفید است مانند Verisign و eTrust و BBB Online به خریداران شما اطمینان می دهد که شما یک نهاد قانونی فروش کالا هستید.





نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

در بازاریابی تجارت الکترونیک به نرم افزارهای کامپیوتر، موزیک، اخبار و راه حل ها کالاهای نرم و یا کالاهای دیجیتالی گفته می شود. این نام گذاری در بازاریابی تجارت الکترونیک به این خاطر است که این کالا ها یا خدمات با واسط الکترونیکی مانند اینترنت قابل پخش شدن هستند.سایتهای تجارت الکترونیک که کالاهای نرم تولید می کنند، می توانند سریعا کالای خود را پخش کنند. این کالاها می توانند سریعا مورد استقبال افراد قرار گیرند، به خاطر اینکه مشتری در اینترنت در همان لحظه که خرید را انجام می دهد، کالا را در اختیار دارد.
سایت تجارت الکترونیکی که چیزهایی مانند سخت افزار کامپیوتر، البسه و یا کتاب می فروشد کالای سخت دارد. با اینکه خرید شما آنلاین انجام می گیرد، اما تحویل کالا باید بوسیله سرویس های پستی انجام گیرد.



در تجارت الکترونیک، چه محصول نرم باشد و چه سخت، می توان آنرا در اینترنت بازاریابی کرد وبه فروش رساند.

با توجه به تحقیقاتی که در سایتهای برتر تجارت الکترونیک انجام شده است، اکثر آنها کالاهای سخت می فروشند. بیشتر آنها کامپیوتر، تجهیزات شبکه و دستگاههای مخابراتی برای فروش دارند و تعداد کمی از آنها موسیقی و کتاب می فروشند.


آیا می توان گفت که در تجارت الکترونیک، فروش کالاهای سخت موفقیت آمیزتر از کالاهای نرم است؟


در واقع جواب در خود کالایی است که به فروش می رسد، نه صرفا این موضوع که کالا سخت است و یا نرم. به عنوان مثال لوازم خانه را در نظر بگیرید: کاناپه اتاق نشیمن یک کالای سخت است، همینطور خیلی سخت و هزینه بر حمل شود. اما کالاهای نرم چطور؟ اضافه بر این، باید توجه داشت که سرویس هایی مانند مدیریت پروژه آنلاین هم زیاد موفق نبوده اند.

برخی فاکتور های دیگر که موفقیت یک کالا را در سایتهای تجارت الکترونیک تحت تاثیر قرار می دهند از این قرارند:
پیچیدگی: آیا کار فیزیکی لازم است برای راه انداختن و یا سفارش کالا؟ بازاریابی آنلاین کالاهای پیچیده سخت است.
آیا برای فروش کالا لازم است که اطلاعات زیادی در اختیار مشتری قرار گیرد؟ اگر اینطور است این کالا را راحت می توان آنلاین فروخت.
ارتباط: آیا برای فروش کالا لازم است که حتما ارتباط فیزیکی وجود داشته باشد؟ اگر که این طور است فروش آنلاین این کالا سخت است.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

تعریف های مختلفی می توان برای تجارت الکترونیک در نظر گرفت، اما دو تا از این تعاریف از بقیه معمول تر می باشد. در تعریف اول ، هر نوع تجارتی که از طریق رابط الکترونیکی مانند تلویزیون، فکس و یا اینترنت انجام می شود، جزء تجارت الکترونیک به حساب می آید. دو رسانه اول (تلویزیون و فکس) مدت مدیدی است که در تجارت استفاده می شود و جنبه های مختلف آن بر همگان مشخص است. اما رسانه سوم (اینترنت) به نوعی معادله را تغییر داده، به این لحاظ که تجارت، مدیریت داده ها و امنیت مبادله با هم و یکجا باید مورد بررسی قرار گیرد.

اما تعریف دوم و کلی تر تجارت الکترونیک که برای کاربران اینترنت مناسب تر می باشد از این قرار است: تجارت الکترونیک مجموعه ارتباطات، مدیریت اطلاعات و قابلیت های امنیتی است که به سازمانها اجازه می دهد که اطلاعات مربوط به فروش و خدمات و کالاها را با هم رد و بدل کنند.




تجارت الکترونیک مجموعه ارتباطات، مدیریت اطلاعات و قابلیت های امنیتی است که
به سازمانها اجازه می دهد که اطلاعات مربوط به فروش و خدمات و کالاها را با هم رد و بدل کنند



در تجارت سنتی، وقتی که طرفین با یک زبان گفتاری صحبت می کردند، توانایی برقراری ارتباط را با هم داشتند. اما در تجارت الکترونیک، طرفین باید با زبان دیجیتالی یکسان با هم به گفتگو بنشینند.این زبان دیجیتالی، باعث می شود که سیستم های درگیر در مبادله تجاری قابلیت به اشتراک گذاری و رد و بدل کردن اطلاعات را داشته باشند و همدیگر را ارزیابی کنند.
امنیت ارتباط در تجارت الکترونیک نکته بسیار مهمی می باشد، زیرا که بر خلاف تجارت سنتی، خریدار و فروشنده همدیگر را در هنگام مبادله تجاری نمی بینند و مکانیزمی برای شناسایی منبع اطلاعات و گارانتی صحت اطلاعات در هنگام جا بجایی وحفاظت اطلاعات باید پایه گذاری شود.

تجارت الکترونیک بسیاری از سرویس های تجاری را مانند پست الکترونیک، دایرکتوری های آنلاین، سیستم های سفارش و پشتیبانی و حمل و نقل، مدیریت اطلاعات و کنترل موجودی را به صورتی اتومات به هم متصل می کند. بنابراین وجود استاندارد هایی برای تولید کنندگان نرم افزار که قابلیت ارتباط بین نرم افزار هایی که از شرکت های مختلف هستند ضروریست.

فایده های تجارت الکترونیک:
• با بازکردن یک مغازه الکترونیکی در محیط وب، شما این قابلیت را دارید که با هزینه ای کم کالا و سرویس خود را در تمامی نقاط دنیا بازاریابی کنید و به فروش برسانید. در واقع شما مغازه ای دارید که در کل زمان روز و شب باز است و مراجعه کنندگان آن از تمام نقاط دنیا هستند!
• شما بدون وارد کردن واسطه و دلال برای فروش کالا، به طور مستقیم کالای خود را به خریدارها عرضه می کنید.
• با کم شدن کاغذ بازی های اداری شما وقت این را پیدا می کنید که بروی نیاز های مشتری توجه کنید.
• کم شدن هزینه های مربوط به اشتباهات، زمان و هزینه های سرباری پردازش اطلاعات.
• کم کردن زمان مربوط به تکمیل مبادلات تجاری، مخصوصا از تحویل کالا تا دریافت وجه.
• سهولت در وارد شدن به بازارهای جدید، مخصوصا آنهایی که از نظر جغرافیایی دوردست هستند. به عنوان مثال وب سایتی که فرش ایران را می فروشد مشتریانی از استرالیا، آمریکای شمالی و هر جای دیگری که تنها یک اتصال اینترنت موجود باشد خواهد داشت.
• موقیت های تجاری جدید برای کارآفریننان برای طراحی راههای ابتکاری تجارت در اینترنت.
• از آنجایی که شما با بازار بسیار بزرگی در تعامل هستید، هنگام معرفی یک محصول جدید در بازار، تجزیه و تحلیل بهتری از مشتری می توانید داشته باشید.

بدیهای تجارت الکترونیک:
بحث های زیادی درباره بازداشتن تجارت الکترونیکی صورت می گیرد. در واقع، تجارت الکترونیک راه بیشتری را برای کلاه برداری باز می گذارد. شبکه عمومی اینترنت، به هر کسی اجازه می دهد که کالا و یا سرویسی را سفارش دهند بدون اینکه لازم باشد هویت خود را فاش نمایند.
• حفاظت اموال شخصی بسیار سخت می شود هنگامی که یک کالای نرم در شبکه ای با دسترسی جهانی قرار می گیرد. بعنوان مثال هنگامی که یک آهنگ ساز قطعه ای را در اینترنت برای فروش می گذارد، این قطعه قابل کپی برداری است بدون آنکه آهنگ ساز اطلاعی در این زمینه داشته باشد.
• گمرک: اینترنت مرزهای بین المللی را در نوردیده است. آیا یک کاربر اینترنت می تواند کالایی را خریداری کند که در کشورش آن کالا ممنوع است از یک وب سایتی که در جایی قرار گرفته که آن کالا در آنجا آزاد است؟ بعنوان مثال فردی از ایران از یک وب سایت خارجی مشروبات الکلی خریداری کند؟
• امنیت: شناسایی فرد خریدار، دبه در نیاوردن، حفاظت اطلاعات شخصی و ...

اینها همه مواردی هستند که باید برای آنها راه حل جامعی داشت بیش از آنکه بخواهید تجارت اینترنتی خود را آغاز کنید. برخی از این موارد باید توسط دولت یک کشور حل شود و برای برخی دیگر شما خود باید راه حل مناسبی پیدا کنید.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

آشنایی با فضای بازار الکترونیکی

بازارهای الکترونیکی معمولاً به معاملات و حراجی های روی شبکه ، مانند بازارهای سهام و حراجی ها از طریق اینترنت ، اشاره دارد؛ اما فضای بازار الکترونیکی به پدیده اقتصادی اشاره دارد که محصولات، واسطه ها و مشتریان به یک طریقی به صورت الکترونیکی با هم تماس و مبادله دارند . فضای بازار الکترونیکی نماد مجازی از بازارهای فیزیکی است. به طور کلی ، فعالیتهای اقتصادی تحت این فضای الکترونیکی ، اقتصاد الکترونیکی را ارائه می کنند . فضای بازار الکترونیکی شامل بخشهای زیر است :

بازیگران بازار ، یعنی کارخانجات ، بازرگانان ، عمده فروشها ، واسطه ها ، فروشگاهها و مشتریان

کالاها و خدمات

فرایندهای تامین ، تولید ، بازاریابی ، رقابت ، توزیع ، مصرف و غیره

تفاوت دو بازار فیزیکی و الکترونیکی این است که در فضای بازار الکترونیکی حداقل برخی از ترکیبات یا عناصر ، الکترونیکی ، دیجیتال ، مجازی ، مستقیم و یا از طریق شبکه می باشند . برای مثال ، یک بازیگر بازار الکترونیکی دارای پست الکترونیک و یک صفحه Web است . ممکن است یک کالای الکترونیکی ، مانند CDROM در یک فروشگاه فیزیکی عرضه شود . کسی که کالای فیزیکی را در فروشگاه فیزیکی ارائه می کند ممکن است اطلاعات تجاری خود را از طریق شبکه به مشتریان برساند و مشتریان از طریق شبکه اینترنت کالاهای مورد اشاره را جستجو کنند ؛ اما تولید ، سفارش ، پرداخت و توزیع به شیوه سنتی انجام گیرد .

بازار الکترونیکی روی شبکه ای بودن تمام این حلقه های فعالیت تاکید دارد. اما اگر یکی از فرآیندهای تجارت یا مصرف ، الکترونیکی باشد قبلاً بخشی از فضای بازار الکترونیکی ایجاد شده است . به این ترتیب اکثر بازیگران تجارت از قبل در فضای بازار الکترونیکی بوده اند .




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی



وزارت بازرگاني

موسسه مطالعات و پژوهشهاي بازرگاني



پيشنويس قانون تجارت الكترونيكي





گروه كاري حقوقي كميته ملي اديفاكت ايران

پاييز 1380

ويرايش دوم




فهرست عناوين 1
] قانون[ تجارت الكترونيكي
2
- باب اول
3
مقررات عمومي
4
مبحث اول- در كليات
5
فصل اول: قلمرو و شمول قانون ماده 1
6
فصل دوم- تعاريف ماده 2
7
فصل سوم- تفسير قانون مواد 3 و 4
8
فصل چهارم- اعتبار قراردادهاي خصوصي ماده 5
9
مبحث دوم- در احكام>داده<
10
فصل پنجم- نوشته، امضاء اصل مواد 6 الي 11
11
مبحث سوم- >داده< مطمئن
12
فصل ششم- امضاي الكترونيكي مطمئن ماده 12>داده<
13
فصل هفتم- ثبت يا سوابق الكترونيكي مطمئن ماده 13
14
فصل هشتم- آثار ثبت و سوابق و امضاي الكترونيكي مطمئن مواد 14 الي 16
15
فصل نهم- پذيرش و ارزش اثباتي >داده< داده مواد 17 الي 21
16
فصل دهم- اعتبار قانوني ارجاع>داده< ماده 22
17
مبحث چهارم- مبادله >داده<
18
فصل يازدهم- عقد و اراده طرفين مواد 23 و 24
19
فصل دوازدهم- انتساب >داده< مواد 25 الي 29
20
فصل سيزدهم- تصديق دريافت مواد 30 الي 35
21
فصل چهاردهم- زمان و مكان ارسال و دريافت >داده< مواد 36 الي 40
22
باب دوم
23
دفاتر خدمات الكترونيكي
24
مبحث اول- كليات
25
فصل اول- دفتر خدمات الكترونيكي مواد 41 الي 48
26
مبحث دوم- دفتردار كل
27
فصل دوم- دفتردار كل مواد 49 الي 57
28
فصل سوم- اختيارات دفتردار كل مواد 58 الي 63
29
مبحث سوم- وظايف
30
فصل چهارم- وظايف دفتر خدمات الكترونيكي مواد 64 و 65
31
فصل پنجم- وظايف امضاءكننده ماده 66
32
فصل ششم- وظايف اطراف اعتمادكننده ماده 67
33
مبحث چهارم- دفاتر خدمات الكترونيكي خارجي
34
فصل هفتم- شناسايي دفاتر خدمات الكترونيكي خارجي مواد 68 الي 75
35
- باب سوم
36
در قواعد مختلف
37
مبحث اول- حمايت‌هاي انحصاري در بستر مبادلات الكترونيكي
38
فصل اول- حمايت از مصرف‌كننده و تبليغات مواد 76 الي 101
39
فصل دوم- حمايت از حق مولف مواد 102 الي 104
40
مبحث دوم- حفاظت از >داده< در بستر مبادلات الكترونيكي
41
فصل سوم- حمايت از >داده<‌هاي شخصي (حريم خصوصي) مواد 105 الي 107
42
فصل چهارم- حمايت از اسرار تجاري مواد 108 و 109
43
فصل پنجم- حمايت از علايم تجاري مواد 110 و 111
44
- باب چهارم
45
جرايم ومجازات‌ها در بستر مبادلات الكترونيكي
46
مبحث اول- كلاه برداري كامپيوتري ماده 112
47
مبحث دوم- جعل كامپيوتري ماده 113
48
مبحث سوم- نقض حقوق مصرف‌كننده و تبليغات مواد 114 و 115
49
مبحث چهارم- نقض حق مولف ماده 116
50
مبحث پنجم- نقض حمايت از >داده<‌هاي شخصي/ حريم خصوصي مواد 117 الي 121
51
مبحث ششم- نقض اسرار تجاري و علايم تجاري مواد 122 و 123
52
- باب پنجم
53
جبران خسارت
54
ماده 124
55
- باب ششم
56
متفرقه
57
مواد 125 الي 134
58







]قانون[ تجارت الكترونيكي

باب اول- مقررات عمومي- مبحث اول- در كليات

فصل اول: قلمرو و شمول قانون- ماده 1





ماده 1- اين قانون راجع به همه نوع اطلاعات در قالب >داده< جز تعهدات دولت جمهوري اسلامي ايران ناشي از توافق‌هاي



بين‌المللي اعمال خواهد شد



فصل دوم- تعاريف- ماده 2




2-1 >داده<: هر نمادي از حقيقت، اطلاعات يا مفهوم است كه به وسايل الكترونيكي، نوري و يا

فناوري‌هاي جديد اطلاعات كه در آينده به وجود ميآيند توليد، ارسال، دريافت، ذخيره و پردازش مي‌شود از قبيل سيستم‌هاي رايانه‌آي، تلگرام، تلكس و فاكس.

2-2 اصلساز: منشا اصلي >داده< است كه >داده< به وسيله از يا از طرف او ارسال يا توليد مي‌شود اما

شامل شخصي كه در خصوص >داده< به عنوان واسطه عمل مي‌كند نخواهد شد.

3-2 مخاطب: شخصي است كه اصلساز قصد دارد وي >داده< را دريافت كند، اما شامل شخصي كه در

ارتباط با >داده< به‌عنوان واسطه عمل مي‌كند نخواهد شد.

4-2 واسطه: شخصي است كه براي ديگري عمليات ارسال، دريافت، ذخيره يا ساير خدمات مرتبط با>داده< را انجام مي‌دهد.

5-2 طرف اعتماد كننده: شخصي است كه براساس گواهي يا امضاي الكترونيكي اقدام مي‌كند.

6-2 متصدي وسايل ارتباز از راه دور عبارت از هر شخص حقوق خصوصي يا عمومي است كه جهت

منفعت و يا به عنوان وظايف شغلي و حرفه‌اي وسايل ارتباطي را در اختيار تامين‌كننده خدمات شبكه قرار مي‌دهد.

7-2 ارجاع >داده<: يعني به منابعي خارجي از >داده< عطف شود كه در صورت مطابقت با ماده 22 جزيي

از >داده< محسوب مي‌شود.

8-2 تماميت >داده<: عبارت از موجوديت كامل و بدون تغيير >داده< است. اعمال ناشي از تصدي سيستم

سيستم از قبيل ارسال، ذخيره يا نمايش اطلاعات كه به‌طور معمول انجام مي‌شود خدشه‌اي به تماميت >داده< وارد نمي‌كند.

2-9 سيستم رايانه‌اي: هرنوع دستگاه يا مجموعه‌اي از دستگاه‌هاي متصل سخت‌افزاري- نرم‌افزاري است كه از طريق اجراي برنامه‌هاي پردازش خودكار >داده< عمل مي‌كند.




2-10 سيستم اطلاعاتي: سيستمي است براي توليد (اصلسازي)، ارسال، دريافت، ذخيره و يا پردازش >داده<.

2-11 سيستم اطلاعاتي مطمئن: سيستم رايانه‌اي است كه:

الف) به نحوي معقول در برابر سوء استفاده و نفوذ محفوظ است

ب) سطح معقولي از قابليت دسترسي و تصدي صحيح را دارا است

ج) به نحوي معقول متناسب با اهميت كاري كه انجام مي‌دهد پيكربندي و سازماندهي شده است.

د) موافق با رويه ايمن است.

2-12 رويه ايمن: رويه اي است براي تطبيق صحت ثبت >داده<، منشا و مقصد آن با تعيين تاريخ. يك رويه ممكن است با استفاده از الگوريتم‌ها، كدها، شناسايي كلمات يا ارقام، رمزنگاري، پاسخ برگشت يا تصديق روشها يا طرق ايمني مشابه انجام شود.

2-13 امضاي الكترونيكي: عبارت از هر نوع علامت يا روشي است كه به يك >داده< منضم شده و براي شناسايي امضا كننده >داده< مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

2-14 امضاي الكترونيكي مطمئن: هر امضاي الكترونيكي است كه مطابق با ماده 12 اين قانون باشد.

2-15 امضاكننده: هرشخص يا قايم مقام وي كه امضاي الكترونيكي توليد مي‌كند.

2-16 اعلاميه حدود گواهي: اعلاميه‌اي است كه دفتر خدمات الكترونيكي در صدور گواهي براساس آن عمل مي‌كند. اعلاميه

حدود گواهي مي‌تواند براي افشاي سيستم‌ها، سياست‌ها و فراگردهايي كه دفتر خدمات الكترونيكي در سياست كاري خود، مدعي مل به آنهاست مورد استفاده قرار گيرد.

2-17 شخص: اعم است از شخص حقيقي و حقوقي وي ا سيستم‌هاي رايانه‌اي تحت كنترل آنان.

2-18 معقول (سنجش عقلاني): باتوجه به اوضاع واحوال مبادله >داده< از جمله: طبيعت مبادله، مهارت و موقعيت طرفين، حجم مبادلات طرفين در موارد مشابه، در دسترس بودن گزينه‌هاي پيشنهادي و رد آن گزينه‌ها از جانب هر يك از طرفين، هزينه گزينه‌هاي پيشنهادي، عرف و روش‌هاي معمول و مورد استفاده در اين نوع مبادلات، ارزيابي مي‌شود.

2-19 مصرف‌كننده: هر شخص حقيقي است كه به منظوري جز تجارت و معاملات و يا شغل حرفه‌اي اقدام مي‌كند.

2-20 تامين‌كننده عبارت از هر شخصي است كه بنابه اهليت تجاري، حرفه‌اي و يا صنفي فعاليت مي‌كند.

2-21 وسايل ارتباط از راه دور: عبارت از هر نوع وسيله‌اي است كه بدون حضور فيزيكي همزمات تامين كننده و مصرف‌كننده جهت فروش كالا و خدمات استفاده مي‌شود.

2-22 عقد از راه دور: ايجاب و قبول راجع به كالاها و خدمات بين تامين‌كننده و مصرف‌كننده با استفاده از وسايل ارتباطات از راه دور است.

2-23 واسط با دوام: يعني وسايلي كه به موجب آن مصرف كننده بتواند شخصا >داده< هاي مربوطه را بر روي آن ذخيره كند از جمله شامل فالپي ديسك، ديسك فشرده، ديسك سخت و يا پست الكترونيكي مصرف‌كننده.

2-24 >داده<‌هاي شخصي: يعني >داده< هاي مربوط به يك شخص حقيقي (موضوع >داده<) مشخص و معين



فصل سوم- تفسير قانون- مواد 3 و 4


ماده 3- در تفسير اين قانون هميشه بايد با خصوصيت بين‌المللي، ضرورت توسعه ههماهنگي بين كشورها در كاربرد آن و رعايت قاعده حسن‌نيت توجه كرد.

ماده 4- در مواقع سكوت و يا ابهام باب اول اين قانون بايد براساس اصول كلي و روح اين قانون قضاوت شود.



فصل چهارم- اعتبار قراردادهاي خصوصي- ماده 5
ماده 5- قراردادهاي خصوصي راجع به توليد، ارسال، دريافت، ذخيره يا پردازش >داده< موضوع فصول يازدهم الي چهاردهم نافذ است.



مبحث دوم- در احكام >داده<

فصل پنجم- نوشته، امضاء اصل- مواد 6 الي 11


ماده 6- هرگاه وجود يك نوشته از نظر قانون لازم باشد، >داده< در حكم نوشته است مگر در موارد زير:

6-1- اسناد مالكيت اموال غيرمنقول

6-2- فروش مواد داروئي و پزشكي به مصرف‌كنندگان نهايي

6-3- اعلام، اخطار، هشدار و يا عبارات مشابهي كه دستور خاصي براي استفاده كالا صادر مي‌كند و يا از بكارگيري روشهاي خاصي به صورت فعل يا ترك فعل منع مي‌كند.

6-4- وجود معاهدات بين‌المللي كه تشريفات خاص مكتوب را لازم الرعايه مي‌داند.

6-5- محدوديت مقرر در 6-1- تا 5 سال خواهد بود و هاد مسئول در اجراي اين قانون مي‌تواند مدتن تعيين‌شده را براي دوره‌هاي متوالي تمديد نمايد.

ماده 7- هرگاه قانون وجود امضا را لازم بداند >داده< در حكم امضا است.

ماده 8- هرگاه قانون لازم بداند كه اطلاعات به صورت اصل ارائه يا نگهداري شود>داده< در حكم اصل خواهد بود.

ماده 9- در هر يك از موارد فوق >داده< بايد قابل درك و ارجاع باشد.

ماده 10- هرگاه شرايطي به وجود آيد كه از مقطعي معين ارسال >داده< خاتمه يافته و استفاده از اسناد كاغذي جايگزين آن شود سند كاغذي كه تحت اين شرايط صادر مي‌شود بايد به طور صريح ختم تبادل >داده< را اعلام كند. جايگزيني اسناد كاغذي به جاي >داده< اثري بر حقوق و تعهدات قبلي طرفين نخواهد داشت.

ماده 11- موضوع اين فصل راجع به هر نوع >داده< اي كه صرفا قابل ارسال يا دريافت است نخواهد بود.



مبحث سوم- >داده< مطمئن

فصل ششم- امضاي الكترونيكي مطمئن- ماده 12



ماده 12- امضاي الكترونيكي مطمئن بايد داراي شرايط زير باشد:

12-1- نسبت به امضا كننده منحصر بفرد باشد

12-2- هويت امضا كننده >داده< را معلوم نمايد

12-3- به وسيله امضا كننده و يا تحت كنترل انحصاري وي توليد و به >داده< منضم شده باشد.

12-4- به نحوي توليد و متصل به >داده< شود كه هر تغييري در >داده< به سرعت معلوم گردد.



فصل هفتم- ثبت يا سوابق الكترونيكي مطمئن- ماده 13


ماده 13- ثبت يا سوابق الكترونيكي مطمئن عبارت است از >داده<اي كه با رعايت شرايط يك سيستم اطلاعاتي مطمئن به وجود مي‌آيد و به هنگام لزوم قابل درك و ارجاع خواهد بود.



فصل هشتم- آثار ثبت و سوابق و اضماي الكترونيكي مطمئن- مواد 14 الي 16


ماده 14- نسبت به ثبت، سوابق و امضاي الكترونيكي مطمئن- >داده< مطمئن- انكار و ترديد مسموع نيست و طرف مي‌تواند ادعاي جعليت به >داده<هاي مزبور كند و يا ثابت كند كه >داده<هاي مزبور به جهتي از جهات قانوني از اعتبار افتاده است.

ماده 15- كليه >داده<هايي كه به طريق مطمئن ايجاد و يا نگهداري شده‌آند از حيث محتويات و امضاي مندرج در آن، تعهدات طرفين يا طرفي كه تعهد كرده و كليه اشخاصي كه قايم مقام قانوني آنان محسوب مي‌شوند و اجراي مفاد آن و ساير آثار در حكم اسناد رسمي است.

ماده 16- هرشخص ثالثي كه مطابق با شرايط اعلام شده در فصل هفتم اقدام به نگهداري و ثبت >داده<ها مي‌نمايد از نظر اين قانون آن >داده< مقرون به صحت است.



فصل نهم- پريرش و ارزش اثباتي >داده< - مواد 17 الي 21



ماده 17- >داده< در مقام دعوي يا دفاع معتر است و در هيچ محكمه يا اداره دولتي نمي‌توان براساس قواعد ادله موجود ارزش اثباتي >داده< را صرفا به دليل شكل و قالب آن رد كرد.

ماده 18- لزوم ارائه >داده< ممكن است ناشي از تعهدات و يا تابعي از اطلاعات غيرمكتوب- مثل شهادت- باشد. در اين صورت محتواي >داده< تابع آن گروه از دلايل خواهد بود.

ماده 19- ارزش اثباتي>داده< هايي كه به طريق مطمئن ايجاد شده‌اند معادل اسناد رسمي است.

ماده 20- >داده<اي كه مورد تصديق طرف مقابل بوده يا صحت آن قانونا ثابت شود، بين اشخاصي كه آنرا مبادله كرده وبين وراث و قايم مقام آنان داراي اعتبار >داده< مطمئن است.

ماده 21- به طور كلي، ارزش اثباتي >داده<ها باتوجه به عوامل مطمئنه از جمله تناسب روشهاي ايمني به كار گرفته شده با موضوع و منطور مبادله >داده< تعيين مي‌شود.



فصل دهم- اعتبار قانوني ارجاع >داده< - ماده 22



ماده 22- ارجاع >داده< با رعايت موارد زير معتر است:

22-1- مورد ارجاع بطور صريح در >داده< معين شود

22-2- >داده< مورد ارجاع براي طرف مقابل كه به آن تكيه مي‌كند به طور دقيق روشن ومشخص باشد

22-3- >داده< ارجاعي مورد قبول طرف باشد



مبحث چهارم- مبادله >داده<

فصل يازدهم- عقد و اراده طرفين- مواد 23 و 24



ماده 23- ايجاب و قبول مي‌تواند از طريق >داده< اعلام شود.

ماده 24- اعلام اراده يا ساير عباراتي كه در ارتباط بين اصلساز و مخاطب بوسيله >داده< بيان مي‌شود معتبر است.



فصل دوازدهم- انتساب >داده<- مواد 25 الي 29



ماده 25- در هريك از موارد زير >داده< منسوب به اصلساز است:

25-1- اگر بوسيله خود اصلساز ارسال شده باشد.

25-2- اگر بوسيله شخصي ارسال شده باشد كه از جانب اصلساز مجاز به اين كار بوده است.

25-3- اگر بوسيله سيستم اطلاعاتي برنامه ريزي شده يا تصدي خودكار از جانب اصلساز ارسال شود.

ماده 26- >داده<اي كه براساس يكي از شروط زير ارسال مي‌شود مخاطب حق دارد آنرا ارسال شده محسوب كرده، و مطابق چنين فرضي (ارسال شده) عمل نمايد.

26-1- قبلا بوسيله اصلساز روشي معرفي و يا توافق شده باشد كه معلوم كند آيا >داده< همان است كه اصلساز ارسال كرده است يا

26-2- >داده< دريافت شده توسط مخاطب از اقدامات شخصي ناشي شده كه رابطه اش با اصلساز، يا نمايندگان وي باعث شده تا شخص مذكور به روش مورد استفاده اصلساز دسترسي يافته و >داده< را به مثابه >داده< خود بشناسد.

ماده 27- ماده فوق شامل موارد زير نيست:

27-1- در زماني كه مخاطب از اصلساز اخطاري مبني براين كه >داده< از جانب اصلساز نيست دريافت كند و وقت معقولي براي اقدام داشته باشد يا

27-2- از لحظه‌اي كه به نحو معقول مخاطب يقيت كرده يا بايد يقين مي كرد كه >داده< از اصلساز صادر نشده است.

ماده 28- اگر مخاطب با به كارگيري مراقبت معقول بداند يا بايد بداند كه >داده< به طور اشتباه ارسال شده، نبايد آن را دريافت شده محسوب كند.

ماده 29- مخاطب حق دارد هر >داده< را به عنوان يك >داده< مجزا در نظر گرفته و براين اساس عمل كند، مگر آن كه به نحو معقول بداند يا بايد بداند كه آن >داده< نسخه مجددي (كپي) از >داده< اصل است.



فصل سيزدهم- تصديق دريافت- مواد 30 الي 35


ماده 30- اگر اصلساز و مخاطب توافق كرده باشند و يا اصلساز از مخاطب درخواست كرده باشد كه دريافت >داده< تصديق شود اما برشكل يا روش تصديق توافقي نشده باشد تصديق به دو صورت زير خودهد بود:

30-1- هر نوع ارتباط و مكاتبه بوسيله مخاطب يا

30-2- هر نوع تدبير مناسبي كه اصلساز را به نحو معقول از دريافت >داده< مطمئن كرده باشد.

ماده 321- اگر اصلساز از مخاطب درخواست كرده و يا قبلا توافق كرده باشند كه دريافت >داده< تصديق شود و اصلساز بطور صريح هرگونه اثر حقوقي >داده< ارا مشروط به تصديق دريافت >داده< كرده باشد، >داده< ارسال شده محسوب نمي‌شود مگر آن كه تصديق دريافت آن متعاقبا اعلام شود.

ماده 32- اگر اصلساز از مخاطب درخواست و يا با وي توافق كرده باشد كه دريافت >داده< تصديق شود و اصلساز بطور صريح هرگونه اثر حقوقي >داده< را مشروط به تصديق دريافت آن نگرده باشد اصلساز بايد اقدامات زير را انجام دهد:

32-1- به مخاطب اعلام كندكه تصديق دريافت نشده و با دادن يك وقت معقول كه بيش از 24 ساعت نباشد از مخاطب بخواهد كه دريافت >داده< را تصديق كند يا

32-2- اگر مدت زمان فوق تصديقي نرسد، اصلساز با ارسال يك پيام تكميلي اعلام كند كه >داده< هرگز دريافت نشده و آثار حقوقي بر آن مترتب نيست

ماده 33- تصديق دريافت >داده< از جانب مخاطب اماره دريافت >داده< بوسيله اوست

ماده 34- اماره دريافت>داده< راجع به محتواي داده صادق نيست

ماده 35- هنگامي كه در تصديق قيد مي‌شود >داده< مطابق با الزامات فني استاندارد از قبيل استاندار UN/EDIFACT و يا روش مورد توافق طرفين دريافت شده، فرض براين است كه آن الزامات رعايت شده‌اند.



فصل چهاردهم- زمان و مكان ارسال و دريافت >داده< - مواد 36 الي 40



ماده 36- ارسال >داده< زماني تحقق مي‌يابد كه به يك سيستم اطلاعاتي با توزيع پستي خارج از كنترل اصلساز يا قائم مقام وي وارد شود.

ماده 37- زمان دريافت >داده< مطابق شرايط زير خواده بود:

37-1- اگر سيستم اطلاعاتي مخاطب براي دريافت >داده< معين شده باشد دريافت زماني محقق مي‌شود كه:

37-1-1- >داده< به سيستم اطلاعاتي معين شده وارد شود يا

37-1-2- چنانچه >داده< به سيستم اطلاعاتي مخاطب غير از سيستمي كه منحصرا براي اين كار معين شده وارد شود >داده< بازيافت شود.

37-2- اگر مخاطب يك سيستم اطلاعاتي براي دريافت معين نگرده باشد، دريافت زماني محقق مي‌شود كه >داده< وارد سيستم اطلاعاتي مخاطب شود.

ماده 38- مفاد ماده قبل بدون توجه به محل استقرار سيستم اطلاعاتي جاري است.

ماده 39- اگر محل استقرار سيستم اطلاعاتي با محل استقرار دريافت >داده< مختلف باشد مطابق قاعده زير عمل مي‌شود:

39-1- محل تجاري اصلساز محل ارسال >داده< است و محل تجاري مخاطب محل دريافت >داده< است مگر آن كه خلاف آن توافق شده باشد.

39-2- اگر اصلساز بيش از يك محل تجاري داشته باشد، نزديكترين محل به اصل معامله، محل تجاري خواهد بود والا محل اصلي شركت محل تجاري است.

39-3- اگر اصلساز يا مخاطب فاقد محل تجاري باشند، اقامتگاه قانوني آنان ملاك خواهد بود.

ماده 40- آثار حقوقي پس از انتساب، دريافت تصديق، و زمان و مكان ارسال و دريافت >داده<- موضوع فصول دوازدهم الي چهاردهم- و همچنين محتواي >داده< تابع قواعد عمومي است.



باب دوم
دفاتر خدمات الكترونيكي

مبحث اول- كليات



فصل اول- دفتر خدمات الكترونيكي – ماده 41- 48

ماده 41- دفتر خدمات الكترونيكي (certification service provider) واحد وابسته به وزارت بازرگاني است كه جهت انجام عمليات ارسال، دريافت، ذخيره و گواهي >داده< و ساير خدمات مربوطه از جمله امانت و تصديق >داده< فعاليت مي‌كند.

ماده 42- دفتر خدمات الكترونيكي به مديريت و مسئوليت يك نفر صاحب دفتر كه از اين پس دفتردار ناميده مي‌شود اداره مي‌گردد.

ماده 43- دفتردار به حكم وزير بازرگاني منصوب و وابسته بازرگاني محسوب مي‌شود. دفتردار كل طبق حكم مزبور براي او پروانه صادر خواهد نمود.

ماده 44- دفاتر خدمات الكترونيكي براساس ميزان تعهدات مالي خود ازنظر صلاحيت به درجات 1، 2 و 3 تقسيسم مي‌شوند. ترتيب آن در تشكيلات مربوطه خواهد آمد.

ماده 45- اشخاص مي‌توانند متقاضي شغل دفترداري باشند ترتيب و نحوه تصدي آن به موجب تشكيلات مربوطه خواهد بود.

ماده 46- دفتردار قبل از اشتغال به كار بايد سوگند ياد نمايد.

ماده 47- دفتردار قبل از شروع به كار، متناسب با درجه خود بايد ضامن معتبر بدهد. ترتيب گرفتن ضامن، ميزان ضمانت و شرايط و نحوه استفاده از آن به موجب آيين‌نامه خواهد بود.

ماده 48- كساني كه به دفترداري انتخاب مي‌شوند مكلفند حداكثر ظرف مدت دو ماه از تاريخ صدور ابلاغ نسبت به تاسيس دفتر اقدام نمايند والا حكم آنان لغو شده تلقي مي‌شود.



مبحث دوم- دفتردار كل
فصل دوم- دفتر دار كل- مواد 49 الي 57



ماده 49- صدور جواز، گواهي، ديده‌باني و سرپرستي فعاليت‌هاي دفاتر خدمات الكترونيكي به عهده دفتردار كل است.

ماده 50- دفتردار كل توسط وزير بازرگاني تعيين خواهد شد.

ماده 51- دفتردار كل پس از مشورت با وزير به تعداد لازم معاون و ماموران لازم در اجراي موضوع اين قانون معرفي خواهد كرد

ماده 52- دفتردار كل بايد يك پايگاه >داده< درون خط را به منظور ثبت و ارائه سوابق گواهي هر دفتر خدمات الكترونيكي ايجاد نمايد.

ماده 53- دفتردار كل قواعد مربوط به كيفيت و كميت مخازن نگهداري گواهي و استانداردها و مجوزهاي آن را معين خواهد كرد.

ماده 54- در اجراي اين قانون زماني كه دفتردار كل گواهي صادر مي‌كند به عنوان دفتر خدمات الكترونيكي عمل كرده است.

ماده 55- دفتردار كل تعيين خواهد كرد كه كدام امضاي الكترونيكي شرايط مقرر در ماده 12 مقررات عمومي قانون تجارت الكترونيكي را جع به امضاي الكترونيكي مطمئن را داراست.

ماده 56- اعلام فناوري‌هاي امضاي الكترونيكي مطمئن از سوي دفتردار كل بايد مطابق با استانداردهاي بين‌المللي شناخته شده باشد.

ماده 57- مقررات مربوطه هر فناوري امضا كه به وسيله دفتردار كل به عنوان امضاي الكترونيكي مطمئن اعلام مي‌شود به موجب آيين‌نامه خواهد بود. آيين نامه مذكور حداكثر ظرف مدت شش ماه بايد تنظيم شود.



فصل سوم- اختيارات دفتردار كل- مواد 58 الي 63


ماده 58- دفتردار كل مي‌تواند در اجراي هر قسمت از وظايف خود مامور يا ماموراني را تعيين نمايد.

ماده 59- دفتردار كل مي‌تواند به دفتر خدمات الكترونيكي هشدار دهد كه مطابق با قواعد اين قانون عمل كنند و در صورتي كه به هشدار وي توجه نشود مي‌تواند از ادامه فعاليت آنان جلوگيري به عمل آورد. ترتيب آن در تشكيلات و آيين نامه‌هاي مربوطه خواهد آمد.

ماده 60- دفتردار كل يا هر يك از ماموران مجاز از طرف وي مي‌توانند از دفتر خدمات الكترونيكي تحقيق نمايند تا معلوم شود آيا براساس قواعد اين قانون عمل مي‌:ند يا نه

ماده 61- پس از انجام تحقيقات به وسيله دفتردار كل، وي مي‌تواند به دفتر خدمات الكترونيكي دستورات لازم را بدهد.

ماده 62- دفتردرار كل يا مامور مجاز از جانب وي با مجوز حكم قضايي در هر زمان حق دارد دستورات زير را صادر كند:

62-1- تفتيش و بازرسي سيستم رايانه‌اي و هر نوع تجهيزات وابسته با آن را كه در ارتباط با جرايم پيش‌بني شده در اين قانون مشكوك است.

62-2- سيستم رايانه‌اي را به طور موقت توقيف نمايد. و

62-3- اشخاص مسئول را به طور موقت بازداشت نمايد.

ماده 63- دفتردار كل و يا ماموران رسمي به موجب حكم قضايي مي‌توانند به هر نوع اسناد، سوابق و اطلاعاتي كه به وسيله دفاتر خدمات الكترونيكي و يا هر فرد مرتبط با وقوع جرائم موضوع اين قانون ارتباط پيدا مي‌كند دسترسي داشته باشند.



مبحث سوم- وظايف
فصل چهارم- وظايف دفتر خدمات الكترونيكي – مواد 64 و 65



ماده 64- دفتر خدمات الكترونيكي مكلف به رعايت موارد زير است والا مسئول خواهد بود.

64-1- مطابق با سيسات‌ها و اعلاميه حدود گواهي- در مواردي كه گواهي صادر مي‌كند- عمل نمايد.

64-2- به كارگيري مراقبت معقول در دقت و تكميل مطالبي كه مربوط به خدمات گواهي مي شود و در طرول مدت مرور زمان قانوني موضوع گواهي

64-3- در دسترس قراردادن معقول وسايلي كه طرف اعتمادكننده از گواهي بتواند از موارد زير مطلع شود:

64-3-1- هويت دفتر خدمات الكترونيكي

64-3-2- معلوم باشد در زمان صدور گواهي، امضا تحت كنترل انحصاري امضا كننده بوده است.

64-3-3- >داده<هاي توليد امضا در زمان امضا يا قبل از صدور گواهي معتبر بوده است.

64-4- به طور معقول وسايلي در دسترس طرف اعتمادكننده قرار دهد تا وي از گواهي يا طرق ديگر نسبت به موارد زير مطلع شود:

64-4-1- روشي كه براي شناسايي هويت امضا كننده به كار گرفته شده است.

64-4-2- هر نوع محدوديت كاربرد يا ارزشي كه امضاي توليد شده يا گواهي داراست.

64-4-3- اينكه >داده<هاي توليد امضا معتبر بوده و به مخاطره نيافتاده است.

64-4-4- هر نوع محدوديتي راجع به ميزان مسئوليت كه بوسيله دفتر خدمات الكترونيكي تصريح مي‌شود.

64-4-5- اينكه آيا وسايلي براي امضا كننده وجود دارد كه بتواند بدون فوت وقت اشخاص اعتمادكننده يا دفتر خدمات الكترونيكي را از به مخاطره افتاده امضا يا بيم به مخاطره افتادن آن آگاه سازد.

64-4-6- اينكه آيا خدمات به موقع براي لغو ارايه شده است.

64-5- تاسيس يك سيستم قابل اعتماد در اجراي خدمات گواهي

ماده 65- جزييات مربوط به سيسات‌ها و اعلاميه حدود گواهي به وسيله دفتردار كل تعيين خواهد شد.



فصل پنجم- وظايف امضا كننده- ماده 66


ماده 66- امضاء كننده >داده< موظف به رعايت موارد زير است والا مسئول خواهد بود.

66-1- مراقبت در ممانعت از استفاده غيرمجاز از >داده<هاي توليد امضاء

66-2- بدون معطلي به اطراف اعتمادكننده پيام او، يا به دفتر خدمات الكترونيكي موارد زير را اعلام كند:

66-2-1- امضاء كننده بداند كه >داده<هاي توليد امضاي وي به مخاطره افتاده است.

66-2-2- از اوضاع و احوال بيم آن رود كه >داده<هاي توليد امضا در معرض خطر قرار گيرد.

66-3- زماني كه براي امضاي خود از خدمات دفاتر الكترونيكي استفاده مي‌كند به طور معقول از صحت وكمال اطلاعات اعلامي توسط خود كه مربوط به گواهي است و در طول مرور زمان قانوني اطمينان حاصل كند.



فصل ششم- وظايف اطراف اعتمادكننده- ماده 67


ماده 67- اطراف اعتمادكننده بايد موارد زير را به دقت رعايت كنند والا خود مسئول خواهند بود.

67-1- اقدام معقول براي تطبيق قابل اطمينان بودن امضا

67-2- زماني كه براي استفاده امضاي الكترونيكي از گواهي استفاده مي‌شود اقدام معقول در:

67-2-1- تطبيق اعتبار، لغو (بطلان) يا تعليق گواهي

67-2-2- توجه به محدوديت‌هايي كه در گواهي به آنها تصريح شده است.



مبحث چهارم- دفتر خدمات الكترونيكي خارجي
فصل هفتم- شناسايي دفاتر خدمات الكترونيكي خارجي مواد 68 الي 75

ماده 68- در تعيين اعتبار و اثر حقوقي گواهي يا امضاي الكترونيكي نبايد به موارد زير توجه شود:

68-1- محل جغرافيايي كه گواهي يا امضاي الكترونيكي توليد يا استفاده شده است.

68-2- محل جغرافيايي اقامتگاه تجاري صادركننده يا امضا كننده

ماده 69- گواهي‌ةاي صادره خارج از ايران چنانچه معادل سطح ايمني و شرايط مطمئنه در اين قانون را دارا باشند معتبر خواهند بود.

ماده 70- امضاي الكترونيكي توليد شده يا استفاده شده خارج از ايران چنانچه معادل سطح ايمني و شرايط مطمئنه در اين قانون ترا دارا باشد معتبر است.

ماده 71- تعيين وجود اعتبار مذكور در مواد 69 و 70 به عهده مقام مسئول اجراي اين قانون است.

ماده 72- در تعيين اعتبار گواهي يا امضاي الكترونيكي بايد به استانداردهاي بين‌المللي و ساير عوامل مربوطه توجه داشت.

ماده 73- اگر طرفين رابطه تجاري موافقت‌نامه اي راجع به نوع معيني از امضاي الكترونيكي يا گواهي تنظيم كنند باتوجه به عرف تجارت بين‌الملل معتبر خواهد بود مگر آنكه مخالف صريح قانون باشد.

ماده 74- در اجراي بين‌آلمللي اين قانون وزارت بازرگاني مي‌تواند جهت رسميت بخشيدن به گواهي‌ةاي خارجي و امضاي‌هاي الكترونيكي مطمئن با كشورهاي ثالث و يا سازمانهاي بين‌المللي قراردادهاي دو يا چند جانبه منعقد نمايد.

ماده 75- وزارت بازرگاني ملكف است ظرف مدت شش ماه نحوه شناسايي دفاتر خدمات گواهي خارجي را اعلام نمايد.



باب سوم
در قواعد مختلف

مبحث اول- حمايت‌هاي انحصاري در بستر مبادلات الكترونيكي

فصل اول- حمايت از مصرف‌كننده و تبليغات – مواد 76 الي 101

حمايت از مصرف‌كننده


ماد 76- قبل از تشكيل هر عقد از راه دور، تامين‌كننده بايد در واسطي با دوام و در دسترس و در زمان مناسب تاييديه‌اي كه حداقل شامل مواد زير باشد به مصرف كننده ارسال و يا اعلام نمايد:

76-1- هويت تامين كننده و نشاني وي

76-2- خصوصيات اصلي كالا يا خدمات
76-3- قيمت كالا و خدمات و در صورت تعلق ماليات، ميزان آن

76-4- هزينه تحويل

76-5- ترتيب پرداخت قيمت ، تحويل يا اجرا

76-6- هر نوع اطلاعات ديگري كه به موجب آيين نامه مخصوص خواهد بود.

ماده 77- تاييديه اعلامي به مصرف كننده بايد روشن، صريح و كامل باشد و با وسايل مناسب ارتباطي در مدت معين و براساس

قاعده حسن نيت در معاملات و از جمله اصل رعايت افراد ناتوان و كودكان ارائه شود.

ماده 78- در صورت استفاده از ارتباط صوتي، هويت تامين كننده و قصد وي از ايجاد تماس با مصرف كننده بايد به طور روشن و صريح در شروع هر مكالمه بيان شود.

ماده 79- در هر معامله از راه دور مصرف كننده بايد حداقل 7 روز كاري وقت براي انصراف (حق انصراف) از قبول خود بدون تحمل جريمه و يا ارايه دليل داشته باشد. تنها هزينه تحميلي هزينه ارجاع كالا خواهد بود.

ماده 80- شروع اعمال حق انصراف به ترتيب زير خواهد بود:‌

80-1- در صورت فروش كالا، از تاريخ تسليم كالا به مصرف كننده

80-2- در صورت فروش خدمات، از روز انعقاد يا از روزي كه مطابق ماده 76 اطلاعات مربوطه به مصرف كننده ارايه شده مشروط برآنكه در مجموع بيش از سه ماه نباشد.

80-3- در هر حال آغاز اعمال حق انصراف مصرف كننده پس از ارايه اطلاعاتي خواهد بود كه تامين كننده طبق ماده 76 موظف به ارايه آن است.

80-4- به محض استفاده مصرف كننده از حق انصراف، تامين كننده مكلف است بدون مطالبه هيچگونه وجهي عين مبلغ دريافتي را در اسرع وقت به مصرف كننده مسترد نمايد.

80-5- حق انصراف مصرف كننده در مواردي كه شرايط خاصي بر نوع كالا و خدمات حاكم است اجرا نخواهد شد. موارد آن به موجب آيين نامه خواهد بود.

ماده 81- تامين كننده بايد حداكثر ظرف مدت 30روز تعهد خود را اجرا نمايد مگر اينكه شرط خلاف شده باشد.

ماده 82- در صورتي كه تامين كننده به دليل عدم موجودي كالا و ياعدم امكان اجراي خدمات از انجام تعهد خودداري نمايد بايد مبلغ دريافتي را فورا مسترد نمايد مگر اينكه معلوم شود تامين كننده از ابتدا عدم امكان ايفاي تعهد خود را ميدانسته كه در اين صورت به حداكثر مجازات مقرر در اين قانون محكوم خواهد شد.

ماده 83- تامين كننده مي تواند كالا يا خدمات مشابه آنچه را كه به مصرف كننده وعده كرده تحويل يا ارايه نمايد مشروط بر آنكه قبل از معامله يا در حين انجام معامله آن را اعلام كرده باشد.

ماده 84- اعلام ارايه كالا يا خدمات مشابه به مصرف كننده بايد كامل ،‌روشن و صريح باشد و در صورت اعتراض مشتري و استفاده از حق انصراف ، هزينه ارجاع كالا به عهده تامين كننده خواهد بود.

ماده 85- در صورتي كه مصرف كننده براي پرداخت، از وسايل پرداخت الكترونيكي استفاده مي كند بايد اين اجازه را داشته باشد كه به هنگام استفاده متقلبانه از كارت وي تقاضاي بطلان معامله را بنمايد و مبالغ پرداختي به وي مسترد شود.

ماده 86- تامين كننده نبايد سكوت مصرف كننده را حمل بر رضايت وي كند.

ماده 87- استفاده تامين كننده از وسايل معين ارتباطي جهت فروش كالا و خدمات به مصرف كننده مجاز نيست. فهرست اين وسايل در آيين نامه مربوط خواهد آمد.

ماده 88- سازما ن هاي قانوني و مدتي حمايت از مصرف كننده و تبليغات مي توانند به عنوان شاكي اقامه دعوي نمايند. ترتيب آن به موجب آيين نامه خواهد بود.

ماده 89- اجراي حقوق مصرف كننده به موجب اين قانون نبايد براساس ساير قوانين كه حمايت ضعيف تري اعمال مي كنند متوقف شود.

ماده 90- در معاملات از راه دور آن بخش از موضوع معامله كه به روشي غير از وسايل ارتباط از راه دور انجام مي شود مشمول مقررات اين قانون نخواهد بود.

ماده 91- در موارد اختلاف يا ترديد به نفع مصرف كننده حكم مي شود.

ماده 92- حمايت هاي اين فصل در موارد زير اجرا نخواهد شد:‌

92-1- خدمات مالي كه فهرست آن به موجب آيين نامه خواهد بود.

92-2- معاملات راجع به فروش اموال غيرمنقول و يا حقوق مالكيت ناشي از اموال غيرمنقول به جز اجاره

92-3- خريد از ماشين هاي فروش مستقيم كالا و خدمات،‌ مثل موارد خوراكي و بازيهاي كامپيوتري

92-4- معاملاتي كه با استفاده از تلفن عمومي ( همگاني ) انجام مي شود

92-5- معاملات راجع به حراجي ها

92-6- خريد هاي روزمره خانگي از قبيل خريد ميوه جات و اغذيه

ماده 93- استفاده از شروط قراردادي خلاف مقررات اين فصل و همچنين اعمال شروط غيرمنصفانه به ضرر مصرف كننده موثر نيست.





در تبليغات


ماده 94- تامين كنندگان در تبليغ كالا و خدمات خود نبايد مرتكب فعل يا ترك فعلي شوند كه سبب مشتبه شدن و يا فريب مخاطب از حيث كميت و كيفيت شود.

ماده 95- تامين كنندگاني كه براي فروش كالا و خدمات خود تبليغ مي كنند سلامتي افراد را به خطر اندازند.

ماده 96 – تامين كننده بايد به نحوي تبليغ كند كه مصرف كننده به طور دقيق، صحيح، روشن و واضح اطلاعات مربوط به كالا و خدمات را درك كند.

ماده 97- تامين كنندگان در تبليغات بايد مطابق با رفتار حرفه اي عمل نمايند. شرايط آن از طريق آيين نامه يا صنف مربوطه اعلام خواهد شد.

ماده 98- تامين كنندگان نبايد از خصوصيات ويژه معاملات به روش الكترونيكي جهت مخفي نمودن حقايق مربوط به هويت يا محل كسب خود سو استفاده كنند.

ماده 99- در تبليغات و بازاريابي بايد هويت شخصي كه تبليغات به نفع اوست كاملا روشن و صريح باشد.

ماده 100 - تامين كنندگان بايد تمهيداتي رابراي مصرف كنندگان در نظر بگيرند تا آنان راجع به دريافت به نشاني پستي و يا پست الكترونيكي خود تصميم بگيرند.

ماده 101 – تبليغ و بازاريابي براي كودكان و نوجوانان تا سن قانوني تابع ضوابط خاصي است كه در

آيين نامه مربوطه خواهد آمد.



فصل دوم – حمايت از حق مولف در بستر مبادلات الكترونيكي - مواد 102 الي 104



102- حق تكثير، اجرا، و توزيع (عرضه و نشر) آثار تحت حمايت قانون حقوق مولفان، مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 و قانون ترجمه و تكثير كتب و نشريات و آثار صوتي مصوب 1352 و قانون حمايت از پديدآورندگان نرم افزار مصوب 1379 و پايگاه هاي ((‌داده ))‌ منحصرا در اختيار مولف است.

103- اعمال موقت تكثير، اجرا و توزيع اثر كه جز لاينفك فراگرد فني پردازش (( داده ))‌ در شكبه هاست از شمول مقرره فوق خارج است.

104- بهره برداري منصفانه از آثار تحت حمايت موضوع اين بخش نقض حقوق مولف نيست. فهرست اين استثنائات به موجب آيين نامه خواهد بود.





مبحث دوم - حفاظت از ((‌داده))‌ در بستر مبادلات الكترونيكي
فصل سوم – حمايت از ((‌داده ))‌هاي شخصي (حريم خصوصي ) – مواد 105 الي 107



ماده 105- دريافت،‌ذخيره، پردازش و توزيع ((‌داده ))‌هاي شخصي در بستر مبادلات الكترونيكي بايد با رعايت شرايط زير صورت پذيرد:

105-1- با رضايت صريح موضوع (( داده ))‌باشد.

105-2- جهت اهداف مشخص، و به طور واضح و به اندازه ضرورت جمع آوري و متناسب با اهداف تعيين شده مورد استفاده قرار گيرد.

105-3- صحيح و روزآمد باشد.

105-4- موضوع ((داده))‌ بايد به فايل هاي حاوي ((داده ))‌هاي شخصي مربوط به خود به سهولت دسترسي داشته و ((‌داده )) هاي ناقص يا نادرست را محو يا اصلاح نمايد.

105-5- به نحوي ذخيره شوند كه شناسايي موضوع ((داده))‌امكان پذير باشد.

105-6- موضوع ((داده))‌ بتواند در هر زمان درخواست محو كامل فايل ((داده)) هاي شخص مربوط به خود را بنمايد.

ماده 106- دريافت،‌ذخيره، پردازش و توزيع ((داده)) هاي شخصي مبين ريشه هاي قومي يا نژادي، ديدگاه هاي سياسي، عقايد مذهبي ،‌ اعتقادات فلسفي و اخلاقي و يا عضويت در اتحاديه هاي صنفي و ((‌داده ))‌هاي راجع به وضعيت جسماني و رواني و يا زندگي جنسي به هر عنوان غير قانوني است.

ماده 107- ساير موارد راجع به دسترسي موضوع ((داده))‌،‌از قبيل استثنائات ، افشاي آن براي اشخاص ثالث، اعتراض، فراگردهاي ايمني،‌ نهادهاي مسئول ديده باني و كنترل جريان((‌داده))‌هاي شخصي به موجب

قانون خاص و آيين نامه هاي مربوطه خواهد بود.





فصل چهارم – حمايت از اسرار تجاري – مواد 108 و 109



ماده 108- به منظور توسعه رقابت هاي مشروع در بستر مبادلات الكترونيكي، تحصيل غيرقانوني اسرار تجاري بنگاه ها، موسسات تجاري، صنعتي، فلاحتي و خدماتي براي خود و يا افشاي آن براي اشخص ثالث جرم محسوب و مرتكب به مجازات مقرردر اين قانون خواهد رسيد.

ماده 109- اسرار تجاري شامل فرمول ها، الگوها، نرم افزارها، تاليفات منتشر نشده،‌ روش هاي انجام تجارت و دادو ستد،‌ فنون، نقشه ها و فراگردها، اطلاعات مالي،‌فهرست مشتريان، طرح هاي تجاري و امثال اينها است كه داراي خصوصيات زير باشند:‌

109-1- به اندازه كافي محرمانه هستند.

109-2- در صورت عدم افشاي آن،‌ داراي ارزش اقتصادي مستقل هستند.

109-3- از طرق معمول و قانوني دريافت شدني نيست.

109-4- ساير اشخاص در صورت تحصيل، بتوانند نفع اقتصادي ببرند.

109-5- با توجه به اوضاع و احوال تلاشي معقول جهت اختفاي آن اطلاعات صرف شده باشد.





فصل پنجم - حمايت از علايم تجاري - مواد 110 و 111


ماده 110- به منظور حمايت از حقوق مصرف كنندگان و تشويق رقابت هاي مشروع در بستر مبادلات الكترونيكي استفاده از علايم تجاري به صورت اسامي ملكي (domain name) و يا هر نوع نمايش درون خط (online)‌علايم تجاري كه موجب :

110-1- فريب يا مشتبه شدن طرف به اصالت كالا و خدمات شود

110-2- مالك و صاحب علايم تجاري را از درآمدهاي ناشي از اعتماد مصرف كننده محروم كند

110-3- اثر سو بر تجارت الكترونيكي ايران داشته باشد

ممنوع و متخلف به مجازات مقرر در اين قانون خواهد رسيد.

ماده 111- كساني كه موسسات تجاري. صنعتي، فلاحتي و خدماتي آنان در خارج از ايران واقع است از مزاياي اين قانون بهره مند خواهند بود مشروط براينكه علامت خود را موافق قانون كشور خود و يا مقررات سازما ن هاي بين المللي به ثبت رسانده باشند.



باب چهارم
جرايم و مجازات ها

مبحث اول – كلاه برداري كامپيوتري- ماده 112



ماده 112- هر كس در بستر مبادلات الكترونيكي ،‌ با سو استفاده و يا استفاده غير مجاز از ((داده))‌ها ،‌برنامه ها و سيستم هاي رايانه اي و وسايل ارتباط از راه دور و ارتكاب افعالي نظير ورود، محو، توقف
((‌داده))‌، مداخله در عملكرد برنامه يا سيستم رايانه اي و غيره ديگران را بفريبد و يا سبب گمراهي سيستم هاي پردازش خودكار و نظاير آن شود و از اين طريق براي خود يا ديگري وجوه ، اموال يا امتيازات مالي تحصيل كند و اموال ديگران را ببرد مجرم محسوب و علاوه بر رد مال به صاحبات اموال به حبس از 3 تا7 سال و پرداخت جزاي نقدي معادل مال ماخوذه محكوم مي شود.

ماده 112-1- شروع به اين جرم نيز جرم محسوب و مجازات آن حداقل مجازات مقرر در ماده فوق است.





مبحث دوم – جعل كامپيوتري – ماده 113



ماده 113- هر كس در بستر مبادلات الكترونيكي ، از طريق ورود، محو و توقف ((داده))‌و مداخله در پردازش ((‌داده)) و سيستم هاي رايانه اي ،‌و يا استفاده از وسايل كاربردي سيستم هاي رمزنگاري توليد امضا – مثل كليد اختصاصي – بدون مجوز امضا كننده و يا توليد امضاي فاقد سابقه ثبت در فهرست دفاتر خدمات الكترونيكي و يا عدم انطباق آن وسايل با نام دارنده در فهرست مزبور و اخذ گواهي مجعول و نظاير آن اقدام به جعل ((داده))‌هاي داراي ارزش مالي و اثباتي نمايد تا با ارائه آن به مراجع اداري، قضايي، مالي و غيره به عنوان ((داده)) هاي معتبر استفاده نمايد جاعل محسوب و به مجازات حبس از 3 تا 7 سال و پرداخت جزاي نقدي به ميزان پنجاه ميليون ريال محكوم مي شود.

ماده 113-1- مجازات شروع به اين جرم حداقل مجازات در ماده فوق است.





مبحث سوم - نقض حقوق مصرف كننده و تبليغات در بستر مبادلات الكترونيكي – مواد 114 و 115



ماده 114- تامين كننده متخلف از مواد 76،77،78،79 به مجازات از ده ميليون ريال تا پنجاه ميليون ريال محكوم خواهد شد.

114-1- تامين كننده متخلف از ماده 79 به حداكثر مجازات محكوم خواهد شد.

ماده 115- تامين كننده متخلف از مواد 81،82،94،95،96،97،98،99،100 به مجازات از پنجاه ميليون ريال تا پانصد ميليون ريال محكوم خواهد شد.

ماده 115-1- تامين كننده متخلف از ماده 95 به حداكثر مجازات محكوم خواهد شد.

ماده 115-2- تامين كننده متخلف از مواد 99،100 به حداقل مجازات محكوم خواهد شد.





مبحث چهارم – نقض حق مولف- ماده 116



ماده 116- هر كس در بستر مبادلات الكترونيكي با تكثير، توزيع(عرضه ونشر) و يا انجام فعل مشابه اجراي هرگونه نرم افزار و پايگاه هاي (( داده)) حاوي طرح، نقشه ،‌عكس و ساير مواردي كه در قانون حمايت از حقوق مولفان، مصنفان و پديدآوردندگان سال 1348 و قانون ترجمه و تكثير كتب و نشريات و آثار صوتي مصوب 1352 و قانون حمايت از پديدآورندگان نرم افزار مصوب 1379 تصريح شده حقوق مولفان را نقض نمايد به مجازات 3 ماه تا 1 سال حبس و جزاي نقدي به ميزان پنجاه ميليون ريال محكوم خواهد شد.





مبحث پنجم - نقض حمايت از داده هاي شخصي / حريم خصوصي – مواد 117 الي 121



ماده 117- هر كس در بستر مبادلات الكترونيكي شرايط مقرر در مواد 105 و 106 اين قانون را نقض نمايد مجرم محسوب و به 1 تا 5 سال حبس محكوم مي شود.

ماده 118- كساني كه مرتكب جرايم موضوع مواد 105-2و 106 مي شوند به حداكثر مجازات محكوم خواهند شد.

ماده 119- هركس در بستر مبادلات الكترونيكي مقررات زير را نقض نمايد مجرم محسوب و به 1 تا 3 سال حبس محكوم مي شود:‌

119-1- هر گونه ارسال،‌ ذخيره سازي، تغيير و امكان دسترسي به فايل ((داده))‌هاي شخصي به نحو غير مجاز

119-2- كسب غيرمجاز و غيرقانوني ((داده)) هاي شخصي براي خود يا ديگري و ارائه اطلاعات كذب راجع به موضوع ((داده))

119-3- افشاي غيرمجاز ((داده)) هاي شخصي

ماده 120 - هرگاه جرايم راجع به ((داده))‌هاي شخصي توسط دفاتر خدمات الكترونيكي وساير نهادهاي مسئول ارتكاب يابد، مرتكب به حداكثر مجازت محكوم خواهد شد.

ماده 121- اگر به واسطه بي مبالاتي و بي احتياطي دفاتر خدمات الكترونيكي جرايم راجع به ((داده)) هاي شخصي روي دهد مرتكب به 3 ماه تا يكسال حبس و پرداخت جزاي نقدي معادل پنجاه ميليون ريال محكوم مي شود.





مبحث ششم - نقض اسرار تجاري و علايم تجاري – مواد 122 و 123



ماده 122- هركس در بستر مبادلات الكترونيكي به منظور رقابت، منفعت و يا ورود خسارت به بنگاه ها و موسسات تجاري،‌صنعتي، فلاحتي و خدماتي،‌ با نقض حقوق قراردادهاي استخدام مبني بر عدم افشاي اسرار شغلي و يا دستيابي غيرمجاز، اسرار تجاري آنان را براي خود تحصيل نموده و يا براي اشخاص ثالث افشا نمايد به حبس از 6 ماه تا دو سال و نيم،‌ و جزاي نقدي معادل پنجاه ميليون ريال محكوم خواهد شد.

ماده 123- متخلفان از ماده 110 اين قانون به 1 تا 3 سال حبس و جزاي نقدي از پنجاه ميليون ريال تا پانصد ريال محكوم خواهند شد.





باب پنجم
جبران خسارت - ماده 124



ماده 124- هرگاه در بستر مبادلات الكترونيكي در اثر نقض يا ضعف سيستم موسسات خصوصي و دولتي خسارتي به اشخاص وارد شود موسسات مزبور مسئول جبران خسارات وارده ميباشند مگراينكه خسارات وارده ناشي از فعل شخصي افراد باشد كه در اين صورت جبران خسارات برعهده اين اشخاص خواهد بود.

ماده 124-1- متصدي وسايل ارتباطي براي مدت 5 سال از شمول ماده فوق خارج است. تمديد اين مدت براي دوره هاي متوالي توسط نهاد مسئول اجراي اين قانون ممكن خواهد بود.





باب ششم
متفرقه – مواد 125 الي 134



ماده 125- وزارت بازرگاني مامور تنظيم آيين نامه هاي مربوط در اين قانون خواهد بود.

ماده 126- مسئول اجراي اين قانون وزير بازرگاني است.

ماده 127- وزارت بازرگاني موظف است با همكاري ساير نهادهاي ذيربط در خصوص آخرين دستاوردهاي علمي مربوط به امنيت سيستم هاي اطلاعاتي تحقيق و با انتشار راهنماي عمل، بهترين روش هاي موجود را معرفي كند. اين فعاليت در مجموعه اي موسوم به كميته فناوري و استاندارد سيستم هاي اطلاعاتي تحت سرپرستي وزارت بازرگاني انجام خواهد شد.

ماده 128- هزينه هاي ناشي از اجراي اين قانون از محل فروش انتشارات كميته فوق تامين، و به نسبت باقيمانده صرف تحقيق و توسعه سيستم هاي امنيتي فناوري اطلاعات موضوع اين قانون خواهد شد.

ماده 129- كميته فناوري امنيت و استانداردهاي سيستم هاي اطلاعاتي مكلف است بطور دقيق و مشروح محك ها و معيارهاي يك سيستم اطلاعاتي مطمئن ،‌رويه ايمن و سيستم قابل اعتماد موضوع مواد 2-11،2-12، 64-5 را با تعيين پارامترهاي رياضي، فني، فيزيكي، انساني و مالي تعيين و اعلام كند.

ماده 130 – فعاليت اين كميته مستمر، و بايد براساس استانداردهاي بين المللي باشد . نتايج تحقيق اين كميته به صورت دستورالعمل (راهنماي عمل) منتشر خواهد شد.

ماده 131- قانون تشكيلات دفتر خدمات الكترونيكي از سوي وزارت بازرگاني و دادگستري تدوين خواهد شد.

ماده 132- نظر به اهميت خاص امضاي ديجيتال و زيرساخت كليد عمومي ،‌آيين نامه مربوطه توسط وزارت بازرگاني ظرف مدت شش ماه تنظيم و جهت تصويب به هيئت دولت تقديم خواهد شد.

ماده 133- بانك مركزي ايران مكلف است حداكثر ظرف مدت يكسال از تاريخ اجراي اين قانون نحوه انجام پرداخت هاي الكترونيكي را در بستر مبادلات الكترونيكي به طريق مقتضي مدون و اجرا نمايد.

ماده 134- وزارت بازرگاني موظف است زمينه هاي مرتبط با تجارت الكترونيكي را كه در اجراي اين قانون موثر است شناسايي كرده وبا ارايه پيشنهاد به هيئت وزيران خواستار تدوين مقررات مربوطه توسط نهادهاي ذيربط شود. پس از آنكه هيئت وزيران پيشنهاد وزارت بازرگاني را تصويب كرد نهادهاي ذيربط موظفند با مشاركت وزارت بازرگاني مقررات مربوطه را تدوين كنند. وزارت بازرگاني موظف است هر شش ماه يكبار گزارش پيشرفت فعاليت هاي انجام شده را تقديم هيئت وزيران نمايد.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

گزارش توجيهي و سياست تجارت الكترونيكي جمهوري اسلامي ايران (ويرايش ششم)

مصوب كميسيون تخصصي اطلاع رساني اقتصادي, بازرگاني و تجارت الكترونيكي


مقدمه
بسياري از اقتصاددانان, متخصصان و آينده نگرها بر اين عقيده‌اند كه در سالهاي اخير انقلابي مشابه انقلاب صنعتي به وقوع پيوسته است كه جهان را وارد ” عضر اطلاعات“ ساخته است و بسياري از جنبه‌هاي اقتصادي,‌ اجتماعي و فرهنگي حيات بشر را دستخوش تحولي عميق نموده است. يكي از ابعاد اين تحول, تغييرات عميقي است كه در روابط اقتصادي بين افراد, شركتها و دولتها به وجود آمده است. مبادلات تجاري بين افراد با يكديگر, شركتها با يكديگر و افراد با شركتها و دولتها به سرعت از حالت سنتي خود كه عمدتا مبتني بر مبادله بر منباي اسناد و مدارك كاغذي است خارج شده و به سوي انجام مبادلات از طريق بهره گيري از سيستم هاي مبتني بر اطلاعات الكترونيكي در حركت است.

تجارت الكترونيكي,‌به دليل سرعت, كارايي,‌ كاهش هزينه ها و بهره برداري از فرصتهاي زودگذر عرصه جديدي را در رقابت گشوده است تا آنجا كه گفته مي‌شود عقب افتادن از اين سير تحول نتيجه‌اي جز منزوي شدن در عرصه اقتصاد جهاني نخواهد داشت.

در اين گزارش نگاهي داريم به مفهوم تجارت الكترونيكي,‌ روند گسترش آن در جهان و گريز ناپذيربودن استفاده از آن. سپس مروري خواهيم داشت به تجربه برخي از كشورها در اين زمينه و اقدامات و دستاوردهاي آنها. توجيه اقتصادي تجارت الكترونيكي در كشور موضوع بخش بعدي اين گزارش است. پس از اثبات منافع بالقوه و توجيه اقتصادي اين طرح, اهداف,‌ اصول,‌ و سياستهاي اجرايي مورد نياز براي راه اندازي و گسترش سريع تجارت الكترونيكي در قالب سياست تجارت الكترونيكي جمهوري اسلامي ايران ارايه خواهد گرديد.
1. تجارت الكترونيكي چيست؟
براي تجارت الكترونيكي تعاريف مختلفي ارايه شده است كه اغلب آنها مبتني بر تجارب گذشته در استفاده از تجارت الكترونيكي بوده است. در ساده ترين شكل, مي‌توان آن را به صورت ”انجام مبادلات تجاري در يك قالب الكترونيكي“‌ تعريف نمودم كميسيون اروپايي در سال 1997 آن را به شكل زير تعريف نموده است:

” تجارت الكترونيكي بر پردازش و انتقال الكترونيكي داده‌ها, شامل متن, صدا و تصوير مبتني مي‌باشد. تجارت الكترونيكي فعاليتهاي گوناگوني از قبيل مبادله الكترونيكي كالاها و خدمات,‌ تحويل فوري مطالب ديجيتال, انتقال الكترونيكي وجوه, مبادله الكترونيكي سهام, بارنامه الكترونيكي, طرحهاي تجاري, طراحي و مهندسي مشترك, منبع يابي, خريدهاي دولتي, بازاريابي مستقيم و خدمات بعد از فروش را در بر مي‌گيرد.

وزارت صنايع و تجارت بين المللي ژاپن گفته است:
” تجارت الكترونيكي كه تا چندي قبل به تعداد معيني از شركتها محدود مي‌گرديد در حال ورود به عصر جديدي است كه در آن تعداد زيادي از اشخاص گمنام مصرف كنندگان در شبكه حضور دارند. به علاوه, محتواي آن از حيطه مبادله داده‌هاي مربوط به سفارش دادن يا قبول سفارش فراتر رفته و فعاليتهاي عمومي تجاري از قبيل تبليغات, آگهي, مذاكرات,‌ قراردادها و تسويه حسابها را نيز در بر گرفته است“.

از مجموعه تعاريف ارايه شده مي‌توان نتيجه گيري نمود كه زمينه‌هاي كاربرد تجارت الكترونيكي بسيار گسترده تر از مبادله كالا, خدمات و وجوه است و در تعريف آن و تبيين سياستهاي مورد نظر بايد علاوه بر كاربردهاي بالفعل به كاربردهاي بالقوه آن نيز تجوه داشت.
2.حجم مبادلات الكترونيكي و سرعت گسترش آن
ارزش مبادلات الكترونيكي در جهان طي سالهاي اخير به سرعت در حال افرايش بوده است. گرچه در مورد سرعت گسترش اين شيوه از مبادله برآوردهاي بسيار متفاوتي ارايه گرديده است,‌ لكن در كليه پيش بيني هاي به عمل آمده گفته شده است كه تجارت الكترونيكي در سالهاي آينده با رشد فزاينده‌اي رو به رو خواهد بود.در گروه كشورهاي توسعه يافته (اعضاء OECD) ايالات متحده آمريكا همچنان بيشترين سهم از مبادلات الكترونيكي را به خود اختصاص خواهد داد اما اروپا به سرعت در حال كم كردن فاصله خود با ايالات متحده است.

در سال 1999 حجم مبادلات الكترونيكي در ايالات متحده آمريكا معادل 700 ميليارد دلار و در ساير كشورهاي جهان 330 ميليارد دلار بوده است. پيش بيني مي‌شود كه حجم تجارت الكترونيكي كالاها و خدمات شركتهاي آمريكايي در سال 2003 و 2800 ميليارد دلار بالغ گردد كه اين رقم معادل 25 درصد خريدهايي است كه بين شركتهاي آمريكايي در آن سال صورت خواهد گرفت. انجام مبادلات الكترونيكي توسط شركتها و مصرف كنندگان اروپايي در سال 2004 معادل 1600 ميليارد دلار يا 3/6 كل معاملات در اروپا برآورد گرديده است.

در حيطه تجارت بين المللي نيز تجارت الكترونيكي سهم فزاينده‌اي را به خود اختصاص خواهد داد. برآوردهاي موجود حاكي از آن است كه تا سال 2003, بين 10 تا 25 درصد از تجارت از طريق الكترونيكي صورت خواهد گرفت. يعني, حتي با فرض بسيار محافظه كارانه 13000 ميليارد دلار براي جمع صادرات و واردات كالايي جهان در سال 2003 (اين رقم در سال 1999 حدود 11500 ميليارد دلار بوده است), به 1300 تا 3250 ميليارد دلار بالغ خواهد گرديد.

كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج فارس از نظر حجم تجارت الكترونيكي در صدر فهرست كشورهاي عربي قرار دارند. ارزش تجارت الكترونيكي اين كشورها سالانه به 3/1 ميليارد دلار مي‌رسد. كشور مصر 500 ميليون دلار و حجم تجارت الكترونيكي ساير كشورهاي عربي جمعا 2/1 ميليارد دلار است. بر اساس پيش بيني بانك الاهلي مصر, حجم تجارت الكترونيكي كشورهاي عربي از حدود 3 ميليارد دلار بر سال 2000 به حدود 5 ميليارد دلار در سال 2002 خواهد رسيد.

در كشورهاي تازه صنعتي شده نيز تجارت الكترونيكي به سرعت در حال گسترش است. به عنوان نمونه, رويكرد تجارت الكترونيكي در سنگاپور, گرچه از سال 1996 اتخاذ گرديد لكن قوانين و زيرساختهاي مورد نياز براي انجام اين امر تا سال 1998 فراهم گرديد. هدف اعلام شده اين كشور آن است كه تا سال 2003 حدود 4 ميليارد دلار سنگاپور كالا و خدمات از طريق تجارت الكترونيكي مبادله گردد.

در جديدترين تحقيقات به عمل آمده توسط Economist Intelligence Unit رتبه بندي كشورهاي جهان براي پذيرش و بكارگيري تجارت الكترونيكي انجام گرديده است. در اين تحقيق عواملي نظير قابليت اتصال به شبكه, اوضاع و احوال كسب و كار, پذيرش تجارت الكترونيكي توسط توليدكنندگان و مصرف كنندگان, وجود قوانين و مقررات مناسب,‌ فراهم بودن خدمات حمايتي براي تجارت الكترونيكي, و زيرساختهاي اجتماعي و فرهنگي به عنوان عمده ترين محورهاي تعيين كننده گسترش تجارت الكترونيكي در كشورها شناخته شده‌اند. در آن بررسي آمريكا و استراليا در رده‌هاي اول و دوم, كشورهاي اسكانديناوي جزو ده كشور اول و سنگاپور در رده هفتم قرار گرفتند. اين در حالي است كه فرانسه به دليل تمركز بر بازار داخلي, عليرغم گستردگي استفاده از اينترنت در اين كشور, در رده پانزدهم قرار گرفته است.

پيش بيني عوايد حاصل از تجارت الكترونيكي در سال 2001 در منتخبي از كشورهاي آسيايي به صورت جدول زير پيش بيني شده است.

جدول (1) ـ برآورد عوايد حاصل از تجارت الكترونيكي در منتخبي از كشورهاي آسيا

مالزي

1000 ميليون دلار

سنگاپور

800 ميليون دلار

تايلند

200 ميليون دلار

اندونزي

كمتر از 200 ميليون دلار

فيليپين

كمتر از 200 ميليون دلار


3.گريزناپذير بودن تجارت الكترونيكي
رشد سريع و روز افزون تجارت الكترونيكي در كشورهاي پيشرفته و مزيتهاي رقابتي حاصل از آن به مفهوم آن است كه كشورهاي در حال توسعه بايد سريعا در استراتژيها و سياستهاي تجاري و بازرگاني خود تجديدنظر اساسي به عمل آورند. عمده‌ترين دلايل قابل طرح در اين زمينه به شرح زير است:

3-1- در صورت عدم بكارگيري تجارت الكترونيكي,‌ موقعيت رقابتي كشورهاي در حال توسعه به ميزان صرفه جويي حاصل از انجام مبادلات به صورت الكترونيكي, تضعيف خواهد گرديد.

3-2- عدم بهره گيري از تجارت الكترونيكي همچنين به معناي كندي در انجام معاملات و از دست رفتن فرصتهاي لحظه اي و زودگذر در تجارت جهاني است.

3-3- با گسترش اين شيوه از مبادلات در كشورهاي پيشرفته, شيوه‌هاي كاغذي قبلي منسوخ گرديده و در عمل امكان انجام مبادله با اين كشورها از طريق روشهاي سنتي از ميان خواهد رفت كه اين امر به معناي منزوي شدن در عرصه تجارت جهاني خواهد بود.

گذشته از عوامل فوق, گسترش تكنولوژي اطلاعات نقش مهمي در ايجاد اشتغال و رشد توليد در كشورها ايفا مي‌نمايد. به عنوان مثال,‌گزارش شده است كه طي سالهاي 97-1995 بيش از يكسوم رشد اقتصادي ايالات متحده آمريكا ناشي از گسترش استفاده از اينترنت و صنايع مرتبط با تكنولوژي اطلاع رساني بوده است.

مجموعه اين عوامل باعث گرديده كه كشورهاي مختلف جهان به سرعت نسبت به تهيه و تنظيم سياستهايي در زمينه تجارت الكترونيكي و تسهيل و تقويت آن اقدام نمايند كه در بخش بعد مرروي بر اين سياستها و رويكردها خواهيم داشت.



4. تجريه كشورها در زمينه سياست تجارت الكترونيكي

4-1- ايالات متحده آمريكا
در اول جولاي سال 1997 رييس جمهور آمريكا با انتشار فرماني استراتژي دولت آمريكا در جهت تقويت و گسترش جهاني تجارت الكترونيكي را مشخص نموده و براي اجراي هر يك از سياستهاي مذكور در آن فرمان, وزارتخانه‌اي را مامور ساخت. همزمان, گروه كاري تجارت الكترونيكي كه پيشنهاد دهنده استراتژي فوق بود,‌ مامور هماهنگ سازي فعاليتها و گزارش دهي در اين زمينه گرديد.

استراتژي دولت آمريكا مبتني بر پنج اصل بود:

1. بخش خصوصي بايد نقش اصلي را در اين زمينه ايفا نمايد.

2. دولتها بايد از بكارگيري محدوديتهي غير موجه در تجارت الكترونيكي اجتناب نمايند.
3.هر جا كه حضور دولت لازم باشد, هدف از آن حضور بايد در حمايت و به اجرا درآوردن قوانين محدود, ساده, قابل پيش بيني و سازگار براي انجام تجارت خلاصه شود.

4.دولتها بايد ويژگي هاي منحصر به فرد اينترنت را مورد توجه قرار دهند.

5.تجارت الكترونيكي از طريق اينترنت بايد در سطح جهان تسهيل گردد.

در اين گزارش, مقولاتي كه بايد به آنها پرداخته مي‌شد نيز معين گرديد. در زمينه حقوق گمركي, نماينده تجاري آمريكا ماموريت يافت تا ظرف 12 ماه با دولتهاي خارجي به توافقاتي دست يابد كه بر مبناي آن كليه محصولات و خدماتي كه از طريق اينترنت مبادله مي‌شوند از حقوق گمركي معاف شوند و كليه تجهيزات تشكيل دهنده اينترنت نيز از شمول تعرفه گمركي معاف شوند. در زمينه ماليات نيز وزير خزانه داري آمريكا ماموريت يافت با همكاري دولتهاي ايالتي, محلي و خارجي به توافقاتي دست يابد كه مانع تحميل هر گونه ماليات جديد و تبعيض آميز بر تجارت از طريق اينترنت گردد.

در بحث تسهيل پرداخت الكترونيكي, وزير خزانه داري آمريكا ماموريت پيدا كرد با همكاري دولتهي خارجي بر تحولات جديد در زمينه سيستم هاي پرداختهاي الكترونيكي نظارت نموده و با هر گونه قوانين و مقررات محدود كننده توسعه سيستم هاي جديد پرداختهاي الكترونيكي مخالفت نمايد و همزمان با توسعه سيستمهاي پرداخت الكترونيكي, ضمن همكاري نزديك با بخش خصوص در ارتباط با سياستگذاري در اين زمينه, اطمينان حاصل نمايد كه قابليت انعطاف فعاليتهاي دولتي نيازهاي بازارهاي در حال ظهور را بر آورد مي‌سازد.

در بحث ايجاد چارچوب حقوقي هماهنگ به وزير بازرگاني ماموريت داده شد تا با همكاري بخش خصوصي و دولتهاي محلي,‌ ايالتي و خارجي از توسعه داخلي و بين المللي چارچوب حقوقي هماهنگ كه در آن مبادلات الكترونيكي در سطح جهان به رسميت شناخته شده, تسهيل گرديده و قابليت اعمال داشته باشد, حمايت نمايد. همچنين وزير بازرگاني ماموريت يافت كه با همكاري آنها به رويكرد مشتركي براي حصول اطمينان از صحت مبادلات الكترونيكي و امضاهاي ديجيتال ظرف 12 ماه دست يابد.

خصوصي مانده و عدم افشاي اسرار شخصي, جلوگيري از دسترسي كودكان به مطالب مضر در اينترنت, جلوگيري از اعمال استانداردهايي در زمينه تجارت الكترونيكي كه همانند يك مانع غير تعرفه‌اي موجب مجدوديت اين مبادلات شوند, ايمن سازي اينترنت براي انجام مبادلات, استفاده از تجارت الكترونيكي در خريدهاي دولت فدرال, حمايت از حقوق مالكيت فكري در محيط الكترونيكي, خصوصي سازي سيستم Domain Names و تشويق بخش خصوصي به سرمايه گذاري در شركتهاي مخابراتي و رقابتي كردن شركتهاي مخابراتي و لغو انحصار آنها از ديگر سياستهاي مورد نظر دولت آمريكا به شمار مي‌رفتند.

متعاقبا در سال 1998 و به دنبال انتشار اولين گزارش سالانه گروه كاري,‌ رييس جمهور آمريكا دستورالعمل جديدي صادر نمود كه در آن پنج ابتكار جديد تحت عناوين:

1. دسترسي سريع به اينترنت.
2.حمايت از مصرف كنندگان.
3.تسريع در گسترش اينترنت در كشورهاي در حال توسعه
4.تشريح تبعات سرمايه گذاري و گسترش استفاده از اينترنت.
5.كمك به كسب و كارهاي كوچك در استفاده از اينترنت و تجارت الكترونيكي.
.درج گرديده بوده و اجراي هر يك از آنها بر عهده يك يا چند وزارتخانه و سازمان قرار داده شده بود

شايان ذكر است كه در كليه موارد فوق پيشرفتهاي قابل ملاحظه‌اي حاصل گرديده است كه اين پيشرفتها در دومين گزارش سالانه گروه كاري تجارت الكترونيكي كه در سال 1999 منتشر گرديد درج شده است.



4-2- اتحاديه اروپايي
در آوريل 1977 كميسيون اروپايي سياستهاي مربوط به تجارت الكترونيكي را در قالب گزارش تحت عنوان ” ابتك اروپايي در تجارت الكترونيكي “ منتشر ساخت. هدف از سياستهاي مذكور در اين گزارش رشد سريع تجارت الكترونيكي در اروپا,‌ ارايه چارچوبي براي اقدامات آتي در زمينه تجارت الكترونيكي و افزايش آگاهي و تشويق تبادل نظر بين طرفهاي ذينفع در مسئله عنوان گرديد. پيشنهاد اجرايي مذكور در اين سند به اموري نظير دسترسي به بازارهاي جهاني, مقولات حقوقي و تنظيمي و ايجاد محيط مناسب براي انجام تجارت الكترونيكي مربوط مي‌شد. در اين سند تلاش گرديده است تا موضع واحد اروپا در زمينه اجماع جهاني براي ايجاد شرايط لازم براي انجام تجارت الكترونيكي از طريق مذاكرات بين المللي تعيين گردد. هدف كميسيون اروپايي آن بود كه چارچوب مذكور در سال 2000 به اجرا گذاشته شود.

4-3- كشورهاي آسه آنكشورهاي آسه آن نيز با درك اهميت راه اندازي تجارت الكترونيكي و تاثير آن بر كارايي تجاري كشورهاي عضو اخير در نشست مقامات ارشد اقتصادي آسه آن توافق نمودند تا نسبت به ايجاد كميته هماهنگي الكترونيكي اقدام نمايند. مالزي به عنوان يكي از بنيانگذاران اين اتحاديه از هماهگي سازي در گسترش تجارت الكترونيكي در قالب يك مجمع منطقه‌اي حمايت مي‌كند. اين كشور داراي يك دستور كار در زمينه تكنولوژي اطلاعاتي ملي است به گونه‌اي كه تا سال 2020 بتواند به جرگه كشورهاي توسعه يافته بپيوندد. سرمايه گذاري 10 ميليارد دلاري اين كشور در زمينه ايجاد يك كريدور مالتي مديا در جنوب كوالالامپور توسط دولت و دادن انگيزه‌هاي لازم از جمله معافيتهاي مالياتي, حمايت از حقوق مالكيت فكري و عدم محدويت در استخدام كاركنان متخصص خارجي از عمده ترين سياستهاي دولت در اين زمينه است. شركتهاي بزرگي نظير مايكروسافت, اينتل و اوراكل در اين زمينه با مالزي همكاري دارند. هدف آن است كه دولت زمينه‌هاي حقوقي و فيزيكي لازم را فراهم آورد تا بخش خصوصي بتواند از مزاياي تجارت الكترونيكي برخوردار شود. در اين ارتباط تهيه پيش نويس قوانيني در زمينه استفاده از امضاء‌ الكترونيكي,‌ حمايت از حقوق مالكيت فكري, جلوگيري از استفاده غيرقانوني از اطلاعات رايانه‌اي, ارايه خدمات درماني از طريق رايانه, و دولت الكترونيكي (انجام امور سياسي و حكومتي از طريق ارتباط الكترونيكي) از جمله عمده‌تري اقدامات به عمل آمده مي‌باشند.

4-4- نگاهي به اقدامات اميرنشين دوبي
” شهر اينترنت دوبي “ به تازگي به هدف متنوع كردن درآمدهاي كشور امارات متحده عربي و به طور خاص شهر دوبي و ايجاد پل ارتباطي اينترنتي بين كشورهاي آسيايي و جذب كارشناسان و سرمايه‌گذاران آمريكايي و اروپايي كه قصد تجارت و سرمايه گذاري در كشورهاي منطقه خليج فارس را دارند, تاسيس شد.

كارشناسان و دست اندركاران هدف از اجراي اين طرح را به دستور مسقتيم ” شيخ محمدبن راشد“ وليعهد دوبي و وزير دفاع امارات عربي متحده اجرا شد,‌ ترميمي شكاف ارتباطي موجود بين اروپا و خاور دور ذكر مي‌كنند و معتقدند شهر دوبي مي‌تواند اين شكاف ارتباطي را پر كند.

آنها معتقدند بازار شهر دوبي طي دو دهه گذشته از مرز كشورهاي عضو شوراي همكاري خليج (فارس),‌ جمهوري اسلامي ايران و شبه قاره هند فراتر رفته است و اكنون پايگاهي برا فعاليت انواع شركتهاي جهاني براي ورود به بازار عظيم خاورميانه, شرق و جنوب آفريقا, شرق ميانه حتي كشورهاي شبه قاره هند و آسياي ميانه است و تا جمهوريهاي تازه استقلال يافته شوروي سابق امتداد مي‌يابد. از اين رو شهر اينترنت ” دوبي “‌براي پوشش اين بازار 5/1 ميليارد نفري و به طور كلي به عنوان مركز اصلي براي تمامي شركتهاي جهاني در تمام جهان در نظر گرفته شده است.

مجموعه شهر اينترنت دوبي با امكان استقرار بيش از 195 دفتر شركت جهاني كه از جمله مهمترين آنها ” ميكروسافت“, ” هيوليت پاكارد“, ”‌ آي بي ام“ , ” كامپاك“ و دهها شركت ديگر مي‌باشد در چهار مجموعه ساختماني و با بيش از 3900 آپارتمان مسكوني در منطقه‌اي نزديك منطقه آزادي تجاري “ جبل علي “ شهر دوبي با هزينه بيش از 5/2 ميليارد ” درهم “ (حدود 690 ميليون دلار) بنا شده است. ارايه خدمات پشتيباني 24 ساعته, قيمتهاي مناسب استفاده از اينترنت در دفاتر و منازل, فراواني شبكه‌هاي محلي LAN و شبكه وسيع VAN و نيز شبكه‌هاي متعدد Multimedia بر اساس معيارهاي بين المللي, استفاده از تلفن اينترنتي با سيستم IP و ISDN و امكان ارتباطي بي سيمي, خدمات اطلاع رساني منطقه‌اي, سيستم شبكه‌اي امنيتي و مراقبتي تلويژيوني, كارخانجات مولد برق مخصوص شهر,‌ دفاتر مجهز به تمامي خدمات مورد نياز شركتهاي اقتصادي و تبليغاتي با اجاره‌هاي كم از جمله تسهيلاتي است كه در اين شهر فراهم است.

شركتهاي ثبت شده در اين شهر مي‌توانند زمين مورد نياز را به صورت صد درصد و قابل تجديد به مدت 50 سال براي ساخت تاسيسات و كارخانجات در مالكيت خود داشته باشند. معافيت كامل مالياتي درآمد ناشي از فروش, سود و درآمدهاي خاص از ديگر امتيازهايي است كه براي اولين بار در امارات در اين شهر ارايه مي‌شود.

به طور كلي در امارات امان مالكيت براي خارجيها تنها به ميزان 49 درصد مجاز است. دوبي به عنوان واسطه در محور مصر ـ اردن و شبه قاره هند سعي در يافتن استراتژيك براي استقرار شركتهايي است كه در جهت توسعه برنامه‌هاي تجارتي و تكنولوژي اطلاعاتي خصوصا تجارت الكترونيكي فعاليت مي‌كنند.

مسوولان دوبي تصميم دارند اولين دانشگاه اينترنت در جهان را در شهر ” اينترنت دوبي “ تاسيس كرده تا تمامي رشته‌هاي مربوط به فعاليتهاي الكترونيكي را پوشش دهند. شهر دوبي در حال حاضر از نظر تعداد استفاده كنندگان از اينترنت در جهان مرتبه هيجدهم و در ميان كشورهاي منطقه خليج فارس از بهترين امكانات ارايه خدمات اينترنتي و مخابرات برخوردار است.

ايجاد صندوق سرمايه گذاري خاص از سوي دولت از جمله امكاناتي است كه براي حمايت از تمامي طرحها و افكار صاحبان انديشه در زمينه‌هاي بازرگاني و اقتصادي در شهر ” اينترنت دوبي “ ايجاد شده است. قوانين سهل و آسان, فراهم بودن رفع تمامي نيازمنديها براي فعاليت‌هاي موقت و هميشگي با كمترين زمان براي طي مراحل اداري, ارايه خدمات صدور رويداد در مدت 14 ساعت و انجام امور مربوط به مهاجرت و گذرنامه‌هاي مخصوص به كارشناسان از جمله تسهيلاتي است كه در شهر ” اينترنت دوبي “ ارايه مي‌شود. شرايط ثبت نام شرايط براي عضويت و فعاليت در شهر ”‌ اينترنت دوبي “ بسيار سهل و آسان است.

مجوز براي فعاليت در اين شهر به سه صورت زير ارايه مي‌شود: 1- شركتهايي كه مقر فعاليت آنها در كشور امارات عربي متحده است. 2- شعبه‌هاي شركتهاي خارجي, 3- شركتهاي جديدي كه در منطقه آزاد و با مسووليت محدود تاسيس شده و داراي سهام هستند. صدور پروانه فعاليت براي شركتها پس از ارايه درخواست عضويت در اين شهر و ارايه مشخصات مربوط به مساحت دفتر يا زمينهاي مورد نياز براي اجاره,‌ نيروي انساني اداري يا خدماتي, اعلام ميزان اصل سرمايه براي تاسيس كارخانه يا دستگاههاي مورد استفاده و تعيين نوع پروانه درخواستي انجام مي‌شود.

شهر ” اينترنت دوبي “ از نظر موقعيت خدمات شهري و جذابيت طبيعي در مكاني بنا شده است كه امكان سريع رسيدن به محل كار, مسكن,‌ هتلهاي مجهز و خدمات رفاهي فراهم شده است. اين شهر در منطقه ساحلي “ جميرا“ بهترين مكان شهر دوبي و در ساحل آبهاي خليج فارس در كنار هتلهاي بين المللي, تاسيس شده است.

كانال آبي به طور 5/3 كيلومتر در موازات ساحل ” جميرا“ و ساخت تاسيسات كارخانه‌اي و مسكوني و تجاري براي 10 هزار نفر و نيز ساخت هتل ها و اماكن تفريحي كه براي 10 تا 14 سال آينده در نظر گرفته شده از جمله برنامه هاي توسعه‌اي شهر ” اينترنت دوبي“ مي‌باشد.

از جمله برنامه هاي ديگر در نظر گرفته شده در دوبي ايجاد شهر تبليغات است كه چند ماه گذشته ساخته شده و قرار است به زودي به طور كامل مورد بهره برداري قرار گيرد. به گفته مسوولان شهر دوبي بيش از 90 درصد مساحت اين شهر واگذار شده است و در روزهاي آينده با حضور تعداد زيادي از مسوولان بلند پايه اماراتي و نيز نمايندگان شبكه‌هاي ماهواره‌اي, رسانه‌هاي خبري جهاني, منطقه‌اي, محلي و كارشناسان رايانه در منطقه افتتاح خواهد شد.

به طور كلي مسوولان حكومت محلي دوبي در نظر دارند شهر دوي را از وضعيت كنوني كه مركزي براي صادرات وواردات كالا در آمده است به منطقه‌اي براي فعاليتهاي تجاري الكترونيكي نيز تبديل كنند. اشباع بازار مصرف در كشورهاي منطقه خليج فارس از عمده ترين دلايل اقدام مسوولان امارات در جهت رشد و توسعه اقتصاد مبتني بر قوانين سهل و آسان مي‌باشد.

5.توجيه اقتصادي راه اندازي تجارت الكترونيكي در كشور

5-1- منافع
راه اندازي تجارت الكترونيكي به لحاظ كاهش هزينه مبادلات, سرعت بخشيدن به انجام مبادله, تقويت موضع رقابتي كشور در جهان, بهره گيري از فرصتهاي زودگذر در عرصه صادرات و حتي خريد به موقع كالا از خارج از كشور داراي منافع متعديد در زمينه كاهش هزينه و توريم و افزايش صادرات و اشتغال و توليد مي‌باشد. ليكن در اين بخش از گزارش تنها به برآورد كاهش هزينه مبادلات اكتفا مي‌شود, زيرا همين عامل به تنهايي,‌ تجارت الكترونيكي را داراي توجيه اقتصادي مي‌نمايد.

طبق برآوردهاي به عمل‌ آمده ارزش فعلي صادرات جهاني كالا و خدمات حدود 7 هزار ميليارد دلار است كه از اين مبلغ 500 ميليارد دلار صرف تهيه و مبادله اسناد مربوطه مي‌گردد. به عبارت ديگر حدود 7 درصد ارزش مبادلات را هزينه تهيه و مبادله اسناد تشكيل مي‌دهد. با الكترونيكي شدن اين مبادلات, هزينه تهيه و مبادله اسناد بشدت كاهش خواهد يافت. برآوردهاي انجام شده نشان مي‌دهد كه استفاده از مبادله الكترونيكي اطلاعات به جاي روشهاي سنتي مبتني بر كاغذ بين 21 تا 70 درصد صرفه جويي در هزينه فعاليتهاي مختلف تجاري مي‌شود. بدين ترتيب, با الكترونيكي كردن مبادلات مي‌توان حدودا بين 5/1 الي 5 درصد ارزش مبادلات باشد.

اما ارزش مبادلات در كشور چقدر است؟ طي سالهاي 78-1375, ارزش جاري توليد ناخالص داخلي كشور بيش از دو برابر حجم نقدينگي بوده است. به عبارت ديگر, سرعت گردش پول اندكي بيش از 2 است و با مبنا قرار دادن اين رقم, ارزش مبادلات در كشور لااقل دو برابر ارزش توليد ناخالص داخلي خواهد بود.

در جداول پيوست لايحه برنامه سوم توسعه متوسط نرخ رشد سالانه توليد ناخالص داخلي 6 درصد و متوسط نرخ رشد سالانه تورم 9/15 درصد پيش بيني گرديده بود. بنابراين, مي‌توان گفت كه ارزش جاري توليد ناخالص داخلي كشور در طول سالهاي برنامه با نرخ 22 درصد در سال افزايش خواهد يافت و از 7/416 هزار ميليارد دلار در سال 1378 به رقم 2/1126 هزار ميليارد ريال در سال 1383 بالغ خواهد گرديد. با فرض ثابت ماندن سرعت گردش پول, حجم مبادلات از 6/1016 هزار ميليارد ريال در سال 1379 به 4/2252 هزار ميليارد ريال در سال پايان برنامه سوم توسعه اقتصادي, اجتماعي و فرهنگي ج.ا.ايران خواهد رسيد. با مبنا قراردادن رقم 5/2 درصد براي صرفه جويي حاصله, ميزان صرفه جويي در انجام مبادلات اقتصاد كشور از 4/25 هزار ميليارد ريال در سال 1379 به 3/56 هزار ميليارد ريال در سال 1383 بالغ خواهد گرديد و در طول برنامه سوم 6/196 هزار ميليارد ريال صرفه‌جويي به عمل خواهد آمد.

بديهي است كه انجام كليه مبادلات در كشور به صورت الكترونيكي در كوتاه مدت امكان پذير نيست. اگر فرض كنيم كه الكترونيكي شدن مبادلات تنها در عرصه تجارت خارجي كشور صورت گيرد به واقعيت نزديكتر خواهيم بود. طي سالهاي اخير نسبت ارزش صادرات و واردات كالايي كشور به توليد ناخالص داخلي حدود 30 درصد بوده است. بنابراين, با فرض ثابت ماندن اين نسبت (عليرغم آزادسازي نسبي تجاري و جهش مورد نظر در صادرات غير نفتي كشور),‌ ميزان صرفه جويي حاصل از الكترونيكي كردن مبادلات خارجي كشور معادل 30 درصد ارقام مذكور براي كل اقتصاد كشور خواهد بود كه از رقم 62/7 هزار ميليارد در سال 1379 در سال 1379 به 89/15 هزار ميليارد در سال 1383 بالغ خواهد گرديد و در مجموع 98/58 هزار ميليارد ريال در طول سالهاي برنامه سوم صرفه جويي به عمل خواهد آمد.



جدول (2) ـ ميزان صرفه جويي حاصل از الكترونيكي شدن مبادلات در اقتصاد كشور در تجارت خارجي

شرح

1378 (سال مبنا)

1379

1380

1381

1382

1383

جمع سالهاي برنامه سوم

توليد ناخالص داخلي

7/416

3/508

2/602

6/756

1/923

2/1126

ــ

حجم مبادلات

4/833

6/1016

4/1240

2/1513

2/1846

4/2252

ــ

درصد صرفه جويي

ــ

5/2

5/2

5/2

5/2

5/2

ــ

ارزش صرفه جويي در كل اقتصادي

ــ

41/25

31

8/37

1/46

3/56

6/196

ارزش‌صرفه‌جويي‌در تجارت خارجي

ــ

62/7

3/9

34/11

83/13

89/16

98/58



5-2- هزينه‌ها
طبق پيش بيني هاي به عمل آمده راه اندازي تجارت الكترونيكي در كشور در طول سالهاي برنامه سوم توسعه اقتصادي,‌ اجتماعي و فرهنگي ج.ا.ايران حدود 210 ميليارد ريال هزينه در برخواهد داشت كه از ارقام ارايه شده در جدول (2) بسيار كمتر است. بنابراين اجراي اين طرح داراي توجيه اقتصادي بسيار قويست و هزينه هاي مصروفه در همان سال اول برنامه به سرعت مستهلك خواهد شد.



6.موانع و چالشها

راه اندازي و گسترش تجارت الكترونيكي در كشور با موانع و چالشهايي به شرح زير روبه رو مي‌باشد.

1. فقدان زمينه‌هاي حقوقي لازم براي استفاده از تجارت الكترونيكي از قبيل عدم مقبوليت اسناد و امضاهاي الكترونيكي در قوانين و مقررات جاري كشور.
2. نبود سيستم انتقال الكترونيكي وجوه و كارتهاي اعتباري.
3.محدوديت خطوط ارتباطي و سرعت پايين آنها در انتقال داده‌هاي الكترونيكي.
4.نبود شبكه اصلي تجارت الكترونيكي در كشور و سخت افزار و نرم افزار مربوط به آن.
5.عدم اطلاع كافي موسسات بزرگ و كوچك داخلي از تجارت الكترونيكي و مزاياي آن.
6.هزينه اوليه نسبتا بالاي استفاده از تجارت الكترونيكي در شركتهاي دولتي و خصوصي به ويژه براي موسسات كوچك و نبود انگيزه لازم در آنها براي استفاده از اين روش.
7.كمبود دانش و فرهنگي استفاده از تجارت الكترونيكي و شبكه اينترنت.
8.لزوم حمايت از حقوق مصرف كنندگان در تجارت الكترونيكي.
9.حقوق گمركي و مالياتهاي قابل وصول از تجارت الكترونيكي.
10. تامين امنيت لازم براي انجام مبادلات الكترونيكي و محرمانه ماندن اطلاعات مربوطه.



7.رويكرد دولت جمهوري اسلامي ايران

با عنايت به گسترش سريع و شتابان تجارت الكترونيكي در جهان, تاثير اين امر بر افزايش كارايي تجاري و حفظ و تقويت موقعيت رقابتي كشورها, ناگريز بودن استفاده از اين شيوه مبادلات در آينده و توجيه قوي اقتصادي اين امر, ضرورت دارد دولت جمهوري اسلامي ايران از هم اكنون و به روشني رويكرد خود در ارتباط با اين موضوع را اعلام و سياستها و اقدامات خاصي را براي تحقق اين امر اتخاذ نمايد. البته در مواد قانوني راه كارهاي اجرايي قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي, اجتماعي و فرهنگي ج.ا.ايران, اقدامات و سياستهايي در راستاي اين مطلب وجود دارد. به عنوان مثال, در ماده (94) قانون برنامه سوم توسعه انجام داد و ستد الكترونيكي اوراق بهادار در سطح ملي,‌ در ماده (103) همين قانون دستيابي آسان به اطلاعات داخلي و خراجي, زمينه سازي براي اتصال كشور به شبكه‌هاي جهاني, بهبود خدمات و ترويج استفاده از فناوريهاي جديد و ايجاد زيرساختهاي ارتباطي و شاهراهاي اطلاعاتي لازم با پهناي باند كافي و گسترده, در ماده (116) راه اندازي شبكه جامع اطلاع رساني بازرگاني كشور, و در راه كارهاي بخش بازرگاني اموري نظير تنظيم و پشنهاد لايحه تجارت الكترونيكي, برگزاري دوره‌هاي آموزشي فني ـ كاربردي در زمينه تجارت الكترونيكي و بالاخره الزام شركتها, موسسات و سازمانهاي دولتي دخيل در صادرات به انجام حداقل 50 درصد از مبادلات خارجي خود از طريق بهره گيري از فناوري تجارت الكترونيكي تصريح شده‌اند. لكن, به دلايلي نظير محدود شدن اين اقدامات و سياستها به بخش دولتي, فراگير نبودن آنها, نبود انگيزه‌ها و مشوقهاي لازم براي حضور جدي بخش غير دولتي در اين امر و از همه مهمتر عدم اعلام صريح و روشن رويكرد دولت جمهوري اسلامي در اين ارتباط, به نظر نمي‌رسد كه گسترش تجارت الكترونيكي در كشور احتمال توفيق چنداني داشته باشد.

به منظور حصول اطمينان از توفيق اين فرآيند ضرورت دارد دولت جمهوري اسلامي ايران نيز مانند ساير دول جهان با ارايه چارچوبي مشخص, رويكرد خود به اين موضوع را بيان و مجموعه اقدامات و سياستهايي كه اجراي آنها را ضروري مي‌داند مشخص نمايد. در اين رويكرد,‌ بايد به وضوح جايگاه و نقش دولت و بخشهاي غير دولتي معين گردد,‌ چارچوبهاي قانوني لازم پيش بين شوند, زيرساختهاي مورد نياز و چگونگي و سرعت تامين آنها معين گردد و حيطه‌هاي فعاليت بخش غير دولتي, انگيزه ها و مشوقهاي لازم براي حضور آنها ارايه شود و براي انجام هر يك از وظايف و سياستهاي فوق وزارتخانه يا سازمان خاصي مسوول شناخته شود.

در بخش نهايي اين گزارش چارچوب پشنهادي تحت عنوان ” سياست تجارت الكترونيكي جمهوري اسلامي ايران “ جهت بررسي و تاييد در هيات محترم دولت و ابلاغ به وزارتخانه ها و سازمانهاي مسوول ارايه مي‌گردد.

سياست تجارت الكترونيكي جمهوري اسلامي ايران

1.هدف

نظر به گسترش سريع تجارت الكترونيكي در جهاني, گريز ناپذير بودن استفاده از آن, نقش تجارت الكترونيكي در حفظ, تقويت و توسعه موقعيت رقابتي كشور در جهاني و صرفه جوييهاي ناشي از اجراي تجارت الكترونيكي در كشور, دولت جمهوري اسلامي ايران عزم خود مبني بر استفاده و گسترش تجارت الكترونيكي در كشور را بر طبق اصول و سياستهاي زير اعلام مي نمايد.

2. اصول

1دولت جمهوري اسلامي ايران زيرساختهاي اصلي مورد نياز را فراهم و زمينه هاي حقوقي و اجرايي مورد نياز براي استفاده از تجارت الكترونيكي را تامين خواهد نمود.

2. به منظور جلوگيري از انحصار و ايجاد زمينه هاي رقابت, دولت جمهوري اسلامي ايران از توسعه فعاليتهاي بخش خصوصي در اين زمينه حمايت خواهد كرد.

3. دولت جمهوري اسلامي ايران از هر گونه محدوديت تبعيض آميز در زمينه تجارت الكترونيكي جلوگيري خواهد نمود.

4. دولت جمهوري اسلامي ايران از گسترش استفاده از شبكه اينترنت جهت انجام تجارت الكترونيكي در كشور حمايت خواهد نمود و همزمان تدابير لازم براي بهداشت محتوايي شبكه مزبور را تدارك خواهد نمود.

3. ياستهاي اجرايي

1. شركت مخابرات موظف است, ضمن تسهيل و بهره گيري از مشاركت بخش غيردولتي در اين زمينه, حداكثر تا پايان سال 1381 نسبت به تامين و راه اندازي سخت افزار و نرم افزارهاي مورد نياز و برقراري خطوط ارتباطي پر سرعت و مطمئن به شبكه اينترنت در محدوده فعاليت خود اقدام و هزينه استفاده از خطوط مزبور را به شرح ذيل كاهش دهد.





80

81

ظرفيت پهناي باند ديتاي كل كشور

Mbit 1000

Gbit 5

تعداد كاربران اينترنتي

000/600

000/1400 نفر

تقسيمات خطوط شبكه

K 64و M2و M8 و M34

K64وM2و M8 و M34و M155

هزينه

به ازا هر K پهناي باند درماه 10000 تومان





2. مجمع عمومي بانكها, بانك مركزي و شورايعاي بانكها موظفند تا پايان سال 1381 بسترهاي سخت افزاري و عملياتي لازم براي راه اندازي و بكارگيري وسيع سيستم انتقال الكترونيكي وجوه را فراهم نمايد.

3.مجمع عمومي بانكها, بانك مركزي و شورايعاي بانكها موظفند تا پايان سال 1381 امكان صدور, بكارگيري و فراهم نمودن ساير خدمات جانبي كارتهاي اعتباري را دركشور فراهم نمايد.

4. وزارت بازرگاني مكلف است حداكثر يكسال پس از تخصيص بودجه مورد لزوم, بخشهاي اساسي طرح ملي تجارت الكترونيكي كشور را اجرايي نموده و طي طرح هاي زير محقق سازد:

4-1- امكان سنجي طرح جامع تجارت الكترونيكي كشور را به انجام رسانده و برنامه دراز مدت توسعه ملي تجارت الكترونيكي را براي اجرا در محدوده زماني برنامه سوم توسعه تدوين نمايد.

4-2- (پروژه پيشگام تجارت الكترونيكي) را بعنوان بازار نمونه دادو ستد الكترونيكي, بمنظور تامين بستر ايمن لازم براي مبادلات الكترونيكي داخلي و خارجي و ارايه خدمات جنبي مورد نياز راه اندازي نمايد و از اجراي پروژه هاي مشابه توسط بخش خصوصي حمايت كند.

4-3- مرجع صدور گواهي ديجيتال در كشور را با لحاظ سازمان اجرايي, سخت افزار و نرم افزار لازم با استفاده از خدمات و فناوري با استانداردها و فناوري مقبول جهاني ايجاد نمايد.

4-4- با توجه به ضرورت تقويت توان عملي داخل كشور در اين رشته, همزمان با اجراي بند 4-3 نسبت به ايجاد فناوري ملي اعم از سخت افزارها, و ساير تسهيلات ملي مورد نياز با استفاده از نيروهاي متخصص داخلي اقدام نمايد.

5. وزارت علوم تحقيقات و فناوري موظف است با هماهنگي وزارت بازرگاني و وزارت پست و تلگراف و تلفن نسبت به ايجاد رشته ها و گرايشهاي مرتبط و نيز ارايه واحدهاي درسي در زمينه هاي فني و اقتصادي تجارت الكترونيكي اقدام نمايد.

6. صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران موظف است نسبت به تهيه و پخش برنامه هاي آموزشي و ترويج دراين زمينه با همكاري وزارت بازرگاني اقدام نمايد.

7.وزارت بازرگاني موظف است به طور مستمر نسبت به برگزاري دوره هاي آموزشي تخصصي و عمومي و برگزاري همايشهاي بين المللي و داخلي در زمينه تجارت الكترونيكي اقدام نمايد.

8. وزارت امور اقتصادي و دارايي موظف است هزينه هاي راه اندازي تجارت الكترونيكي را به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي ذيل ماده 148 قانون مالياتهاي مستقيم تلقي نمايد.

9.كليه وزارتخانه ها, سازمانها, موسسات و شركتهاي دولتي موظفند نسبت به راه اندازي سيستم تجارت الكترونيكي در مبادلات خارجي خود اقدام و تا پايان برنامه سوم توسعه لااقل نيمي از مبادلات خارجي خود را به اين روش انجام دهند.

10. وزارت امور اقتصادي و دارايي و وزارت بازرگاني مكلفند ترتيبي اتخاذ نمايند كه مالياتها و حقوق گمركي اخذ شده از كالاها و خدمات مبادله شده در اين روش افزونتر از ساير روشها نباشد.

11. وزارت بازرگاني مكلف است به منظور ايجاد و توسعه فناوري تجارت الكترونيكي در كشور و به ويژه بومي سازي آن با همكاري وزارت علوم, تحقيقات و فناوري و وزارت پست و تلگراف و تلفن, نسبت به شناسايي, انتقال و جذب اين فناوري مطابق با روند توسعه آن در سطح جهان اقدام نمايد.

12. وزارت بازرگاني و وزارت پست و تلگراف و تلفن موظفند اقدامات لازم جهت حفظ امنيت مبادلات الكترونيكي, محرمانه ماندن آمار و اطلاعات و بهداشت محتواي شبكه اينترنت را به عمل آورده و اطلاعات مورد نياز در اين زمينه ها را در اختيار استفاده كنندگان از شبكه قرار دهند.

13. سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور مكلف است تامين مالي لازم براي راه اندازي پروژه هاي تجارت الكترونيكي (موضوع بند4) و گسترش بعدي آن را از طريق تخصيص اعتبارات موجود و پيش بيني در اصلاحيه بودجه 80 و لوايح بودجه سالانه پيش بيني نمايد.

14. دولت جمهوري اسلامي ايران از نقش فعال بخش غير دولتي دراين زمينه استقبال و به لحاظ اشتغالزايي تجارت الكترونيكي, حمايتهاي لازم را در قالب اعطاي تسهيلات بانكي موضوع بندهاي (د) و (ه) و (ط) تبصره (3) قانون بودجه سال 1380 كل كشور و بند (ج) تبصره (22) اين قانون و ساير قوانين ذيربط معمول خواهد نمود.

15. شركتهاي غير دولتي كه در زمينه تجارت الكترونيكي فعاليت دارند مطابق با بند الف ماده 138 اصلاحي قانون مالياتهاي مستقيم از معافيتهاي مالياتي برخوردار خواهند شد منوط به آنكه سود ابزاري را صرف راه اندازي, توسعه و يا تكميل تجارت الكترونيكي نمايند.

16. وزارت بازرگاني ملكف است ظرف دو سال از تاريخ تامين اعتبارات مورد نياز نسبت به راه اندازي شبكه جامع اطلاع رساني تجاري اقدام نمايد.

17. وزارت بازرگاني مجاز است نسبت به جلي و تشويق سرمايه گذاري خصوصي داخلي و خارجي در اين زمينه اقدام نمايد. سازمان سرمايه گذاري خارجي موظف است تسهيلات لازم براي تسريع امر فراهم آورد.

18. دبيرخانه شورايعالي مناطق آزاد موظف است امكان پياده سازي تجارت الكترونيكي را حداقل در يكي از مناطق آزاد تا پايان سال 1380 و در يك منطقه ديگر تا پايان سال 1381 فراهم كند.

19. وظيفه نظارت و پيگيري اقدامات اجرايي فوق و ارايه گزارشات فصلي به شورايعالي اطلاع رساني, به (كميسيون تخصصي اطلاع رساني اقتصادي, بازرگاني و تجارت الكترونيكي) با مسووليت وزارت بازرگاني و عضويت وزارتخانه هاي علوم, تحقيقات و فناوري, پست و تلگراف و تلفن, صنايع و معادن, امور اقتصادي و دارايي, سازمان مديرت و برنامه ريزي, بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران, گمرك جمهوري اسلامي ايران, دبيرخانه مناطق آزاد و بورس اوراق بهادار محول مي گردد.

(ويرايش ششم)

1. هدف

نظر به گسترش سريع تجارت الكترونيكي در جهاني, گريز ناپذير بودن استفاده از آن, نقش تجارت الكترونيكي در حفظ, تقويت و توسعه موقعيت رقابتي كشور در جهاني و صرفه جوييهاي ناشي از اجراي تجارت الكترونيكي در كشور, دولت جمهوري اسلامي ايران عزم خود مبني بر استفاده و گسترش تجارت الكترونيكي در كشور را بر طبق اصول و سياستهاي زير اعلام مي نمايد.



2. اصول

5. دولت جمهوري اسلامي ايران زيرساختهاي اصلي مورد نياز را فراهم و زمينه هاي حقوقي و اجرايي مورد نياز براي استفاده از تجارت الكترونيكي را تامين خواهد نمود.

6. به منظور جلوگيري از انحصار و ايجاد زمينه هاي رقابت, دولت جمهوري اسلامي ايران از توسعه فعاليتهاي بخش خصوصي در اين زمينه حمايت خواهد كرد.

7. دولت جمهوري اسلامي ايران از هر گونه محدوديت تبعيض آميز در زمينه تجارت الكترونيكي جلوگيري خواهد نمود.

8. دولت جمهوري اسلامي ايران از گسترش استفاده از شبكه اينترنت جهت انجام تجارت الكترونيكي در كشور حمايت خواهد نمود و همزمان تدابير لازم براي بهداشت محتوايي شبكه مزبور را تدارك خواهد نمود.



4. سياستهاي اجرايي

1. شركت مخابرات موظف است, ضمن تسهيل و بهره گيري از مشاركت بخش غيردولتي در اين زمينه, حداكثر تا پايان سال 1381 نسبت به تامين و راه اندازي سخت افزار و نرم افزارهاي مورد نياز و برقراري خطوط ارتباطي پر سرعت و مطمئن به شبكه اينترنت در محدوده فعاليت خود اقدام و هزينه استفاده از خطوط مزبور را به شرح ذيل كاهش دهد.



شرح / سال

80

81

ظرفيت پهناي باند ديتاي كل كشور

Mbit 1000

Gbit 5

تعداد كاربران اينترنتي

1500000

5000000

تقسيمات خطوط شبكه

K 64و M2و M8 و M34

K64وM2و M8 و M34و M155



2. مجمع عمومي بانكها, بانك مركزي و شورايعالي بانكها موظفند تا پايان سال 1381 بسترهاي سخت افزاري و عملياتي لازم براي راه اندازي و بكارگيري وسيع انتقال الكترونيكي وجوه را بر اساس طرحي كه تا پايان سال 1380 به تصويب كميسيون تخصصي اطلاع رساني اقتصادي, بازرگاني و تجارت الكترونيكي خواهد رسيد فراهم نمايد.

3. مجمع عمومي بانكها, بانك مركزي و شورايعالي بانكها موظفند تا پايان سال 1381 امكان صدور, بكارگيري و فراهم نمودن خدمات كارتها اعتباري را در كشور فراهم نمايد.

4. وزارت بازرگاني موظف است حداكثر يكسال پس از تخصيص بودجه مورد لزوم, بخشهاي اساسي طرح ملي تجارت الكترونيكي كشور را اجرايي نموده و طي طرح هاي زير محقق سازد:

4-1- امكان سنجي طرح جامع تجارت الكترونيكي كشور را به انجام رسانده و برنامه درازمدت توسعه ملي تجارت الكترونيكي را براي اجرا در محدوده زماني برنامه سوم توسعه تدوين نمايد.

4-2- (پروژه پيشگام تجارت الكترونيكي) را بعنوان بازار نمونه دادوستد الكترونيكي, بمنظور تامين بستر ايمن لازم براي مبادلات الكترونيكي داخلي و خارجي و ارايه خدمات جنبي مورد نياز راه اندازي نمايد و از اجراي پروژه هاي مشابه توسط بخش خصوصي حمايت كند.

4-3- مرجع صدور گواهي ديجيتال نمونه در كشور را به منظور كاربرد در حوزه تجارت الكترونيكي با لحاظ سازمان اجرايي, سخت افزار و نرم افزار لازم با استفاده از خدمات و فناوري مقبول جهاني ايجاد نمايد. پس از راه اندازي نظام ملي مرجع صدور گواهي ديجيتال در كشور اين مرجع در چارچوب آن نظام قرار خواهد گرفت.

4-4- با توجه به ضرورت تقويت توان عملي داخل كشور در فناوري مربوط به گواهي ديجيتال, همزمان با اجراي بند 4-3 از ايجاد فناوري ملي با استفاده از نيروهاي متخصص داخلي حمايت, و از نتايج آن استفاده نمايد.

5. وزارت علوم تحقيقات و فناوري موظف است با هماهنگي و حمايت وزارت بازرگاني و وزارت پست و تلگراف و تلفن نسبت به ايجاد رشته ها و گرايشهاي مرتبط و نيز ارايه واحدهاي درسي در زمينه هاي فني و اقتصادي تجارت الكترونيكي اقدام نمايد.

6. صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران موظف است نسبت به تهيه و پخش برنامه هاي آموزش و ترويج در زمينه تجارت الكترونيكي با همكاري وزارت بازرگاني اقدام نمايد.

7. وزارت بازرگاني موظف است به طور مستمر نسبت به برگزاري دوره هاي آموزشي كوتاه مدت تخصصي و عمومي و برگزاري همايشهاي بين المللي و داخلي در زمينه تجارت الكترونيكي اقدام نمايد.

8. وزارت امور اقتصادي و دارايي موظف است هزينه هاي راه اندازي تجارت الكترونيكي را به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي ذيل ماده 148 قانون مالياتهاي مستقيم تلقي نمايد.

9. كليه وزارتخانه ها, سازمانها, موسسات و شركتهاي دولتي موظفند نسبت به راه اندازي سيستم تجارت الكترونيكي در مبادلات خود اقدام و تا پايان برنامه سوم توسعه لااقل نيمي از مبادلات خود را به اين روش انجام دهند.

10. وزارت امور اقتصادي و دارايي و وزارت بازرگاني موظفند ترتيبي اتخاذ نمايند كه مالياتها و حقوق گمركي اخذ شده از كالاها و خدمات مبادله شده در اين روش افزونتر از ساير روشها نباشد.

11. سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور موظف است تامين مالي لازم براي راه اندازي پروژه هاي تجارت الكترونيكي (موضوع بند4) و شبكه جامع اطلاع رساني كشور ماده 116 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي, اجتماعي و فرهنگي ج.ا.ا ايران و گسترش بعدي آن را از طريق تخصيص اعتبارات موجود و پيش بيني در اصلاحيه بودجه 80 و لوايح بودجه سالانه پيش بيني نمايد.

12. دولت جمهوري اسلامي ايران از نقش فعال بخش غيردولتي در اين زمينه استقبال و به لحاظ اشتغالزايي تجارت الكترونيكي, حمايتهاي لازم را در قالب اعطاي تسهيلات بانكي موضوع بندهاي (د) و (ه) و (ط) تبصره (3) و بند (ج) تبصره (22) قانون بودجه سال 1380 كل كشور و ساير قوانين ذيربط معمول خواهد نمود.

13. شركتهاي غير دولتي كه در زمينه تجارت الكترونيكي فعاليت دارند مطابق با بند الف 138 اصلاحي قانون مالياتهاي مستقيم از معافيتهاي مالياتي برخوردار خواهند شد منوط به آنكه سودابرازي را صرف راه اندازي, توسعه و يا تكميل تجارت الكترونيكي نمايند.

14. وزارت بازرگاني موظف است نسبت به جلب و تشويق سرمايه گذاري خصوصي داخلي و خارجي در اين زمينه اقدام نمايد. سازمان سرمايه گذاري و كمكهاي اقتصادي و فني ايران نيز موظف است تسهيلات لازم را براي تسريع امر فراهم آورد.

15. دبيرخانه شورايعالي مناطق آزاد موظف است امكان پياده سازي تجارت الكترونيكي را حداقل در يكي ازمناطق آزاد تا پايان سال 1380 و دريك منطقه ديگر تا پايان سال 1381 فراهم كند. كليه دستگاههاي اجرايي كشور كه در اين مناطق فعاليت مي نمايند موظفند نسبت به ارايه خدمات و راه اندازي فعاليتهاي مورد نياز در اين زمينه اقدام نمايند.

16. دبيرخانه شورايعالي اطلاع رساني موظف است با مشاركت وزارت خانه هاي بازرگاني, پست و تلگراف و تلفن, اطلاعات, سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور, علوم, تحقيقات و فناوري, صنايع و معادن و بانك مركزي اقدامات لازم براي تهيه طرح جامع حفظ ايمني مبادلات الكترونيكي, محرمانه ماندن آمار و اطلاعات و رعايت سلامت محتوي متعلق به كاربران شبكه عمومي انتقال اطلاعات (در داخل كشور) و نظام ملي گواهي ديجيتال را بعمل آورد و براي تصويب در كميسيون راهبردي و ارايه به شورايعالي اطلاع رساني جهت اتخاذ تصميم اقدام نمايد.

تبصره: با توجه به ضرورت تقويت توان علمي داخل كشور در اين زمينه تمهيدات لازم براي ايجاد فناوري ملي اعم از سخت افزار و نرم افزار و ساير تسهيلات ملي مورد نياز با استفاده از نيروهاي تخصصي داخلي در اين طرح بايد لحاظ گردد.

17. وزارت امور خارجه موظف است به منظور پشبرد و تقويت همكاريهاي مربوط به تجارت الكترونيكي بين جمهوري اسلامي ايران و ديگر كشورها از جمله سازمان كنفرانس اسلامي, گروه 77, سازمان همكاريهاي اقتصادي (ECO) و نهادهاي بين المللي وابسته به سازمان ملل متحد همكاري لازم را با وزارت بازرگاني به عمل آورد.

18. وظيفه نظارت و پيگيري اقدامات اجرايي فوق و ارايه گزارشهاي فصلي به شورايعالي اطلاع رساني, به (كميسيون تخصصي اطلاع رساني اقتصادي-بازرگاني و تجارت الكترونيكي) با مسووليت وزارت بازرگاني و عضويت دستگاههاي ذيربط محول مي گردد.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

مقدار Available Balance من در سایت Clixies به 2 دلار رسیده است . چگونه می توانم آنرا به حساب ایگولدم واریز کنم ؟

بعد از اینکه موجودی Available Balance شما در سایت Clixies به 2 دلار رسید ، در بخش Earnings یک لینک جدید ظاهر می شود . بر روی آن کلیک کنید . در فرمی که در صفحه جدید قرار دارد شماره حساب ایگولد خود را وارد کرده و آن را تایید کنید .

آیا می توانم از یک کامپیوتر دیگر غیر از کامپیوتر خودم در سایت Nocs یک زیر مجموعه برای خودم ایجاد کنم تا نرخم افزایش پیدا کند ؟

بله . اگر تمام اطلاعات را متفاوت وارد کنید این کار ممکن است . اما من این روش را پیشنهاد نمی کنم . کلا در تجارت الکترونیک کلک زدن سختتر از درست کار کردن است . پیشنهاد من این است که شما وقتتان را صرف جمع آوری زیرمجموعه بکنید .

در سایت Nocs نوشته شده که قبل از پرداخت پول با شخص تماس میگیرند . آیا واقعا این کار را می کنند ؟

خیر . حداقل با من که تماس نگرفتند !

مقدار موجودی من در سایت Clixies به 2 دلار رسیده است . اما لینک درخواست موجودی در صفحه Earnings ظاهر نشده است . چرا ؟

دلیل ظاهر نشدن این لینک این است در حال حاضر موجودی Total Balance شما به 2 دلار رسیده است ، اما موجودی Available Balance شما هنوز کمتر از 2 دلار است . برای دریافت موجودی از سایت Clixies باید موجودی Available Balance شما به 2 دلار برسد . برای اطلاعات بیشتر به بخش Clixies مراجعه کنید .

چرا در سایت Quicker Clickers و در قسمت Paid to click هیچ گزینه ای وجود ندارد ؟

این قسمت از سایت Quicker Clickers تنها زمانی فعال می شود که یک سایت درخواست آن را کرده باشد و مبلغی برای عضویت در این قسمت پرداخت کرده باشد . بنابراین بسیاری از مواقع در این بخش لینکی وجود ندارد .

چرا سایت Quicker Clickers برای من Paid E-mail نمی فرستد ؟

در سایت Quicker Clickers به قسمت Members رفته و در صورت لزوم Login کنید . سپس وارد بخش Account Statistics شوید . در انتهای صفحه اگر گزینه Vacation Mode فعال است آن را غیر فعال کنید (تیک آن را بردارید) . اگر این گزینه از ابتدا غیر فعال بود دلیل اینکه برای شما Paid E-mail نمی رسد این است که این سایت هیچ سفارشی برای فرستادن Paid E-mail دریافت نکرده است و شما باید منتظر باشید .

من Password خود در سایت Quicker Clickers را فراموش کرده ام . چگونه می توانم آن را از این سایت در یافت کنم ؟

در صورت لزوم ابتدا Log out کنید . سپس وارد قسمت Members شوید . E-Mail و Password را وارد کنید و از منوی Action گزینه Resend Password را انتخاب کنید . با کلیک کردن بر روی Submit یک ایمیل شامل کلمه رمز شما برایتان ارسال خواهد شد .

چگونه می توانم از عضویت در سایت Quicker Clickers خارج شوم ؟

در صورت لزوم ابتدا Log out کنید . سپس وارد قسمت Members شوید . E-Mail و Password را وارد کنید و از منوی Action گزینه Unsubscribe را انتخاب کنید . بر روی Submit کلیک کنید .




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

یکی از مهمترین نکات در تجارت الکترونیک استفاده مناسب از زمان است . Google Toolbar ابزاری است که در این زمینه کمک زیادی به ما خواهد کرد .

شاید هیچ چیز به اندازه پر کردن فرمهای طولانی سایتهای مختلف خسته کننده نباشد . متاسفانه این کاری است که ما باید بارها آن را انجام دهیم . اما خوشبختانه Google Toolbar فقط با کلیک بر روی یک دکمه آن را انجام میدهد !

سایتهایی که ما با آنها ارتباط داریم معمولا سایتهایی هستند که تبلیغات زیادی با خود دارند که بسیاری از این تبلیغات به صورت پنجره های pop up می باشند . این پنجره ها هم باعث شلوغ شدن صفخه می شوند و هم اینکه مقداری از پهنای باند اتصال ما به اینترنت را اشغال می کنند . Google Toolbar جلوی باز شدن بسیاری از این پنجره ها را می گیرد . این بار حتی احتیاجی به کلیک کردن ما هم نیست !

Google Toolbar به صفحات سایتها نمره می دهد . نمره گوگل بین 0 تا 10 متغیر است . بعد از نصب آن میتوانید نمره هر صفحه از هر سایت را در بخش Page Rank ببینید .

Google Toolbar امکانات دیگری نیز دارد که مطمئنا مهمترین آنها موتور جستجوی Google است . برای دانلود کردن Google Toolbar اینجا کلیک کنید . حجم این فایل 430 کیلو بایت است .

بعد از اینکه فایل Google Toolbar Installer را دانلود و نصب کردید در قسمت بالای پنجره اینترنت اکسپلورر شما نواری تقریبا شبیه شکل زیر ظاهر می شود :



بر روی دکمه Options کلیک کرده و در پنجره ای که باز می شود سربرگ AutoFill را انتخاب کنید . در این قسمت مشخصات خود را وارد کنید دکمه OK را بزنید . از این پس هر گاه لازم داشتید در یک سایت فرمی را پر کنید که اطلاعات خواسته شده در آن شبیه اطلاعاتی که شما در اینجا وارد کردید بود ، فقط کافی است که بر روی دکمه AutoFill کلیک کنید تا Google Toolbar این اطلاعات را وارد فرم کند .




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

نگاهی اجمالی به راه و روش ما در تجارت الکترونیک

با مطالعه و انجام دستورات این سایت شما هر چیزی را که برای یک تجارت الکترونیکی لازم است به دست خواهید آورد . سرمایه ، علم و تجربه مهمترین آنها هستند . بعد از آن شما خود خواهید توانست بدون هیچ کمکی به کار خود ادامه دهید .

در اینجا فرض بر این است که شما هیچ گونه اطلاعی در مورد روشهای کسب درآمد ندارید . بنا بر این ممکن است بعضی از توضیحات به نظر شما اضافه باشند . اما مطمئن باشید کسانی هستند که به این توضیحات احتیاج دارند .

شما سرمایه اولیه خود را از سایتهایی به دست خواهید آورد که برای انجام کارهای ساده ای به شما پول نسبتا خوبی پرداخت می کنند . مثلا بر روی تبلیغات آن سایت کلیک می کنید ، ایمیل های آنها را می خوانید ، در سایت هایی که آنها معرفی می کنند ثبت نام می کنید ، در مسابقات آنها شرکت می کنید و از همه مهمتر دیگران را به عضویت این سایت ها در می آورید . شما برای همه این کارها پول در یافت خواهید کرد .

ممکن است بپرسید چرا این سایت ها به ما پول می پردازند . فرض کنید شرکت الف سایتی برای فروش اجناس خود ایجاد می کند . مهمترین هدف این سایت جلب بازدید کننده و در نتیجه افزایش فروش اجناس شرکت است . شرکت هایی وجود دارند که این کار را انجام می دهند . یعنی مثلا شرکت ب وظیفه بالا بردن تعداد بازدید کنندگان یا در اصطلاح افزایش ترافیک سایت شرکت الف را به عهده می گیرد و برای هر بازدید کننده که به تعداد بازدید کنندگان سایت شرکت الف اضافه کند ده سنت از این شرکت دریافت می کند . حال شرکت ب سایتی برای خود ایجاد می کند و در سایت خود یک لینک برای سایت شرکت الف قرار می دهد و اعلام می کند که به هر کسی که بر روی این لینک کلیک کند پنج سنت می دهد. وقتی که شخصی بر روی این لینک کلیک می کند و وارد سایت شرکت الف می شود پنج سنت از شرکت ب دریافت می کند . شرکت ب نیز به این دلیل که یک نفر به ترافیک سایت شرکت الف اضافه کرده ده سنت از آن می گیرد . پس شرکت ب هم پنج سنت سود می کند . حالا اگر شرکت الف بتواند این بازدیدکننده را به یک خریدار تبدیل کند شرکت الف نیز سود خواهد کرد . بنابراین هر سه طرف از این جریان سود می کنند .

بعد از این که سرمایه لازم را به دست آوردید ، اگر توانستید در مقابل وسوسه انتقال آن به ایران مقاومت کنید ، می توانید آن را در یکی از شرکت های سرمایه گذاری قرار دهید و از سود آن استفاده کنید . چیزی شبیه حسابهای سرمایه گذاری در بانک های خودمان ولی با سود بیشتر .




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

شما در طول فعالیت خود در سایتهای زیادی ثبت نام خواهید کرد که هر کدام از این سایتها روزانه چندین ایمیل برای شما خواهند فرستاد . تعداد این ایمیلها هر روز بیشتر می شود و بالاخره به حدی می رسد که شما دیگر نمی توانید ایمیلهای مهم را از غیر مهم ها تشخیص دهید .

پیشنهاد من این است که دو آدرس ایمیل برای خود ایجاد کنید . آدرس اولی را تنها به سایتهایی بدهید که اهمیت بالایی دارند ( مثلا سایت ایگولد که محل جمع آوری درآمدهای شما خواهد بود ) و دومی را در سایتهای کم اهمیت تر استفاده کنید . به این ترتیب شما همیشه می توانید نامه های مهم خود را تشخیص دهید و در صورت نیاز به سرعت به آنها پاسخ دهید .

هیچ کدام از این دو آدرس را بدون دلیل در سایتی وارد نکنید . زیرا ممکن است آنها آدرس ایمیل شما را به شرکتهایی که کارشان جمع آوری آدرسهای ایمیل است بفروشند و آن موقع است که شما مجبور خواهید شد که آدرس ایمیل خود را عوض کنید ! من یک بار آدرس ایمیل خود را در یک سایت که هویت مشخصی نداشت وارد کردم و یک هفته بعد مجبور شدم که آدرس ایمیل خود را عوض کنم ! زیرا تنها در طول یک روز نزدیک به صد ایمیل تبلیغاتی برایم فرستاده شد .

برای ایمیل درجه دوم خود حتما از یک ایمیل رایگان استفاده کنید تا اگر روزی تصمیم به تغییر آدرس گرفتید زیاد ضرر نکنید .

سعی کنید در هر سایتی که ثبت نام می کنید از پسورد جداگانه ای استفاده کنید تا اگر کسی یکی از پسوردهای شما را به دست آورد به تمام ایمیلها و سایتهایی که در آنها عضو هستید دست پیدا نکند . یک فایل بر روی کامپیوتر خود ایجاد کنید و تمام پسوردهای خود و محل استفاده آنها را در آن یادداشت کنید تا اگر روزی آنها را فراموش کردید از این فایل استفاده کنید . برای خود این فایل هم حتما پسورد بگذارید . راحت ترین راه پسورد گذاشتن برای فایلها استفاده از برنامه های فشرده ساز فایلها مانند WinZip و WinRar است .




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

در این بخش تعدادی از کلمات و اصطلاحاتی که معمولا در سایتهای مربوط به تجارت الکترونیک به کار برده می شوند توضیح داده شده اند . اکثر این کلمات معانی مختلفی دارند . در اینجا تنها آن معنی که مربوط به کار ما می شود توضیح داده شده است .

حساب ، اعتبار account
فعال active
تبلیغ ، آگهی ، مخفف advertisement ad
تبلیغ کردن ، آگهی دادن advertise
تبلیغ ، آگهی advertisement
در دسترس ، قابل استفاده available
یک شئ گرافیکی در صفحات اینترنت که به صورت لینک بوده و معمولا برای تبلیغات استفاده می شود . اندازه استاندارد آنها 60 × 468 پیکسل است . banner
کد انتقال مبلغی از یک حساب ایگولد به حساب دیگر که در بالای تمام قبض های ایگولد دیده می شود . batch number
تائید کردن confirm
تائید confirmation
کشور country
ایجاد کردن create
کارت اعتباری credit card
پول currency
مستقیم direct
زیر مجموعه مستقیم ، زیر مجموعه نسل اول direct referral
پول الکترونیکی e-currency
به دست آوردن ، درآمد داشتن earn
درآمد earnings
صرافی ، معاوضه exchange
سوالات رایج ، پرسشهای متداول FAQs
نوار ابزار گوگل که دارای امکاناتی مانند : Google Search AutoFill , Pop up blocker و ... است . Google toolbar
عضو member
غیر فعال inactive
غیر مستقیم indirect
زیر مجموعه غیر مستقیم ، زیر مجموعه نسل دوم به بعد indirect referral
ورود به سیستم login
روش ، شیوه method
حداقل مبلغی که یک سایت کسب درآمد به حساب اعضای خود واریز می کند . تمام اعضا برای اینکه بتوانند درآمدهای خود از این سایت را دریافت کنند باید این درآمدها را حداقل به این مبلغ برسانند . minimum pay out
پیشنهادی انجام کاری که ممکن است یک سایت کسب درآمد به اعضا خود بدهد و در قبال آن مبلغی به آنها بپردازد . task هم معمولا به همین معنی است . offer
کاری که برای آن مزدی دریافت شود . paid
پرداخت ، پول payment
پنجره های کوچکی که در هنگام مرور صفحات اینترنت باز میشوند و معمولا برای تبلیغات کاربرد دارند . pop up
استان ، ایالت province
نرخ ، مبلغی که فرد برای تکمیل یک offer دریافت می کند . rate
زیر گروه ، زیر مجموعه referral
لینکی که برای جلب زیر مجموعه از آن استفاده می شود . referral link
ثبت نام register
درخواست request
فرستادن send
ثبت نام sign up
ایالت ، استان state
وضعیت status
ارائه کردن submit
پیشنهادی انجام کاری که ممکن است یک سایت کسب درآمد به اعضا خود بدهد و در قبال آن مبلغی به آنها بپردازد . offer هم معمولا به همین معنی است . task
نوار ابزار ، مانند آنچه معمولا در بالای صفحات اینترنت اکسپلورر وجود دارد و شامل دکمه هایی مانند Home , Back , Forward , Stop و غیره می باشد . toolbar
عددی تصادفی که معمولا در فرم ها به دلایل امنیتی به صورت یک عکس کوچک قرار می گیرد و باید در کادری که در زیر یا کنار آن است نوشته شود . turing number




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

دولت الکترونیک استفاده سهل و آسان از فناوری اطلاعات به منظور توزیع خدمات دولتی به صورت مستقیم به مشتری، به صورت 24 ساعته و 7 روز هفته می‌باشد. <BR>دولت الکترونیک شیوه‌ای برای دولتها به منظور استفاده از فناوری جدید می‌باشد که به افراد تسهیلات لازم جهت دسترسی مناسب به اطلاعات و خدمات دولتی، اصلاح کیفیت خدمات وارائه فرصتهای گسترده‌تر برای مشارکت در فرایندها و نمادهای مردم سالار را اعطا می‌کند. <BR><BR>دولت الکترونیک، یک دولت ارقامی دیجیتالی) بدون دیوار و یک دولت بدون ساختمان و سازمانی مجازی است که خدمات دولتی را به صورت بلاواسطه به مشتریان ارائه می‌دهد و موجب مشارکت آنان در فعالیتهای سیاسی می‌گردد. <BR><BR>دولت الکترونیک یک شکل پاسخگویی از دولت می‌باشد که بهترین خدمات دولتی را به صورت بلاواسطه به شهروندان ارائه می‌دهد و آنها را در فعالیتهای اجتماعی شرکت می‌دهد بنابراین مردم دولتشان را بر سرانگشتان خویش خواهند داشت. <BR>دولت الکترونیک استفاده از فناوری به منظور تسهیل امور دولت از طریق ارائه خدمات و اطلاعات کارا و موثر به شهروندان و شرکتهای تجاری و تولیدی می‌باشد. <BR>دولت الکترونیک ترکیبی از فناوری اطلاعات شبکه تار عنکبوتی جهان‌گستر وب به منظور ارائه خدمات به طور مستقیم به عامه مردم است. <BR>حال پس از ارائه چند تعریف کلی از دولت الکترونیک به بررسی مشتریان دولت الکترونیک می‌پردازیم: <BR><BR>مشتریان دولت الکترونیک را می‌توان به طور کلی به سه دسته تقسیم کرد : <BR><BR>شهروندان <BR>بنگاههای اقتصادی <BR>موسسات دولتی <BR><BR>مشتریان دولت الکترونیک از طریق پایگاههای تار عنکبوتی دولت الکترونیک می‌توانند در فعالیتهای اجتماعی. سیاسی و اقتصادی شرکت نمایند. یکی از اهداف اساسی دولت الکترونیک تحقق بخشیدن به مردم سالاری الکترونیک می‌باشد که تمامی شهروندان بتوانند در سرنوشت خویش دخالت داشته باشند. با این عمل و با مشارکت گسترده مردم در واقع دولت ماهیتی غیررسمی به خود می‌گیرد و شهروندان می‌توانند بطور کامل با دولت در تعامل باشند. <BR>شهروندان، بنگاههای اقتصادی و موسسات دولتی می‌توانند از طریق دولت الکترونیک فعالیتهای گوناگونی نظیر موارد زیر را انجام دهند : <BR><BR>پرداخت مالیات و عوارض، تجدید گواهینامه، دریافت و تجدید جواز کسب، ثبت شرکت، عقد قرارداد، ثبت ازدواج و طلاق، ثبت تولد و مرگ، انجام فعالیتهای مالی و اعتباری، شرکت در انتخابات، پرکردن فرم‌های الکترونیک برای مقاصد مختلف، بازدید از موزه‌ها، استفاده از کتابخانه‌های مجازی، تعامل با نهادهای مختلف دولتی و تجاری و اجتماعی، پرداخت صورت حسابهای مختلف مثل صورت حساب آب و برق و تلفن و گاز، دریافت اجازه ساخت و ساز ساختمان، دریافت اطلاعات مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و موارد دیگر. <BR><BR><BR>رسانه منتخب برای دولت الکترونیک <BR><BR>رسانه منتخب برای دولت الکترونیک فعلا اینترنت می‌باشد که از طریق رایانه‌های شخصی متصل به آن قابل بهره‌برداری است. ولی پیش بینی شده است که در 3 تا 5 سال آینده از کیوسکها و تلفن‌های همراه ویژه‌ای که بدین منظور طراحی و ساخته خواهند شد نیز استفاده گردد. اخیرا نسل اول تلفنهای همراه که قابلیت اتصال به اینترنت بی‌سیم را دارند به صورت انبوه به بازار عرضه شده است.




نویسنده : احسان خوشخرام


موضوع: تجارت الکترونیکی

برای تجارت الکترونیک تعاریف زیادی وجود دارد. بر خلاف مباحثی چون تحقیق در عملیات یا کنترل پروژه که دوران رشد و تغییر و تحول خود را طی کرده اند اینترنت و مباحث زاییده ی آن هنوز در حال تغییر هستند و بنا بر این تعاریف آنها نیز در این سیر تحولی در هر دوره از زمان دستخوش دگرگونی می شود. در بین تعاریف موجود از تجارت الکترونیک کاملترین آنها عبارت است از: خرید فروش و تبادل هرگونه کالا خدمات و یا اطلاعات از طریق شبکه های کامپیوتری از جمله اینترنت. این تعریف همانگونه که ملاحظه می کنید بسیار جامع و فراگیر است به گونه ای که مباحثی چون :e-learning ,e-medicine ، e-government و... را نیز تحت پوشش قرار می دهد. و تنها اینترنت را به عنوان ابزار معرفی نمی کند بلکه این عمل را از طریق هر گونه شبکه ی کامپیوتری ممکن می داند. <BR><BR>شاید کمتر کسی تصور می کرد که اختراع رایانه چنان تحولی در زندگی بشر ایجاد کند که تمام ابعاد زندگی وی را تحت تاثیر خود قرار دهد. اولین ثمره‌ی این انقلاب تکنولوژیکی، اینترنت – پدیده‌ای که ایده‌ی شکل‌گیری آن از جنگ جهانی دوم شکل گرفت - بود.شبکه‌های اولیه (آپارنت) دارای host نبودند و تمامی کامپیوترها نقش میزبان را ایفا می‌کردند و در عین‌ حال می توانستند به حافظه ی یکدیگر دسترسی یابند . با رشد اینترنت و ایجاد شبکه های پیشرفته ی امروزی ، موضوع تکنولوژی اطلاعات یا IT مطرح شد و به‌تدریج تمام مسائل را تحت تاثیر خود قرار داد. IT در مدیریت سازمانی ، تکنولوژی اطلاعات در ساخت ، آموزش از راه دور ، تجارت الکترونیکی ، پیشرفتهای سخت افزاری و...از جمله موضوعات مطرح در زمینه‌ی این فن‌آوری جدید می‌باشند. <BR><BR>همانطور که ذکر شد تجارت الکترونیک نیز از جمله ابداعات نوین بشری است که در دهه اخیر، نقش تعیین‌کننده‌ای در تمامی انواع تجارت و معاملات بازی کرده‌است. تجارت الکترونیک در واقع به معنای فروش کالا و خدمات بصورت Online و از طریق اینترنت می‌باشد. به بیان دیگر تجارت الکترونیک، از قابلیت‌های اینترنت برای ارتقا و بهبود فرآیندهای تجاری استفاده می‌کند. <BR><BR>انواع مدلهای این شکل جدید تجارت شامل G2G, G2C, B2B, C2C, B2C و...،تمامی اجزای یک جامعه اعم از افراد عادی تا ارگان‌های بزرگ دولتی را به یکدیگر پیوند داده است. C نمایانگر خریدار, B نمایانگر شرکت‌های خصوصی وG نشان‌دهنده ارگان‌های دولتی است. مدل C2C در واقع همان مزایده Online است که قابلیت مبادله کردن هر نوع کالای مورد توافق طرفین را دارد.طرفین این معامله هر دو از افراد عادی هستند. مدلهای B2B , B2C نیز قابلیت ارائه هر نوع محصولی را بر وب دارا هستند. در مدل B2B دو شرکت به مبادله تجاری با یکدیگر می پردازند و مدل B2C امکان تجارت الکترونیک را بین یک شرکت و یک مشتری را فراهم میکند. با توجه به دولتی بودن بیشتر خدمات در ایران و امکان ابتکار عمل بیشتر آنها ، پیاده سازی مدل G2G که تبادل کالا و خدمات میان نهادهای دولتی را امکان‌پذیر می‌سازد را محتمل‌تر می‌نماید. <BR><BR>در تمامی سیستم‌های یاد شده اجزای مشترکی وجود دارد که تشکیل‌دهنده بدنه‌ی اصلی آنها هستند. ایجاد یک سایت به عنوان فروشگاه الکترونیکی بر روی اینترنت ، طراحی هدف و یک برنامه استراتژیک برای شروع و ادامه کار فروشگاه ،پیروی و استفاده از اصول و روشهای مناسب بازاریابی در اینترنت ، ایجاد زیرساخت‌های امنیتی برای محافظت سایت و ایمن سازی مراحل مبادله ی اطلاعات ، انتخاب شیوه ی مناسب پرداخت در اینترنت ، شیوه های جدید توزیع کالا ، انتخاب سرور و host مناسب و ... از ارکان جدا‌ ناشدنی این شیوه‌ی نوین تجارت می باشند که در مدل‌های ذکر شده به تناسب نقش پررنگ‌تر یا کمرنگ‌تری می‌یابند. <BR><BR>اما در بعد دیگر پیاده‌سازی و استفاده از این فن‌آوری جدید نیازمند ایجاد بسترهای فکری و فرهنگی جهت پذیرش آن از طرف جامعه، رفع موانع حقوقی و قانونی و تامین پیش ‌نیازهای سخت‌ افزاری و نرم‌افزاری می باشد.. به عنوان مثال Server یا Network پشتیبانی‌کننده‌ی مناسب , سیستم پرداخت متناسب در کشور و همچنین سرعت بالای دسترسی به شبکه از ملزومات فنی یک تجارت الکترونیک محسوب میشوند. <BR><BR>یک فروشگاه اینترنتی دارای امکانات ویژه ای است : <BR><BR><BR>بر خلاف فروشگاه‌های واقعی فردی به نام فروشنده در آن وجود ندارد. <BR>ساعات کار آن شبانه روزی و در تمام ایام هفته است. <BR>مشتری‌های آن از تمام نقاط دنیا و با فرهنگ‌ها و سلایق متفاوتی هستند. <BR>به علت ارتقاء قابلیت‌های فنی محیط (اینترنت) تولیدکنندگان می‌توانند به صورت کاراتر و موثرتر به معرفی و عرضه‌ی محصولات خود بپردازند. <BR>پست الکترونیکی یک شیوه‌ی کارا در بازاریابی مستقیم ( direct marketing ) به شمار می‌آید. <BR>از طریق گروه‌های خبری ( News Groups ) و گروه‌های بحث و تبادل نظر( discussion groups ) امکان ایجاد رابطه‌ای تعاملی بین تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان و جود دارد. ... <BR><BR>بهره‌گیری از هریک از این امکانات نیازمند ایجاد ساختارهای فرهنگی لازم چه در میان مشتریان و چه در میان صاحبان بازار می‌باشد. <BR><BR>یکی از بخشهای مهم تجارت الکترونیک سیستم پرداخت است. برای پرداختی به دور از اشکال بر شبکه جهانی وب, یک سیستم پرداخت می بایست علاوه بر دارا بودن امکانات تکنولوژیکی مناسب از قبیل کارت‌های هوشمند،کارت‌های اعتباری , چک‌های الکترونیکی ، پول‌های الکترونیکی و... باید از لحاظ امنیتی نیز قابل اطمینان باشد . استفاده از شیوه های مبهم سازی اطلاعات مبادله شده‌ی کارت‌های اعتباری ، استفاده از امضای الکترونیکی ، استفاده از پروتکل‌های SSL و SET ، استفاده از تکنیک‌های رمزگذاری ( Encryption ) ، استفاده از کیف‌های الکترونیکی دارای نگهبان و... از جمله روش‌های امنیتی مطرح در این زمینه می‌باشد. طراحی وب سایت مربوط با توجه به سلایق و نیازهای مشتریان از عوامل مهم در موفقیت یک تجارت الکترونیک است. بدیهی است که ابتکار فروشنده در بکار بردن راهکارهای مناسب برای متقاعد کردن بازدید کننده در خرید از طریق وب , بطور مثال وجود عکس و اطلاعات لازم در مورد محصول ضروری است. همچنین می‌بایست در مورد نحوه‌ی جذب و حفظ مشتریان با توجه به خصوصیات یک بازار رقابتی جهانی به راهکارهایی موثر و کارا اندیشید. استفاده از قلم‌های متناسب با موضوع فعالیت، انتخاب مناسب رنگ‌ها با توجه به خصوصیات فرهنگی، استفاده از فاکتورهای جذاب مانند گرافیک تصویری مناسب ، توزیع متناسب اطلاعات و عکس‌ها ، ایجاد محیط‌های تعاملی مانند گروه‌های بحث و تبادل افکار و بسیاری از نکات دیگرمی تواند در جذب و متقاعد کردن مشتری به خرید از سایت شما موثر باشد. <BR><BR>ورود به یک بازار جهانی نیازمند برنامه‌ای دقیق و حساب شده است. همانطور که در قبل اشاره شد یکی از مهم‌ترین و زیربنایی‌ترین مسائلی که باید در راه اندازی یک فروشگاه مبتنی بر وب مورد بررسی قرار گیرد، استراتژی‌های راه اندازی فروشگاه است. به طور کلی این استراتژی‌ها به دو دسته استراتژی‌های قبل از شروع فعالیت‌های تجاری در اینترنت و استراتژی‌های در حین فعالیت‌های تجاری تقسیم می شوند: <BR><BR>1- استراتژی‌های قبل از شروع فعالیت‌های تجاری <BR><BR>این بخش شامل کلیه راهکارها و تصمیماتی است که پیش از شروع فعالیت فروش ‌باید مدنظر قرار گیرد. این بخش در حکم پایه و ستون یک ساختمان است که پی و اساس مجموعه را تشکیل می‌دهد. بنابراین در صورت اهمال‌کاری و یا عدم صرف زمان و دقت کافی در این امر در آینده لطمات زیادی را به سیستم طراحی شده وارد خواهد آورد. این قسمت شامل دو بخش عمده‌ی توسعه‌ی محصول و توسعه‌ی سایت می‌باشند. <BR><BR>2- استراتژی‌های در حین فعالیت‌های تجاری <BR><BR>آخرین مرحله و شاید مهمترین فاز کار را فعالیت‌های در حین فروش تشکیل می‌دهند. استراتژی‌های موجود در این بخش به دو بخش استراتژی‌های کوتاه مدت و بلند مدت تقسیم‌بندی می‌شوند : <BR><BR>1-2 اهداف کوتاه مدت استراتژی‌های فروش آنهایی هستند که به طورموقتی شما را در کوران فعالیت‌ها نگه می دارند. این نکته باید همواره مد نظر قراربگیرد که اینگونه استراتژی‌ها شاید بتواند برای مدت کوتاهی حضور شما را در جریان رقابت استمرار بخشد اما به هیچ وجه نمی‌تواند تضمین کننده حضور دائمتان در این عرصه باشند. <BR><BR>2-2 اهداف بلند مدت استراتژی‌های فروش آنهایی هستند که باعث حضور مستمر شما در جریان مبادلات می‌شود. این استراتژی‌ها هر سال با ایجاد نتایج جدید در این راه همراه خواهد بود. <BR><BR>امروزه حجم زیادی از مبادلات از طریق این شیوه‌ی نوین تجارت انجام می گیرد و با توجه به نمودار رشد ترسیم شده، انتظار می‌رود که چندین میلیون دلار از مبادلات بشری تا سال 2004 از طریق اینترنت انجام پذیرد.




نویسنده : احسان خوشخرام


امکانات


این صفحه را به اشتراک بگذارید

درباره نویسنده

احسان خوشخرام ٍ نویسنده و گردآورنده : احسان خوشخرام دانشجوی مرکز مخابراتی ایران

ایمیل : email@atrod.com

آمار بازدید
  خوش آمدید
نویسندگان:

وضعیت وبلاگ :

اوقات شرعی :

تبلیغات