سفر به سرزمين YAHOO

سفر به سرزمين YAHOO







تدوين: فربود شكوهي

واحد خدمتي: انفورماتيك معاونت برون مرزي

شماره تماس: 2162775

پست الكترونيكي: shokuhi@yahoo.com

در سال 1995م دو دانشجوي دانشگاه استانفورد، پايگاه اينترنتي Yahoo را به راه انداختند. اكنون پس از گذشت هشت سال اين پايگاه كه به يك شركت بزرگ اينترنتي تبديل شده، روزانه 110 ميليون كاربر اينترنت را شيفته خود كرده است. ميزان سرمايه اين شركت در بازار سهام ده برابر بيشتر از شركتي مثل Apple است. سود شركت Yahoo يك موفقيت افسانه اي است كه به هيچ وجه، معلول اتفاق و خوش شانسي صرف نبوده است.

ساختمان شركت Yahoo با شيشه هاي تيره رنگش در يكي از خيابان هاي باريك سانتاكلارا، در فاصله 50 كيلومتري جنوب سانفرانسيسكو، واقع شده است. اين ساختمان از عظمت و شكوه خاصي برخوردار نيست. بايد از در ساختمان شركت عبور كنيد تا واقعاً وارد فضاي Yahoo شويد. تا قبل از ورود هيچ نشاني از يك شركت عظيم اينترنتي به چشم نمي خورد. وقتي از در وارد مي شويد روي مبلي با دو رنگ بنفش و زرد( رنگ خاص شركت) مي نشينيد و اولين چيزهايي كه به چشمتان مي خورد يك بسته شكلات، يك صندوق پر از دلار، مخصوص كمك به زلزله زدگان تايوان و صفحه اول نشريه "وال استريت ژورنال" است.

اين اشياء به ترتيب، علاقه به دوران كودكي، عشق به فعاليت هاي پيشاهنگي و موقعيت تجاري را منعكس مي كنند و در واقع همين موارد شايد بهترين و كاملترين چهره را از شركت Yahoo ارايه كنند. اين شركت كه تنها هشت سال پس از تأسيس، روزانه ميزبان 180 ميليون كاربر مشتاق است، به چه چيزي شباهت دارد؟ آيا Yahoo با توجه به سودهاي كلاني كه از طريق اينترنت به دست مي آورد منشأ پيدايش يك الگوي جديد اقتصادي نيست؟

داخل ساختمان شركت هيچ اتاقي مشرف به فضاي باز وجود ندارد. در تعداد چهار يا پنج ساختمان بتوني 1150 اتاق كوچك 3×2 متري وجود دارد و در هر اتاق يك دستگاه رايانه ديده مي شود. در اين مكعب هاي 3×2 متري حدود هفتصد نفر كارمند ساعت هاي طولاني را سپري مي كنند. اين هفتصد نفر كمي بيشتر از نصف كل كارمندان شركت Yahoo را تشكيل مي دهند. ساعت هايي كه اين كارمندان در شركت سپري مي كنند، بسيار بيشتر از زماني است كه آنها در خانه خود مي گذرانند.



خانم مولي رابين، يكي از كارمندان كه از پنج سال و نيم پيش در اين شركت مشغول به كار است مي گويد:" من در اينجا احساس مي كنم تقريباً در خانه خودم هستم". در مورد اتاق ها مساوات برقرار است و حتي رئيس ها هم به همان مكعب هاي 3×2 رضايت داده اند؛ بر روي در اتاق ها يا سالن هاي كنفرانس به جاي اين كه اسم و فاميل كارمندان يا رؤسا نقش بسته باشد، مي توان اسامي شهرهايي چون سنگاپور، توكيو، لندن، پاريس و يا اسامي شخصيت هاي كارتوني مثل" جادوگر شهر اوز" را مشاهده كرد. در انتهاي ساختمان مركزي و سمت چپ راهرو اتاق "جري يانگ" قرار دارد. منظره اتاق او بسيار جالب است. نوعي شلوغي و ازدحام اشياء، به گونه اي كه وارد شدن يا حركت در اتاق 3×2 يانگ مستلزم صرف انرژي زيادي است. جري يانگ كه يك تايواني تبار است، مسافرت هاي زيادي به آسيا مي كند و به اين قاره علاقه زيادي نشان مي دهد. بله، همين آقاي يانگ بود كه با همكاري ديويد فيلو در سال 1994 م Yahoo را بنيانگذاري كرد. در آن زمان اين دو، دانشجوي رشته برق دانشگاه استانفورد بودند. آنها راهنماي شبكه جهاني وب را كه در واقع حكم يك دفترچه يادداشت يا فهرست جذاب ترين پايگاه هاي موجود بر روي اينترنت را داشت، عرضه كردند. جري و ديويد پايگاه دانشگاه ايلي نويز را براي كار خود برگزيدند؛ علت اين انتخاب نيز آن بود كه اين پايگاه امكان برقراري بيشترين رابطه با پايگاه هاي دانشگاهي و آكادميك را فراهم مي ساخت. اين دفترچه يادداشت يا به عبارت ديگر دفترچه راهنما كه به زودي نام Yahoo را به خود گرفت، در دانشگاه استانفورد چنان پيشرفتي از خود نشان داد كه توانست تمام مجموعه دانشگاهي را تحت پوشش اطلاع رساني خود قرار دهد. حجم فعاليت Yahoo به شدت گسترش يافته بود و در همين هنگام بود كه آقاي مارك آندرسن، رئيس جوان Net Scape، رايانه هاي شركت خود را در اختيار دو مؤسس جوان Yahoo قرار داد و به اين وسيله به آنها كمك كرد تا بتوانند بهتر به فعاليت هاي خود ادامه دهند.

شش ماه بيشتر از زمان آغاز پروژه Yahoo نگذشته بود كه اين پروژه به شدت نظر صندوق سرمايه گذاري سكويا را به خود جلب كرد. اين مؤسسه مالي، شش ميليون فرانك سرمايه را در شركت Yahoo تزريق كرد و همين امر به Yahoo اجازه داد در 14 ماه مي سال 1996 م وارد بازار بورس نزدك شود. گفتني است نزدك معتبرترين بازار سهام امريكا در زمينه فناوري برتر است. خانم شرلي تسلر، استاد دانشگاه استانفورد، كه يكي از نخستين مشتريان شيفته پايگاه Yahoo بوده است مي گويد:" در آن زمان جري و ديويد نسبت به مسائل مالي و تجاري بي تفاوت بودند. آنها از دورنماي رشد اقتصادي كه پايگاه اينترنتي آنها مي توانست در پي داشته شد، هيچ اطلاعي نداشتند."

اما اكنون پس از گذشت هشت سال، ميزان سرمايه اين شركت در بازار سهام متجاوز از نهصد ميليارد فرانك است و جري يانگ 33 ساله به همراه ديويد فيلد 34 ساله اداره امور استراتژيك و فناوري شركت را برعهده دارند. اما در رأس هرم مديريت، تيم كاگل قرار دارد. او داراي درجه دكتري از دانشگاه استانفورد است كه براي شركت Motorola در سياتل كار مي كرد. اما يكي از صاحبان سرمايه Yahoo او را براي رياست Yahoo مناسب ديد و از او براي اين كار دعوت كرد. به اين ترتيب بود كه كاگل رياست Yahoo را عهده دار شد. او در اتاق مكعبي 3×2 خود يك ميز و چهارصندلي دارد كه اجازه پذيرايي از ميهمانان و مشتريان را به او مي دهد. در همين اتاق او در مورد شركت خود و چگونگي به دست آوردن سودهاي كلان توسط پايگاه اينترنتي سخن مي گويد. گفتني است شركت Yahoo در چهارماهه دوم 1999، 244 ميليون فرانك سود داشته است. اولين منبع درآمد Yahooآگهي هاي تبليغاتي است. در ماه ژانويه روزانه 385 ميليون صفحه از Yahoo مورد مشاوره و مطالعه مشتريان قرار گرفته است. اين رقم نسبت به ماه ژوييه 75 ميليون صفحه افزايش نشان مي دهد. بنابراين مشاهده مي شود كه شمار مشتريان Yahoo روز به روز در حال افزايش است و اين تعداد مشتري براي شركت هايي كه قصد دادن آگهي تبليغاتي را دارند، طمع برانگيز است. از سوي ديگر، Yahoo تعدادي از تاجران را كه از طريق اينترنت به فعاليت تجاري مي پردازند، به خود الحاق كرده است. از جمله مي توان:



http://www.living.com (فروش مبل)

و

http://www.health.com (نشريه اطلاعات درماني)



را نام برد. دومين منبع عمده درآمد Yahoo كميسيون هايي است كه از فروش هاي مزايده اي بر روي اينترنت عايد اين شركت مي شود. از طرف ديگر، نبايد فراموش كرد كه Yahoo ديگر تنها يك شركت دسترسي به پايگاه هاي اينترنتي نيست، بلكه علاوه بر آن در حكم سوپرماركت عظيمي است كه انواع محصولات از باراني گرفته تا اتومبيل را به فروش مي رساند. Yahoo در اين كار يعني فروش از طريق اينترنت، با كارت اعتباري Visa همكاري دارد و از اين كارت هاي اعتباري، در اين زمينه ياري مي گيرد.

و اما در اينجا بد نيست نگاهي به روي ديگر سكه يعني هزينه ها و مخارج Yahoo بيافكنيم، بيشترين قسمت هزينه هاي Yahoo مربوط به بازاريابي مي شود. Yahoo، 57 درصد از بودجه خود را به بازاريابي و تبليغات براي نيل به حد بالاتري از شهرت اختصاص مي دهد. Yahoo مارك خود را بر روي تايرهاي بزرگي كه در هوا معلق مي شوند، ترسيم مي كند كه در همه جا مي توان اين تايرهاي تبليغاتي را مشاهده كرد، چه در اتوبان ها و چه در فرودگاه ها.

بر اساس تحقيقات گسترده و دقيق كه اخيراً در امريكا صورت گرفته است، شركت Yahoo در فاصله زماني هشت سال پس از به وجود آمدنش جزو 25 مارك معروف امريكايي است! بد نيست بدانيم كه در اين فهرست 25 تايي مارك هايي مثل ATT، Nile، مك دونالدز و بويينگ قرار دارند كه همگي جزو شركت هاي بزرگ و بسيار با سابقه هستند. كار سكان داري ماشين عظيم تبليغاتي Yahoo بر عهده خانم كارن ادواردز است كه مسئول بازاريابي Yahoo است. او پيش از اين نيز در زمينه مارك هاي تجاري سابقه فعاليت خوبي داشته است و جزو آن دسته افرادي است كه هميشه يك طرح نو در آستين خود دارند. كارن ادواردز پيش از اين در شركت Corporate BBDO به عنوان مسئول تبليغات، به تبليغ شركت Apple، پرداخته است. كارن مي گويد:" من تمام زندگي ام را وقف شركت Yahoo كرده ام." در واقع مي شود گفت كه با وجود خانم كارن ادواردز، Yahoo همه جا دعوت شده است و مي توان همه جا حضور گسترده Yahoo را به چشم ديد. در تلويزيون و برنامه هاي كارتوني آن و يا در تاكسي هنگام پياده شدن مسافران با دريافت رايانه هاي مجاني Yahoo و همچنين با نشريات ويژه Yahoo كه به طور رايگان عرضه مي شوند، Yahoo در همه جا خودي نشان مي دهد.

آقاي كاگل، رئيس Yahoo علي رغم ظاهر بسيار خونسرد خود، تا حدودي از جانب رقبا احساس خطر مي كند. هر آينه اين ترس و احتياط رفتاري كاملاً عاقلانه است، زيرا هر لحظه شايد كه شركت از سوي ديگر شركت ها تهديد شود. امروزه در امريكا در بخش اينترنت ادغام ها و فروشگاه هاي متعددي انجام مي شود و اين ادغام ها گاهي شايد شركت هاي غول پيكري را پديد آورند كه مي توانند براي ديگر شركت هاي رقيب خطرناك و گاه مهلك باشند. در دنياي فشرده و رقابتي اينترنت، زنگ آغاز ادغام ها به صدا درآمده است. Yahoo نيز براي اينكه بي دفاع نماند بيكار نمانده است و با توجه به سودهاي كلاني كه اين روزها در بازار بورس به دست مي آورد، اقدام به خريدهاي چندي مي كند. Yahoo در آغاز امسال دو شركت دسترسي به خدمات اينترنتي به نام هاي Broadcast و Geocities را تنها با مبادله سهام، به خود الحاق كرد. Yahoo براي به دست آوردن اين دو شركت به ترتيب 67 و 77 سهام خود را در برابر صد سهام اين شركت ها مبادله كرد. از سوي ديگر Yahoo با در اختيار گرفتن اين دو شركت، مخاطبان و مشتريان آنها را نيز كه بالغ بر پنجاه ميليون بودند به چنگ آورده است. همچنين Yahoo با Motorola نيز توافقي به امضاء رسانده كه بر اساس آن Yahoo دريچه دسترسي تلفن هاي همراه، به اينترنت خواهد بود و دارندگان اين تلفن ها در واقع در كارهاي اينترنتي خود از خدمات Yahoo استفاده خواهند كرد.



Yahoo براي اينكه بتواند به پيشرفت خود ادامه دهد بايد كاركنان خود را راضي نگه دارد و به همين دليل است كه اين شركت هم مثل ديگر رقباي كاليفرنيايي خود به كاركنان خود رسيدگي مي كند. در بوفه ها و رستوران هاي شركت، موسيقي پخش مي شود و كارمندان مي توانند از بازي هاي ويدئويي مجاني بهره مند شوند.350 كارمند شركت با پرداختن حدود بيست فرانك در هر روز غذاهايي مثل همبرگر، مرغ سوخاري و سالاد را ميل مي كنند. به غير از اين، جشن ها و ميهماني هاي بزرگي نيز براي كاركنان شركت Yahoo صورت مي گيرد. براي نمونه پارسال در يك ميهماني بزرگ، همه كاركنان Yahoo در موزه Memorial Young گرد هم آمدند. اين موزه در سال 1895 ميلادي تأسيس شده و در Golden Gate Park واقع است. ميهماني ها و جشن هاي بزرگي نيز براي امسال تدارك ديده شده است.

تا سال 2000 ميلادي شمار كاركنان Yahoo چهار برابر شد. وقتي از فيل كيگلي، مسئول كارگزيني شركت، در مورد نحوه استخدام كارمندان جديد مي پرسيم، او مي گويد:" ما از هر ده نفر تنها يك نفر را كه شرايط بهتري دارد براي استخدام مورد مصاحبه قرار مي دهيم." در مورد حقوق كارمندان مي پرسيم، اما هم مسئول كارگزيني و هم ديگر همكارانش دوست دارند كه در اين باره اظهارنظر نكنند. وليكن طبق يافته هاي ما حقوق ميانگين يك كارمند درحدود 480 هزار فرانك در سال است( عدد مربوط به سال 2000 ميلادي است). هر آينه بايد به اين حقوق ها، سودهاي حاصل از سهام تقسيم شده ميان كارمندان و ديگر پاداش ها را نيز افزود.

بسياري از كارمندان Yahoo از طريق سودهاي حاصل از افزايش قيمت سهام شركت به ثروت هاي خوبي دست يافته اند. براي نمونه نلسون جيمز از اين راه و با توجه به افزايش خوب قيمت سهام به سي ميليون فرانك دست يافته است. آقاي كاگل، رئيس Yahoo نيز در ماه فوريه با فروش بخشي از سهام خود 120 ميليون فرانك به جيب زده است.

مسئول كارگزيني در ادامه مي گويد:" كارمندان ما روزانه ده تا دوازده ساعت كار مي كنند و در برخي موارد حتي مجبور مي شوند شب را در محل كار خود بخوابند." آقاي كاگل رئيس شركت نيز در اين خصوص مي گويد:" من روزي كه كارهاي مربوط به پيوستن Broadcast.com به شركت، صورت مي گرفت بر روي مبل اتاق كارم خوابيدم و ساعت هشت صبح فردا هنگامي كه مستخدمه براي تميز كردن اتاق آمد از خواب بيدار شدم." در Yahoo همه ساله كارمندان مورد ارزيابي دقيقي قرار مي گيرند. در اين ارزيابي چهارعامل مورد توجه است: رضايت رئيس مستقيم شخص، رضايت همكاران، نظر پرسنل اداري و نظر مشتريان. با در نظر گرفتن اين چهار مورد معلوم مي شود كه آيا كارمند در مجموع كارنامه موفقي داشته است يا نه؟

بعضي از كارمندان از ساعت هاي زياد كار گله مند هستند و نگران هستند كه اين امر در زندگي خانوادگي آنها خللي وارد كند. اما بسياري ديگر از اين مسئله ناراضي به نظر نمي رسند. براي نمونه، جف رالستون مي گويد:" از اين گذشته مگر در اين شهر به غير از رفتن به سينما، تفريح يا كار ديگري هم وجود دارد؟"

برخي ديگر كاملاً از ساعت هاي كار خود راضي هستند. براي نمونه خانم شارون آگيلر، يكي از مسئولان امور اداري، مي گويد:" درست است كه من شب ها نمي توانم زود به خانه بروم، اما در عوض من شاهد فخر و مباهات كودكانم هستم در زماني كه در صحبت هايشان، از مادرشان كه در Yahoo رئيس است سخن به ميان مي آورند".

مایکروسافت و یاهو، با استفاده از فناوری آژاکس سروسامانی به سرویس های پست الکترونیکی خود داده اند

هر روز بر تعداد امکانات جدید اینترنتی افزوده می شود به خصوص در سرویس های متداول و پر کاربرد شبکه مانند سرویس های پست الکترونیکی و سرویس موتورهای جستجوگر که بیش از نیمی از کاربران با آنها سروکار دارند، قابلیت ها و و سرویس های جدید باعث سهولت کار کاربران شده و در مقابل از نظر تبلیغاتی هم شرایط مطلوبی را برای شرکت های ارائه دهنده این سرویس ها فراهم می آورد. یکی از قابلیت های جدیدی که مدتی است در سرویس پست الکترونیکی آزمایشی یاهو و همچنین در سایر سرویس های پستی که بر مبنای فناوری آژاکس (Ajax) طراحی شده اند، مورد بهره برداری قرار گرفته، قابلیت کشیدن و رها کردن (Drag & Drop) فایل است. این قابلیت به کاربران این امکان را می دهد که خیلی راحت تر از گذشته، فایل ها و پیام های خود را سازماندهی کنند. شرکت های مایکروسافت و یاهو در یک اقدام مشترک قصد دارند با به کارگیری این فناوری، سرویس پست الکترونیکی قوی تری را ارائه دهند که برای نامه های الکترونیکی مربوطه و استفاده بهتر کاربران، محیطی شبیه میزکار فراهم می سازد.

در حال حاضر مایکروسافت و یاهو علاوه بر سرویس های پستی قبلی خود، سرویس جدیدی با نام Windows Live Mail و Yahoo Mail Beta را مورد آزمایش قرار داده اند که استفاده از این سرویس آزمایشی تنها به وسیله دعوت نامه مهیا خواهد بود. علاوه بر این نیم نگاهی هم به یک منبع باز تازه وارد دیگر به نام زیمبرا (Zimbra) دارند. هر سه این سرویس ها از تکنیک برنامه نویسی جدید و پیشرفته آژاکس (Asynchronous javaScript and XML) استفاده می کنند که به میزان قابل ملاحظه ای بر روی کیفیت سرویس پست الکترونیکی تاثیر می گذارد و همچنین سرویس جی میل هم از آن بهره مند است.

در برنامه هایی که به شیوه آژاکس نوشته و طراحی می شوند، توسط برنامه خاصی و قبل از آنکه کاربر آن نامه را باز کند، اطلاعات نامه ارسالی به صندوق پستی کاربر خوانده (Preload) شده و نامه از نظر امنیتی آزمایش می شود. بدین ترتیب زمانی که شما نامه را باز می کنید، اولا زمان زیادی را صرف دانلود کردن آن نخواهید کرد و با پیش نمایشی که از متن نامه در اختیار شما قرار می گیرد می توانید تا حدودی از محتوای نامه نیز باخبر شوید. ثانیا خیال شما از بابت مشکلات امنیتی مانند هرزنامه ها راحت خواهد بود. کاربرانی که از سرویس پستی جی میل (Gmail) استفاده می کنند، تا حدودی با این قابلیت آشنا هستند و احتمالا برایشان پیش آمده است که دسته ای از نامه های دریافتی آنها به تشخیص خود سرویس، در پوشه ای با نام هرزنامه (Spam) قرار می گیرند.

در سرویس یاهو با استفاده از فناوری آژاکس، امکان دیگری نیز در دسترس کاربران قرار گرفته است. در این سرویس سعی شده که محیط صندوق پستی به یک میز کار شبیه میز کار ویندوز تبدیل شود. به عنوان مثال کاربر می تواند برای انتخاب تعدادی از نامه های خود از کلید های متداول ویندوز مانند (Shift) و (Ctrl) و به همان روش استفاده کند. این امکان جدید اگرچه در حال حاضر در دوران آزمایشی خود به سر می برد، ولی بنا به گفته کاربران و کارشناسانی که از آن استفاده کرده اند، در عین سادگی بسیار قوی، سودمند و کاربردی است. همچنین در سرویس یاهو جدید از قابلیت نمایش برگه ای (Tab Browsing) نیز استفاده شده است. بدین ترتیب که کاربر می تواند همانند مرورگرهایی نظیر فایرفاکس که مجهز به این فناوری هستند، صفحات و نامه های مختلف را در یک پنجره و در قالب برگه یا زبانه های مختلف به نمایش گذارد.

در سرویس Windows Live Mail مایکروسافت نیز شرایط مشابهی وجود دارد. محیط این سرویس همانند محیط نرم افزار MS-Outlook Express طراحی شده و این طور به نظر می رسد که شما این نرم افزار را در مرورگر خود استفاده می کنید. تمام کلید های میانبر و حتی منوی کلیک راست آن نیز مشابه محیط Outlook Express است. البته اگر با این نرم افزار و نحوه استفاده آن آشنایی چندانی ندارید، باید گفت که محیط این صندوق پستی و منوهای مختلف آن شباهت زیادی به محیط سرویس پستی هات میل (HotMail) دارد. در این سرویس هم مانند نسخه آزمایشی Yahoo Mail می توانید از قابلیت کشیدن و رها کردن فایل استفاده کرده و نامه ها را بدون باز کردن آنها، پاسخ داده و فوروارد کنید. سرویس Live Mail که توسط شرکت مایکروسافت پشتیبانی شده، هنوز به طور کامل مورد بهره برداری قرار نگرفته است و هنوز در دوران ابتدایی و آزمایشی خود قرار دارد.