ايران در آئينه آمار

آمار جمعيت کشور
براساس برآوردهاي مرکز آمار ايران ، جمعيت کشور بهار امسال به 67 ميليون نفر رسيد. به گزارش تازه هاي آمار که از سوي مرکز آمار ايران انتشار يافت ، جمعيت کشور در بهار امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته 1.47 درصد رشد داشت.
براساس اين برآورد، جمعيت کشور در بهار امسال به تفکيک مناطق شهري و روستايي به ترتيب بيش از 44ميليون و 771هزار نفر و 22ميليون و 705هزار نفر بود ، به عبارت ديگر 66.4 درصد جمعيت کشور را افراد شهرنشين و 33.6 درصد را جمعيت روستايي تشکيل داد. همچنين امسال برآورد جمعيت کشور به تفکيک استان ها نشان مي دهد که بيشترين جمعيت در استان هاي تهران ، خراسان ، اصفهان ، فارس و آذربايجان شرقي سکونت دارند. طبق اين برآورد، استان تهران بيش از 11ميليون و 931هزار نفر جمعيت دارد و 87درصد از اين جمعيت در مناطق شهري زندگي مي کنند.

آمار معتادان کشور
جاي شگفتي است که با وجود همه تلاشها و مبارزات صورت گرفته عليه مصرف مواد مخدر، رئيس اداره پيشگيري و درمان سوئ مصرف مواد مخدر وزارت بهداشت اعلام کرد: براساس نتايج يک پژوهش، آمار معتادان کشور به 3 ميليون و 700هزار نفر رسيده است.
دبير ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور چندي پيش اعلام کرد: سالانه حدود 6600 ميليارد ريال صرف مبارزه با مواد مخدر مي شود و کشفيات اين مواد طي سال 82 به 220 تن رسيده است که از اين ميزان 18 تن هروئين و مرفين بوده که در مقايسه با سال قبل 200 درصد رشد داشته است.
آمارهاي غيرواقعي امنيت رواني جامعه را تهديد مي کند
از روزنامه جام جم
امروزه اعلام غيرمسوولانه و اشتباه آمار در کشورمان به يک جريان طبيعي بدل شده است. هر روز که چشم مي گشاييم شاهد آمارهاي غيرواقعي در رسانه ها هستيم که با انگيزه هاي متفاوت ارائه مي شود ، سازماني مي خواهد سهم بيشتري از بودجه عمومي بگيرد ، کارشناسي گمنام مي خواهد با آمار هيجان انگيز ، خود را به جامعه بشناساند ، روزنامه اي به دنبال تيراژ و مخاطب مي گردد ، نهادي با ارائه آمار غيرواقعي مي خواهد ناهماهنگي خود را با ديگر سازمان ها توجيه کند و خلاصه اين گونه مي شود که موجي از نگراني و اضطراب فضاي جامعه را آلوده مي کند و امنيت رواني خانواده ها به مخاطره مي افتد ؛ اما هيچ نهاد و مسوولي نمي داند و نمي گويد که براستي مرز سياه نمايي ها کجاست؟ براي روشن شدن موضوع ، آمارهاي ارائه شده درباره چند آسيب اجتماعي را که طي 2 سال اخير در جرايد منتشر شده است ، مرور مي کنيم.



آمار بيکاري
رئيس سازمان ملي جوانان اعلام مي کند ، 6 ميليون بيکار در کشور داريم و در همين حال مرکز آمار ايران مي گويد: 2 ميليون و 600 هزار بيکار در کشور وجود دارد. وزير کار تعداد بيکاران کشور را از مرز 3 ميليون نفر بيشتر مي داند و آخرين يافته هاي موجود يکي از خبرگزاري ها نشان مي دهد نيمي از بيکاران کشور تحصيل کرده اند و کارشناسي ديگر که با همين روش مشهور شده است پيش بيني مي کند 15 ميليون بيکار در کشور از راه برسند!.
آمار زندانيان
رئيس پيشين سازمان زندان ها مي گويد: از هر 100 هزار نفر جمعيت کشور 238 نفر زنداني مي شوند. مديرکل سازمان زندان هاي قزوين معتقد است : زندانيان کشور نسبت به قبل از انقلاب 32 برابر شده اند. يک مسوول در نيروي انتظامي از کاهش جرم در جامعه خبر مي دهد ، براساس آمار يک خبرگزاري هر سال 400 هزار جوان وارد زندان مي شوند ، رئيس سازمان ملي جوانان مي گويد: 50 درصد مجرمان زير 21 سال هستند و رئيس سازمان زندان ها در جايي ديگر از کاهش آمار ورودي زندانيان خبر مي دهد.
معتادان به مواد مخدر
راه چمني ، رئيس سازمان بهزيستي از آمار 3 درصدي جمعيت کشور که به مصرف مواد مخدر معتادند خبر مي دهد ، دبير ستاد مبارزه با موادمخدر ، ميزان معتادان کشور را 2 ميليون نفر اعلام مي کند و از اعتياد 14 هزار دانش آموز و دانشجو خبر مي دهد. مسوول ديگري آمار معتادان را 4 ميليون نفر اعلام مي کند و يک مسوول در آموزش و پرورش آمار 600 هزار دانش آموز در معرض اعتياد را مطرح مي کند و رئيس انجمن مددکاري ايران مي گويد ، 8 ميليون کودک ايراني با اعتياد درگيرند و دبير پيشين کميته مبارزه با ايدز اعلام مي کند: 250 هزار دانش آموز ، 100 هزار دانشجو و 100 هزار کارگر در کشور معتادند.
فرار مغزها
روزنامه ها به نقل از صندوق بين المللي پول مي نويسند: سالانه 150 تا 180 هزار تحصيلکرده از ايران خارج مي شوند. يکي از خبرگزاري ها ، براساس آمار موجود که منبع آن را ذکر نمي کند مي نويسد ، 92 درصد المپيادي ها به خارج مي روند و مسوولي در باشگاه دانش پژوهان جوان اين آمار را رد مي کند. از نمونه آمارهاي ارائه شده درباره طلاق ، ازدواج ، ايدز ، کودکان و زنان خياباني ، خودکشي ، بيماران رواني و دهها پديده آسيب شناختي ديگر صرف نظر مي کنيم ، اما براستي دستگاه متولي ارائه آمارهاي واقعي در جامعه کيست و دادن آمارهاي متناقض چه تاثيري در امنيت رواني جامعه دارد؟.
مرکز آمار ايران وظيفه اي ندارد
معاون طرحهاي آماري مرکز آمار ايران در اين باره مي گويد: بحث آسيبهاي اجتماعي کلي است و مرکز آمار ايران در اين باره تاکنون وارد نشده است ، چرا که اين مرکز موظف است نيازهاي آماري و برنامه هاي توسعه اقتصادي کشور را تامين کند. دکتر خليل سعيدي به خبرنگار «جام جم» تاکيد مي کند: براساس قانون فقط به آمارهاي مرکز آمار بايد استناد کرد چرا که فرآيند مشخص قانوني براي توليد آن طي شده است ، اما مي گويد: در هيچ جاي دنيا درباره آسيبهاي اجتماعي مانند اعتياد ، ايدز و... آمار دقيقي وجود ندارد. وي در پاسخ به اين پرسش که آيا مرکز آمار ايران در اين باره وظيفه قانوني ندارد ، به طور شفاف پاسخ نمي دهد ، اما تلويحا مي گويد: اگر دستگاه ها سفارش اين کار را بدهند ، برايشان انجام مي دهيم.
دولت هم مصوبه خود را اجرا نمي کند
دکتر سعيدي اظهار مي کند: مشکل اينجاست که مرکز آمار ايران قدرت اجرايي کافي ندارد. گرچه براساس مصوبه دولت فقط آمار مرکز آمار ايران قابل استفاده است ، اما اکنون هر دستگاه گردن کلفتي آمار خودش را ارائه مي کند و هيچ کس هم به او کاري ندارد و خود دولت هم مصوبه خود را اجرا نمي کند. وي مي افزايد: چنانچه دستگاهي احساس کند در صورتي که آمار پرت و پلايي بدهد و در جهت توجيه عملکرد خود به ارائه آمارهاي نادرست مبادرت ورزد ، مواخذه مي شود ، چنين کاري نمي کند. معاون طرحهاي آمار مرکز آمار ايران مي گويد: آمارهاي مرکز آمار با روشهاي علمي محاسبه مي شود، اما ارائه آمارهاي نادرست که پايه علمي ندارد ، موجب سردرگمي برنامه ريزان و کاربران آمار مي شود و زيانهاي ناشي از آن به جامعه آسيب مي رساند.





نتايج سرشماري کشاورزي سال 82
سرانه توليد گندم از 132 کيلوگرم در سال 72 به 176 کيلوگرم در سال 82 رسيد. سرانه توليد برنج نيز از 24 کيلوگرم در سال 72 به 27 کيلوگرم در سال 82 افزايش يافت و سرانه توليد خرما از 4 کيلوگرم در سال 72 به 8 کيلوگرم در سال 82 رسيد. همچنين سرانه مرکبات نيز طبق محاسبات از 15 کيلوگرم به ازاي هر فرد در سال 72 به 19 کيلوگرم در سال 82 رسيد. همچنين در سال 82 حدود 37 ميليون راس گوسفند ، 20 ميليون راس بز و 6 ميليون راس گاو ، شمارش شده است. توليد شير نيز در اين سال حدود 6ميليون تن بوده که توليد سرانه 91 کيلوگرمي را نشان مي دهد.

نرخ بيکاري در 3 ماهه اول سال 83
نرخ بيکاري در 3 ماهه اول سال 83 ، 10.4 درصد بود که نسبت به مدت مشابه سال 82 که رقمي بالغ بر 11.6 بوده کاهش نشان مي دهد.
هزينه درآمد خانوار در سال 82
حميدرضا نواب پور ، رئيس مرکز آمار ايران ، در آستانه اول آبان ، روز آمار و برنامه ريزي طرح جمع آوري اطلاعات مربوط به هزينه درآمد خانوار در سال 82 را بسيار با اهميت ذکر کرد و در اين زمينه گفت : «در سال گذشته متوسط هزينه کل يک خانوار روستايي ، 25 ميليون و 700هزار ريال بوده که نسبت به سال 81 ، 20 درصد افزايش نشان مي دهد. از اين ميزان 40 درصد سهم هزينه هاي خوراکي در سبد خانوار را تشکيل مي دهد. به گفته او، متوسط درآمد اظهار شده توسط خانوارهاي روستايي 24ميليون ريال بوده ، 86.5 درصد از خانوارهاي روستايي داراي آب لوله کشي ، 98 درصد داراي برق و 41 درصد نيز از تلفن ثابت بهره مند بوده اند. به گزارش خبرگزاري ايسنا ، وي متوسط هزينه کل سال يک خانوار شهري را 41 ميليون ريال عنوان و تاکيد کرد: اين رقم نسبت به سال 81 از 17 درصد رشد برخوردار بوده و از اين ميزان 26 درصد سهم هزينه هاي خوراکي در سبد خانوار بوده است.
همچنين متوسط درآمد يک خانوار شهري در سال 82 ، 39 ميليون و 200 هزار ريال تشخيص داده شد. اين درآمد نسبت به سال گذشته از رشدي 18.4 درصدي برخوردار بوده است.

شانزده درصد دانش آموزان دختر تجربه سيگار کشيدن دارند
ايسنا، 19 فروردين 82: نتايج يك پژوهش نشان داد: حدود ‌٦/٢٥ درصد دانش آموزان دبيرستانهاي دخترانه و پسرانه منطقه ‌١٧ تهران تجربه سيگار كشيدن دارند. به گزارش سرويس پژوهشي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، پژوهشگران مركز تحقيقات غدد و متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي تهران در پژوهشي كه به “بررسي ميزان استعمال دخانيات در نوجوانان مقطع راهنمايي و متوسطه و تعيين برخي عوامل موثر بر آن در منطقه تحت پوشش پايگاه تحقيقات جمعيتي (منطقه ‌١٧ تهران)” پرداخته‌اند، مي‌افزايد: پسران دانش‌آموز مقطع متوسطه و افرادي كه داراي پدر بيكار، ‌دوستان سيگاري و سابقه استعمال سيگار در خانواده بوده و آگاهي كمتر از مضرات سيگار دارند، استعمال سيگار در آنها بيشتر است. همچنين، با افزايش پايه تحصيلي دانش‌آموزان، ميزان استعمال سيگار افزايش مي‌يابد. دكتر حسين فخرزاده، دكتر باقر لاريجاني، دكتر آذين ميرصدرايي پژوهشگران مركز تحقيقات غدد و متابوليسم در يك مطالعه مقطعي، ‌٦٠٠ دانش آموز ‌١٨ مدرسه دخترانه و پسرانه مقاطع راهنمايي و متوسطه منطقه ‌١٧ تهران را در سال ‌٨٢ از طريق پرسشنامه مورد بررسي قرار دادند. بر اساس نتايح حاصل از اين مطالعه، ‌٧/٢١ درصد دانش اموزان تجربه سيگار كشيدن داشتند و متوسط سني كه دانش آموزان براي اولين بار سيگار كشيده بودند حدود ‌١٣ سال بود. همچنين ‌١٨ درصد از دانش‌آموزان مقطع راهنمايي، ‌٦/٢٥ درصد از دانش آموزان مقطع متوسطه، ‌٥/٢٧ درصد از دانش آموزان پسر و ‌٢/١٦ درصد از دانش آموزان دختر تجربه سيگار كشيدن داشتند. اين نتايج مي‌افزايد: داشتن احساس خوشايند از سيگار كشيدن، احساس شخصيت بوسيله كشيدن سيگار و استعمال قليان در دانش آموزان سيگاري به طور معناداري بيشتر از بقيه بود. در بخشي از اين پژوهش آمده است:‌با توجه به اينكه سيگار به راحتي در دسترس عموم افراد جامعه قرار دارد و منع اجتماعي آن نيز نسبت به مواد مخدر كمتر است به همين علت، افراد به ويژه جوانان بسيار آسان به استعمال دخانيات روي مي‌آورند .استعمال دخانيات از سنين نوجواني باعث بروز پيامدهاي جسمي و رواني جبران ناپذيري در فرد خواهد شد. محققان، توجه به استعمال سيگار در دانش آموزان دختر و پسر را ضروري عنوان كرده و خاطر نشان كرده‌اند: ارايه الگوي اجتماعي و اخلاقي مناسب براي دانش آموزان مي تواند دركنترل استعمال دخانيات موثر باشد.



جمعيت

در مبارزات انتخاباتی و تحولات پيش از برگزاری انتخابات مجلس، علاقمندی زيادی در مورد دوسوم از جمعيت کشور که کمتر از 30 سال سن دارند، ابراز می شود. نسلی که بدنبال افزايش جمعيت در سالهای پس از انقلاب بارور شد در انتخابات رياست جمهوری سال 1376 از محمد خاتمی حمايت کرد. اما جوانان امروز آنچنان از کندی سرعت دگرگونی دلسرد شده اند که بسياری از آنان ممکن است در رای گيری شرکت نکنند.


هزينه زندگی

کارکنان دولت بخش عظيمی از جمعيت ايران را تشکيل می دهند.تورم که در سال پيش حدود 16% بود، بخصوص بر قشر هايی مانند آموزگاران و کارمندان دولت که درآمدشان همراه با قيمتها بالا نمی رود، تاثير می گذارد. بيکاری مشکلی جدی است. حدود 28% از جمعيت بين 15 تا 29 ساله کار ندارند. کرايه خانه نيز از هزينه هايی است که موجب نگرانی جوانان می شود.


توسعه

ايران سرمايه گذاری سنگينی در مورد بهداشت و آموزش و پرورش کرده است و از اين نظر بالاتر از معيارهای منطقه ای قرار دارد. با اين حال، در رده‌بندی کلی سازمان ملل در زمينه توسعه انسانی، ايران در مقام صد و ششم و بسيار عقب تر از ديگر کشور های توليدکننده نفت مانند عربستان سعودی و ونزوئلا قرار دارد. در اين رده‌بندی، ايران حتی از کشور های با درآمد سرانه بسيار پائينتر مانند فيليپين و ازبکستان نيز عقبتر است.



زنان

در نسل جوان ايران، شکاف ميان پسران و دختران در زمينه سواد آموزی کمتر شده است. در حال حاضر حدود 60% از دانشجويان دانشگاهها را دختران تشکيل می دهند. هرچند که تعداد زنان شاغل بسيار کمتر از مردان است. زنان ايران از سال 1342 حق رای دادن داشته اند.


ارتباطات

تعداد تلفن و کامپيوتر برای هر هزار نفر در ايران از ارقام منطقه ای بالاتر است. اما سرعت افزايش تعداد تلويزيون و تلفن موبايل در اين کشور نسبتا کند است. در زمينه استفاده از اينترنت نيز ايران رشد سريعی داشته است. تصور می رود که از هر ده ايرانی، يک نفر دسترسی منظم يا گهگاهی به اينترنت داشته باشد.


نفت



ايران دومين توليدکننده نفت خاورميانه است. بيش از هشتاد در صد در آمد صادراتی ايران از صدور نفت و گاز به دست می آيد. اما با توجه به جمعيت زياد اين کشور، سلطه دولت بر اقتصاد و تحريم اقتصادی آمريکا، توليد ناخالص ملی سرانه در ايران کمتر از ديگر کشورهای توليدکننده نفت در منطقه مانند بحرين، کويت و امارات متحده عربی است.

اقتصاد
رشد اقتصادی در ايران بشدت تحت تاثير قيمت نفت است. اقتصاد اين کشور در حال حاضر در حال رشد است. طی دو سال گذشته، قيمت بالای نفت، رشد اقتصادی را به هفت درصد رسانده است. اين افزايش قيمت، بدنبال سقوط قيمت نفت در اواخر دهه 1990 که باعث کاهش رشد اقتصادی شد پديدار شده است. تحليلگران می گويند بخش غيرنفتی اقتصاد ايران نيز اخيرا رشد داشته است.

گرد آورنده: احسان خوشخرام
برگرفته شده از تحقیقات اینترنتی
خرداد 1384