بررسی سیستوژنتیکی ، بیو سیستماتیکی برخی از گونه های خانواده میوریده از جوندگان در شرق ایران

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : بررسی سیستوژنتیکی ، بیو سیستماتیکی برخی از گونه های خانواده میوریده از جوندگان در شرق ایران

اساتید راهنما :  دکتر جمشید درویش و دکتر فرهنگ حداد

استاد مشاور : دکتر محمد فارسی

نگارش : فاطمه نکویی

تاریخ ثبت :  7/1380

 
چکیده

 

به منظور تعیین دقیق کاریو تایپ 12 گونه از خانواده میوریده و بررسی تغییرات درون گونه ای در جمعیتهای مختلف آن ، این تحقیق بر روی زیر خانواده های میورینه ، ژوربیلینه ، میکرو تینه و گریستینه صورت گرفت و سپس نتایج حاصله با نتایجی که از مقالات گوناگون بدست آمده مقایسه شد و از لحاظ تکامل کروموزومی مورد بحث قرار گرفت .

برای انجام این تحقیق بر روی 460 لام کروموزومی متعلق به 206 نمونه ، شمارش کروموزومی صورت گرفته و بعد کروموزومها اندازه گیری شده و بعد از مشخص شدن کاریو تایپ آن ایدئوگرام مربوط به هر یک نیز ترسیم شد .

نتایج بدست آمده نشان می دهد که تغییرات کروموزومی درون گرانه ای محسوسی در هیچ یک از گونه ها وجود ندارد به جز در مورد موش ورامین Nesokia indica که اکثر نمونه ها واجد 42 کروموزوم بودند به استثناء یک نمونه که احتمال می رود واجد 41 کروموزوم و نمونه دیگری که احتمالاً واجد 43 کروموزوم است و گونه ول خراسانی Microtust Tronscospicus که طبق گزارشاتی که قبلاً از مطالعه کروموزومی ولهای این منطقه بدست آمده واجد 54 کروموزوم تلوسانتریک است اما نمونه ای با یک جفت کروموزوم ساب متاسانتریک نیز در بین نمونه ها مشاهده شد . اثبات این  دو  موضوع احتیاج به نمونه برداری مجدد و مطالعه بیشتر این گونه ها دارد .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

بررسی اثر میدان مغناطیسی حاصل از جریان الکتریکی متناوب بر درد ناشی از آزمون فرمالین و تغییرات سطح ک

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : بررسی اثر میدان مغناطیسی حاصل از جریان الکتریکی متناوب بر درد ناشی از آزمون فرمالین و تغییرات سطح کورتیزول سرم در رت

اساتید راهنما :  دکتر علی مقیمی

استاد مشاور : دکتر مسعود فریدونی

نگارش : نسرین حسینی

تاریخ ثبت : 13/7/1380

شماره ردیف : 668

 
چکیده

 

کاربرد ابزارهای الکتریکی باعث افزایش میزان میدانهای مغناطیسی محیط پیرامون انسان شده ، علاوه بر این گزارشاتی از تأثیر میدان مغناطیسی بر مکانیسمهای فیزیوپاتولوژیک جانوران از جمله فرآیند درد وجود دارد .

در این پژوهش جهت بررسی اثرات میدانهای مغناطیسی متناوب HZ 50 بر آفریندهای مرتبط با درد و نیز تغییرات میزان کورتیزل سرم ، از دستگاههای مولد میدان مغناطیسی و رتهای نر نژاد ویستار استفاده شد . آزمایش به دو صورت مزمن وحاد انجام شد . در حالت مزمن رتهای نر بالغ در یک دوره 20 ، روزانه 60 دقیقه (هر روز صبح ) تحت تأثیر میدان قرار گرفتند و در روز 21 بر روی آنها آزمون فرمالین انجام شد . در حالیکه در حالت حاد ، رتهای نر بالغ همزمان با آزمون فرمالین ، در معرض میدان مغناطیسی نیز قرار می گرفتند . در هر دو مرحله حاد و مزمن از شدتهای 5/2 ، 5 و 10 میلی تسلا با فرکانس 50 هرتز استفاده شد . جهت تعیین تغییرات سطح کورتیزول تحت تأثیر میدان مغناطیسی ، در حالت مزمن قبل و بعد از معرض دهی در شدتهای 0 ، 5/2 ، 5 و 10 میلی تسلا از رت ها خونگیری به عمل آمد .

تجزیه و تحلیل آماری نشان می دهد که در حالت حاد در شدتهای 5/2 ، 5 و 10 میلی تسلا در ابتدای فاز التهابی افزایش معنی دار در احساس درد (05/0 >P ) موجود است . درحالت مزمن شدتهای 5/2 ، 5 و 10 میلی تسلا ، کاهش معنی دار  (05/0 >P ) در ابتدای فاز التهابی ایجاد می کند . در فاز نوروژنیک درد ( مرحله اول تست فرمالین ) در هر دو حالت مزمن و حاد ، تغییر معنی داری مشاهده نشد .

تجزیه و تحلیل آماری نشان می دهد که تغییرات ایجاد شده در سطح کورتیزول تحت تأثیر میدان مغناطیسی تنها در شدت 10 میلی تسلا معنی دار (05/0 >P ) است .

براساس نتایج بدست آمده می توان به تحلیلهای زیر اشاره کرد :

1) تحت تأثیر میدان مغناطیسی به صورت حاد ، سطح پپتیدهای اپیو ئیدی اندوژن کاهش و متعاقب آن آنالرژی مهار می شود .

2) آزاد شدن مدیاتورهای التهابی مثل هیستامین ، نیتریک اکسید و رادیکالهای اکسیژن تحت تأثیر میدان مغناطیسی به صورت حاد سبب تشدید روند التهابی می شود .

3) احتمالاً میدان مغناطیسی با تحریک مکانیسمهای درگیر در استرس باعث تغییر در سطح کورتیزول شده و کورتیزول با نقش ضد التهابی خود ، در دراز مدت روند التهابی را کاهش می دهد .

در نهایت می توان نتیجه گرفت که میدان مغناطیسی ضعیف (Hz 50 ) به صورت حاد با مهار آنالرژی باعث افزایش شدت درد می شود ، همچنین میدان قادر است که تغییراتی در میزان کورتیزول ایجاد نماید که در دراز مدت احتمالاً  در فاز التهابی کاهش معنی دار (05/0 >P ) ایجاد می نماید .

 

لغات کلیدی : میدان مغناطیسی ، درد فرمالین ، کورتیزول ، رت

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد ) 

بررسی عکس العمل یونجه (Medicago sativa L. ) به تنش خشکی در مراحل جوانه زنی و گیاهچه ای

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : بررسی عکس العمل یونجه (Medicago sativa L. ) به تنش خشکی در مراحل جوانه زنی و گیاهچه ای

اساتید راهنما :  دکتر مهرداد لاهوتی و دکتر عباس صفرنژاد

استاد مشاور : دکتر حمید اجتهادی

نگارش : مهدی آخوندی

تاریخ ثبت : 17/3/1382  

شماره ردیف : 770

 
چکیده

 
خشکی یکی از فاکتورهای بسیار مهم و مؤثر بر رشد و نمو گیاهان می باشد که سبب تغییرات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی زیادی در گیاه می گردد . یونجه به عنوان یکی از مهمترین گیاهان علوفه ای بومی ایران است که کشت آن از قدیم در کشور ما معمول بوده و سطح زیادی از مراتع و مزارع را به خود اختصاص داده است . یونجه سبب تثبیت ازت هوا در خاک شده و باعث اصلاح خاک می گردد . با توجه به کشت وسیع و خصوصیات یونجه شناخت مکانیسمهای مقاومت به خشکی در آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است . به این منظور در آزمایش اول ، اثر تنش خشکی بر پارامترهای رشد هشت توده یونجه چند ساله ( نیکشهری ، بغدادی ، یزدی ، سی ریور ، قره یونجه ، کدی ، رنجر و سکوئل )  در مرحله جوانه زنی بررسی گردید . برای اعمال تنش از پلی اتیلن گلایکول 6000 با پتانسیلهای اسمزی شامل صفر ( شاهد ) 4- ،  8- و 12- بار استفاده شد . نتایج نشان داد که توده های یونجه در برابر تنش خشکی با یکدیگر اختلاف دارند . توده های یزدی و نیکشهری کمترین درصد و توده رنجر بیشترین درصد تغییر را در کلیه صفات مورد بررسی از خود نشان دادند .

در آزمایش دوم ، سه توده انتخابی شامل توده های یزدی ، نیکشهری و رنجر در محیط کشت هیدروپونیک با پتانسیلهای مختلف خشکی ( 6000 PEG ) قرار گرفتند پس از 4 هفته پارامترهای مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی همچون طول ریشه ، طول ساقه و نسبت طول ریشه به ساقه ، تعداد و سطح برگ ، وزن خشک و تر ریشه ، ساقه و برگ ، میزان تجمع پرولین در اندامهای مختلف ، غلظت عناصر سدیم ، پتاسیم  و کلسیم اندازه گیری شد . برخی از توده هایی که در غلظت بالا ( 12- بار ) زنده ماندند ، جهت تولید بذر به خاک منتقل گردیدند . نتایج نشان داد که کلیه صفات مورفولوژیک بالا کاهش یافتند ، در حالیکه با افزایش تنش نسبت طول ریشه به ساقه افزایش یافت .

همچنین نتایج نشان داد که با افزایش تنش خشکی بر میزان پرولین افزوده می شود ولی میزان آن در توده ها و اندامهای مختلف یونجه ، متفاوت است . همچنین غلظت عناصر پتاسیم ، سدیم و کلسیم تحت تأثیر تنش خشکی افزوده می شود و افزایش آنها در توده های یونجه با یکدیگر اختلاف معنی داری نشان دادند . در میان توده ها ، توده یزدی مقاومترین و رنجر حساسترین توده نسبت به تنش خشکی می باشند .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

بررسی پوشش گیاهی ذخیره گاه جنگلی گیسوم تالش

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : بررسی پوشش گیاهی ذخیره گاه جنگلی گیسوم تالش

اساتید راهنما :  دکتر جواد قریشی الحسینی و حمید اجتهادی

استاد مشاور : دکتر حسن پور بابایی

نگارش : مکرم روان بخش

تاریخ ثبت : 15/7/1381

شماره ردیف : 763

 
چکیده

 

بررسی پوشش گیاهی در شناخت و ارزیابی منابع طبیعی مفید می باشد . این تحقیق با هدف مطالعه و ارزیابی پوشش گیاهی ذخیره گاه جنگلی گیسوم واقع در 14 کیلو متری شهرستان رضوانشهر ( استان گیلان ) صورت گرفت . ابتدا نقشه توپوگرافی 1:10000 منطقه تهیه و حدود منطقه مورد بررسی روی نقشه مشخص شد . سپس به روش ترانسکت – کوادرات اقدام به نمونه برداری و تهیه لیست فلورستیک – فیتوسوسیولوژیک ( شناسایی گونه ها و اندازه گیری پارامترهای تراکم ، قطر برابر سینه گونه های اشکوب فوقانی و پارامترهای وفور – غالبیت و جامعه پذیری گونه های اشکوب تحتانی ) گردید .

داده های خام ابتدا به نرم افزار Excel وارد و پس از انجام پردازش داده ها ، طیف زیستی براساس اشکال رویشی رانکایر برای تعداد 76 گونه شناسایی شده ، تیپ غالب منطقه بر اساس شاخص مقدار اهمیت و فاکتور فرکانس ساختار جامعه در دو اشکوب فوقانی و تحتانی مشخص شد . داده ها برای آنالیز های بعدی به فرمت مناسب نرم افزارهای تخصصی منتقل شدند .

بدین ترتیب به منظور ارزیابی کلی منطقه ابتدا به کمک برنامه سین تاکس ( SynTax ) و آنالیز مرلفه های اصلی ( PCA ) توزیع وفور گونه ها در دو اشکوب فوقانی ( گونه های درختی و درختچه ای ) و تحتانی ( علفی ها ، بوته ای ها ، رونده ها ) بررسی شد .

ارزیابی ها نشان داد که هیچگونه شیب یا فاکتور قوی و مؤثر بر پراکنش گونه ها در منطقه وجود ندارد و کل گونه ها بطور همگنی در منطقه پراکنش یافته اند و فقط در برخی نقاط تخریب شده ، فیتوسنوزهایی به چشم می خورد .

همچنین با استفاده از برنامه های DIVER و NUCOSA شاخص های مختلف عددی تنوع ، غنا ، یکنواختی و شاخص های ترسیمی مدلهای وفور – گونه و منحنی رتبه – فراوانی در سه پارامتر تراکم و پوشش یقه ای گونه های اشکوب فوقانی و پارامتر وفور – غالبیت گونه های اشکوب تحتانی مورد بررسی قرار گرفت . نتایج نشان داد که بخش فلور کف جنگل از تنوع ایده آل خارج شده و تحت فشارهای مستقیم انسانی قرار دارد .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

بررسی برخی از جنبه های بوم شناسی فردی گیاه داروئی        Hypericum perforatum L. در مناطقی از استان

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : بررسی برخی از جنبه های بوم شناسی فردی گیاه داروئی        Hypericum perforatum L. در مناطقی از استان خراسان 

اساتید راهنما :  دکتر حمید اجتهادی و دکتر هرمز دیار کیانمهر

استاد مشاور : دکتر علیرضا کوچکی

نگارش : بی بی راضیه نطقی مقدم

تاریخ ثبت : 4/9/1381

شماره ردیف : 765

 
چکیده

 

این تحقیق به منظور مطالعه برخی جنبه های اکولوژی فردی گیاه داروئی گل راعی      Hypericum perforatum L  در مناطقی از استن خراسان انجام پذیرفت . در این بررسی ابتدا نقاط پراکنش گیاه در استان خراسان مشخص شد سپس مورفولوژی ، فنولوژی ، استراتژی تجدید حیات ، فرم زیستی گیاه همچنین تأثیر عوامل توپوگرافی از قبیل ارتفاع از سطح دریا ، جهت و میزان شیب ، روی خصوصیات گیاهی ( ارتفاع ، تراکم و درصد پوشش ) مورد بررسی قرار گرفت .خصوصیات خاک نظیر PH ، EC ، ازت کل ، میزان فسفر و بافت خاک تعیین شد . اثزات ضد میکروبی گیاه در آزمایشگاه مورد بررسی قرارگرفت . گیاهان همراه و همزیستی میکوریزائی گیاه نیز مشخص شد . جوانه زنی بذور ، درصد وزن خشک هر یک از اندام های گیاه ، بیومس گیاهی تعیین شد . سیستم شاخص اکولوژی بورهیدی برای تعیین شاخص اکولوژیکی گیاه مورد استفاده قرار گرفت .

نتایج نشان داد که گل راعی گیاهی است چند ساله ، پایا ، علفی دارای فرم زیستی همی کریپتوفیت که جوانه های رویشی روی قاعده ساقه اصلی قرار می گیرند . تکثیر در طبیعت از طریق بذر و به صورت رویشی می باشد . گل راعی در خاکهای غیر شور ، آهکی سبک و در 8-5/7 =PH از رشد خوبی برخوردار است . بررسی های فنولوژیک این گونه گیاهی نشان داد که جوانه زنی بذور در اوایل فروردین ، گلدهی در اواسط خرداد ، بوده و در اوایل تیرماه میوه تشکیل می گردد . ایجاد بذر در اوایل تیرماه و رسیدن بذر تا اواخر مهرماه می باشد . سایر بررسی ها نشان داد که در بین عوامل توپوگرافی جهت و میزان شیب در رویش گل راعی نسبت به ارتفاع از سطح دریا بر پراکنش گیاه بیشتر تأثیرگذار است . نتایج بررسی ها ضد میکروبی گل راعی مشخص کرد که عصارۀ این گیاه دارای اثرات ضد میکروبی قوی روی 3 باکتری استافیلوکوک اورئوس ، باسیلوس سرئوس وکلبیسلا می باشد . با توجه به اطلاعات اکولوژیکی بدست آمده و سیستم شاخص اکولوژیکی بورهیدی به گل راعی موجود در مناطق مختلف از لحاظ میزان ازت ، رطوبت ، شوری خاک و میزان نور در زیستگاه به ترتیب رتبه 3-2 و 5-3 و 0 و 7-4 تعلق گرفت .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

بررسی عکس العمل یونجه (Medicago sativa L. ) به تنش خشکی در مراحل جوانه زنی و گیاهچه ای

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : بررسی عکس العمل یونجه (Medicago sativa L. ) به تنش خشکی در مراحل جوانه زنی و گیاهچه ای

اساتید راهنما :  دکتر مهرداد لاهوتی و دکتر عباس صفرنژاد

استاد مشاور : دکتر حمید اجتهادی

نگارش : مهدی آخوندی

تاریخ ثبت : 17/3/1382  

شماره ردیف : 770

 
چکیده

 
خشکی یکی از فاکتورهای بسیار مهم و مؤثر بر رشد و نمو گیاهان می باشد که سبب تغییرات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی زیادی در گیاه می گردد . یونجه به عنوان یکی از مهمترین گیاهان علوفه ای بومی ایران است که کشت آن از قدیم در کشور ما معمول بوده و سطح زیادی از مراتع و مزارع را به خود اختصاص داده است . یونجه سبب تثبیت ازت هوا در خاک شده و باعث اصلاح خاک می گردد . با توجه به کشت وسیع و خصوصیات یونجه شناخت مکانیسمهای مقاومت به خشکی در آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است . به این منظور در آزمایش اول ، اثر تنش خشکی بر پارامترهای رشد هشت توده یونجه چند ساله ( نیکشهری ، بغدادی ، یزدی ، سی ریور ، قره یونجه ، کدی ، رنجر و سکوئل )  در مرحله جوانه زنی بررسی گردید . برای اعمال تنش از پلی اتیلن گلایکول 6000 با پتانسیلهای اسمزی شامل صفر ( شاهد ) 4- ،  8- و 12- بار استفاده شد . نتایج نشان داد که توده های یونجه در برابر تنش خشکی با یکدیگر اختلاف دارند . توده های یزدی و نیکشهری کمترین درصد و توده رنجر بیشترین درصد تغییر را در کلیه صفات مورد بررسی از خود نشان دادند .

در آزمایش دوم ، سه توده انتخابی شامل توده های یزدی ، نیکشهری و رنجر در محیط کشت هیدروپونیک با پتانسیلهای مختلف خشکی ( 6000 PEG ) قرار گرفتند پس از 4 هفته پارامترهای مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی همچون طول ریشه ، طول ساقه و نسبت طول ریشه به ساقه ، تعداد و سطح برگ ، وزن خشک و تر ریشه ، ساقه و برگ ، میزان تجمع پرولین در اندامهای مختلف ، غلظت عناصر سدیم ، پتاسیم  و کلسیم اندازه گیری شد . برخی از توده هایی که در غلظت بالا ( 12- بار ) زنده ماندند ، جهت تولید بذر به خاک منتقل گردیدند . نتایج نشان داد که کلیه صفات مورفولوژیک بالا کاهش یافتند ، در حالیکه با افزایش تنش نسبت طول ریشه به ساقه افزایش یافت .

همچنین نتایج نشان داد که با افزایش تنش خشکی بر میزان پرولین افزوده می شود ولی میزان آن در توده ها و اندامهای مختلف یونجه ، متفاوت است . همچنین غلظت عناصر پتاسیم ، سدیم و کلسیم تحت تأثیر تنش خشکی افزوده می شود و افزایش آنها در توده های یونجه با یکدیگر اختلاف معنی داری نشان دادند . در میان توده ها ، توده یزدی مقاومترین و رنجر حساسترین توده نسبت به تنش خشکی می باشند .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

 

بررسی عکس العمل یونجه (Medicago sativa L. ) به تنش خشکی در مراحل جوانه زنی و گیاهچه ای

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : بررسی عکس العمل یونجه (Medicago sativa L. ) به تنش خشکی در مراحل جوانه زنی و گیاهچه ای

اساتید راهنما :  دکتر مهرداد لاهوتی و دکتر عباس صفرنژاد

استاد مشاور : دکتر حمید اجتهادی

نگارش : مهدی آخوندی

تاریخ ثبت : 17/3/1382  

شماره ردیف : 770

 
چکیده

 
خشکی یکی از فاکتورهای بسیار مهم و مؤثر بر رشد و نمو گیاهان می باشد که سبب تغییرات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی زیادی در گیاه می گردد . یونجه به عنوان یکی از مهمترین گیاهان علوفه ای بومی ایران است که کشت آن از قدیم در کشور ما معمول بوده و سطح زیادی از مراتع و مزارع را به خود اختصاص داده است . یونجه سبب تثبیت ازت هوا در خاک شده و باعث اصلاح خاک می گردد . با توجه به کشت وسیع و خصوصیات یونجه شناخت مکانیسمهای مقاومت به خشکی در آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است . به این منظور در آزمایش اول ، اثر تنش خشکی بر پارامترهای رشد هشت توده یونجه چند ساله ( نیکشهری ، بغدادی ، یزدی ، سی ریور ، قره یونجه ، کدی ، رنجر و سکوئل )  در مرحله جوانه زنی بررسی گردید . برای اعمال تنش از پلی اتیلن گلایکول 6000 با پتانسیلهای اسمزی شامل صفر ( شاهد ) 4- ،  8- و 12- بار استفاده شد . نتایج نشان داد که توده های یونجه در برابر تنش خشکی با یکدیگر اختلاف دارند . توده های یزدی و نیکشهری کمترین درصد و توده رنجر بیشترین درصد تغییر را در کلیه صفات مورد بررسی از خود نشان دادند .

در آزمایش دوم ، سه توده انتخابی شامل توده های یزدی ، نیکشهری و رنجر در محیط کشت هیدروپونیک با پتانسیلهای مختلف خشکی ( 6000 PEG ) قرار گرفتند پس از 4 هفته پارامترهای مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی همچون طول ریشه ، طول ساقه و نسبت طول ریشه به ساقه ، تعداد و سطح برگ ، وزن خشک و تر ریشه ، ساقه و برگ ، میزان تجمع پرولین در اندامهای مختلف ، غلظت عناصر سدیم ، پتاسیم  و کلسیم اندازه گیری شد . برخی از توده هایی که در غلظت بالا ( 12- بار ) زنده ماندند ، جهت تولید بذر به خاک منتقل گردیدند . نتایج نشان داد که کلیه صفات مورفولوژیک بالا کاهش یافتند ، در حالیکه با افزایش تنش نسبت طول ریشه به ساقه افزایش یافت .

همچنین نتایج نشان داد که با افزایش تنش خشکی بر میزان پرولین افزوده می شود ولی میزان آن در توده ها و اندامهای مختلف یونجه ، متفاوت است . همچنین غلظت عناصر پتاسیم ، سدیم و کلسیم تحت تأثیر تنش خشکی افزوده می شود و افزایش آنها در توده های یونجه با یکدیگر اختلاف معنی داری نشان دادند . در میان توده ها ، توده یزدی مقاومترین و رنجر حساسترین توده نسبت به تنش خشکی می باشند .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

مطالعه و بررسی سیستماتیک ( مورفولوژی و سیتوژنتیک ) جنس گل گندم Centaurea L. در خراسان

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : مطالعه و بررسی سیستماتیک ( مورفولوژی و سیتوژنتیک ) جنس گل گندم Centaurea L. در خراسان 

اساتید راهنما :  دکتر جواد قریشی الحسینی

استاد مشاور : دکتر محمد فارسی

نگارش : مهدی نظری مقدم

تاریخ ثبت : 30/11/1381

شماره ردیف : 768

 
چکیده

 

جنس گل گندم Centaurea L. متعلق به خانواده کاسنی می باشد و تاکنون بیش از 600 گونه آن در جهان گزارش شده است . براساس فلور ایرانیکا این جنس دارای 28 بخش ، 70 گونه ، 24 زیر گونه و 9 ورایته در نقاط مختلفایران می باشد .

گل گندم چهارمین جنس بزرگ خانواده کاسنی می باشد که بعضی از گونه های آن در طب سنتی نیز مورد استفاده قرار می گیرد . بررسی منابع نشان می دهد که تاکنون پژوهش های اندکی در مورد سیتوژنتیک و مورفولوژی این جنس در ایران انجام شده است . این تحقیق بر روی گونه های جنس گل گندم در خراسان صورت گرفت . با بررسی های بعمل آمده مشخص شد که تاکنون 13 گونه از این جنس در خراسان شناسایی شده است .

در بخش مطالعات مورفولوژیکی پس از جمع آوری نمونه ها و شناسایی آنها ، نقشه پراکنش گونه ها ، کلید شناسایی آنها بر اساس صفات اساسی ، طرح گونه ها و طرح اجزاء گل آنها تهیه گردید .

در بخش مطالعات سیتوژنتیکی ، جمعیتهای مختلف مربوط به 6 گونه گل گندم مورد بررسی قرار گرفت . به این منظور پس از جوانه دار کردن بذرها مراحل پیش تیمار ، تثبیت ، هیدرولیز و رنگ آمیزی بر روی مریستم ریشه ای گیاهچه ها صورت گرفت و از آنها اسلایدهای میکروسکوپی تهیه گردید . سپس بررسی های کروموزومی شامل تعیین تعداد کروموزوم ها و سطح پلوئیدی ، تهیه کاریوتایپ و ترسیم ایدئوگرام گونه ها انجام شد . این مطالعات نشان داد که گونه های مورد مطالعه از نظر عدد پایه کروموزومی در دو گروه قرار می گیرند . گروه اول شامل سه گونه دیپلوئید با x=8 و گروه دوم شامل سه گونه دیپلوئید با x=10 می باشد .

مرحله بعد ، بررسی کاریوتایپ گونه ها شامل تعیین طول هر کروموزوم ، طول بازوها و حجم کروموزوم ها ، تعیین نوع کروموزوم ها بر اساس جدول لوان و همکاران و تعیین تقارن کاریوتایپی مطابق روش استبینز بود .

در بخش مطالعات تاکونومی عددی 108 صفت کیفی و کمی در گونه های مذکور مورد بررسی قرار گرفت . سپس با استفاده از نرم افزار  JMP از طریق تجزیه کلاستر به روش Ward مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و میزان تشابه گونه های مورد مطالعه مشخص و به صورت دندروگرام ارائه گردید .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

بررسی عکس العمل ژنوتیپ های نخود ( Cicer arietiunm L. ) به تنش خشکی ناشی از پلی اتیلن گلایول 6000 در

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : بررسی عکس العمل ژنوتیپ های نخود ( Cicer arietiunm L. ) به تنش خشکی ناشی از پلی اتیلن گلایول 6000 در مرحله جوانه زنی و گیاهچه ای 

اساتید راهنما :  دکتر مهرداد لاهوتی

استاد مشاور : مهندس احمد نظامی 

نگارش : احمد نوری       

تاریخ ثبت : 11/1379

شماره ردیف : ------

 
چکیده

 

به منظور بررسی عکس العمل ژنوتیپهای نخود (Cicer arietiunm L. ) به تنش خشکی در مرحله جوانه زنی و گیاهچه ای ، آزمایش در دو مرحله انجام شد . در مرحله اول اثر تنش خشکی بر مرحله جوانه زنی بررسی شد . در این مرحله تیمارها عبارت بودند از پتانسیل آب در پنج سطح شامل پتانسیل صفر 4/0- ، 8/0- ، 2/1- ، 6/1- مگا پاسکال که با استفاده از پلی اتیلن گلایکول 6000 ایجاد شد و ژنوتیپ در چهار سطح شامل MCC75 ، MCC101 ، MCC174 ، MCC276 . در میان پارامترهای اندازه گیری شده ، درصد جوانه زنی ، جذب آب بیومس ، طول ریشه چه ، طول ساقه چه ، وزن تر ریشه چه و ساقه چه ، وزن خشک ریشه چه و ساقه چه در اثر تنش خشکی کاهش یافتند ولی نسبت طول ریشه چه به ساقه چه افزایش یافت .

شدت تنفس بذرها با کاهش پتانسیل آب کاهش یافت . درصد فسفر بافت خشک ریشه چه و ساقه چه کمی افزایش نشان داد ولی درصد پتانسیم بافت خشک ریشه چه و ساقه چه کاهش داشت . درصد سدیم در بافت خشک ریشه چه و ساقه چه و همچنین درصد فسفر و پتاسیم و سدیم بافت خشک لپه معنی دار نشد . در بین سطوح مختلف خشکی پتانسیل آب 4/0- بهترین سطح برای ارزیابی پاسخ ژنوتیپ ها به تنش خشکی بود . دربین ژنوتیپ ها نیز  MCC75 از لحاظ اغلب پارامترهای اندازه گیری شده نسبت به بقیه ژنو تیپ ها  کمتر تحت تأثیر تنش خشکی قرار گرفت .

در مرحله دوم اثر تنش خشکی بر مرحله گیاهچه ای بررسی شد . در این مرحله دو پتانسیل آب 4/0- مگاپاسکال به عنوان سطح تنش و پتانسیل آب هوگلند – آرنون به عنوان شاهد به روی ژنوتیپهای ذکر شده اعمال شد . این آزمایش به مدت سه هفته در محیط غذایی هوگلند – آرنون ادامه یافت . در پایان برخی پارامترهای رشد اندازه گیری شد .

بیومس کل ، وزن خشک کل ، طول ریشه ، طول ساقه ، وزن تر ریشه و ساقه ، وزن خشک  ریشه و ساقه ، سطح برگ ، تعداد برگ ، تعداد میانگره در همه ژنو تیپها در اثر تنش خشکی کاهش یافت .

نسبت طول ریشه به ساقه در اثر اعمال تنش افزایش یافت . قطر ساقه و تعداد ساقه های فرعی تحت تأثیر خشکی قرار نداشتند .

درصد فسفر و پتاسیم بافت خشک ریشه و ساقه در اثر اعمال تنش کاهش پیدا کرد . عکس العمل ژنوتیپها به تنش خشکی از لحاظ پارامترهای رشد متفاوت بود . به گونه ای ژنوتیپ MCC75 از لحاظ گسترش سیستم ریشه ای و نیز سطح و تعداد برگ و تعداد برگچه نسبت به بقیه ژنوتیپ کمتر تحت تأثیر تنش قرار گرفت .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

مطالعه بیوسیستماتیک مقایسه ای 9 گونه از جوندگان جنوب خراسان براساس مطالعات بافت شناسی و هیستوشیمی غ

فرم چکیده : پایان نامه

عنوان پایان نامه : مطالعه بیوسیستماتیک مقایسه ای 9 گونه از جوندگان جنوب خراسان براساس مطالعات بافت شناسی و هیستوشیمی غدد بزاقی

اساتید راهنما :  دکتر جمشید درویش و دکتر ناصر مهدوی شهری

استاد مشاور : دکتر علی مقیمی

نگارش : مریم موسوی

تاریخ ثبت : 19/8/1380

شماره ردیف : 720

 
چکیده

 

جوندگان راستهبزرگی از پستانداران را تشکیل می دهد و از آنجایی که اعضای خانواده های این راسته دارای رژیم های غذایی متفاوت می باشند ، در این راستا ، غدد بزاقی جوندگان سازگاریهای زیادی از نظر مورفولوژی ، فیزیولوژی ، هیستولوژی و هیستو شیمی در رابطه با اکولوژی نوع تغذیه و شرایط محیطی نشان می دهند که این تغییرات در جهت تطابق با نیازهای اکولوژیکی و نوع تغذیه است ، به همین جهت  هدف از این پژوهش مشخص کردن ساختمان هیستولوژی و هیستو شیمی غدد بزاقی تحت فکی اصلی و فرعی و همچنین غددبزاقی انهای خلفی زبان در گونه های مختلف جوندگان به منظور یافتن اختلاف در خصوصیات این غدد در بین گونه های مختلف می باشد . برای این منظور جمجمه نمونه ها به سرعت پس از مرگ آنها جدا شده در محلول فیکساتور بوئن فیکسه شده و پس از آن به منظور نرم کردن بافتهای سخت ، دکلسیفه شده و نهایتاً پس از طی مراحل پاساژ ،نمونه ها آماده برای برش شده و از آنها مقاطعی با ضخامت پنج میکرون تهیه شد .

به منظور مطالعات اختصاصی هیستولوژی و هیستو شیمی مقاطع با روشهای مختلف رنگ آمیزی ، رنگ شدند : رنگ آمیزی هماتوکسیلین – ائوزین و تتراکروم جهت مطالعات هیستولوژی و رنگ آمیزی اختصاصی و مرکب پاس – آلسیان بلودر دو PH مختلف ( pH1. pH2.5 ) جهت مطالعه انواع موسین های اسیدی ضعیف و موسین های سولفاته و همچنین موسین های خنثی . مشاهدات میکروسکوپی شامل تنوع در عناصر پارانشیمی اصلی غدد تحت فکی اصلی مثل نوع آسینی ، هلالهای سروزی مجاری موجود در غده و غالبیت مجاری در گونه های مورد مطالعه می باشد و همچنین در غده تحت فکی فرعی اختلافاتی از نظر غالبیت بین آسینی و مجاری و در غدد بزاقی انتهای خلفی زبان اختلافاتی از نظر تنوع سلولهای آسینی در گونه های مختلف قابل مشاهده است .

از نظر هیستو شیمی در غده تحت فکی اصلی و فرعی و غدد انتهای زبان گونه های مورد مطالعه اختلافاتی از نظر وجود موسین های اسیدی ضعیف و سولفاته و همچنین موسین های خنثی و شدت رنگ پذیری اجزاء این غدد توسط رنگ آمیزی های اختصاصی اختلافاتی قابل مشاهده است . نتایج این مشاهدات تنوع در شدت واکنش های شیمیایی ، ماهیت شیمیایی متفاوت و تغییرات کمی را در سطح پلی ساکاریدهای این غدد در میان گونه های مورد مطالعه از جوندگان مذکور پیشنهاد می کند .

 

دانشکده علوم ( دانشگاه فردوسی مشهد )

مطابقت یافته های زیست شناسی و آیات قرآنی

موضوع صحبت راجع به : مطابقت یافته های زیست شناسی و آیات قرآنی

به خصوص در مورد جهان شگفت انگیز جنین و مراحل رشد جنین

کلاً اهداف نگرشی ( تغییر در رفتار ) درس زیست شناسی ( این است که )

1-  به پدیده های زیستی به عنوان نشانه های حاکمیت تدبیر الهی در جهان بنگریم

2-  با مطالعه و برسی و پدیده های زیستی به علم و قدرت خالق آنها پی ببریم

همانطور که در آیۀ 53 سورۀ فضیلت می فرماید:

بسم الله الرحمن الرحیم

سنر یهم آیا تنافی الافاق و فی انفسهم حتی یتبین لهم انه  الحق (به زودی آیات خود را راجع به کیهان و خود شناسی و به بشر ارائه خواهیم داشت تا روشن شود برای ایشان به درستی که او حق است)

آیات آفاقی : همچون آفرینش خورشید و ماه و ستارگان با نظام دقیقی بر آنها حاکم است و آفرینش انواع جانداران و گیاهان و کوه ها و دریاها با عجائب و شگفتی های بی شمارش و موجودات گوناگون اسرار آمیزش که هر زمان اسرار تازه ای از خلقت آنها کشف می شود هر یک آیه و نشانه ای است بر حقانیت ذات پاک او .

آیات انفسی : همچون آفرینش دستگاه های مختلف جسم انسان و نظامی که بر ساختمان حیرت انگیز مغز و حرکات منظم قلب و عروق و بافتها و استخوان ها و انعقاد نطفه و پرورش جنین در رحم مادران ، تعداد سلولهای یک انسان متوسط 60 تریلیون است که 28 میلیارد آن سلول عصبی است و هر سلول شبیه یک کامپیوتر عمل می کند و از آن بالاتر اسرار و شگفتی های روح انسان می باشد که هر گوشه ای از آن کتابی است از معرفت پرودگار و خالق جهان .

در پایان این آیه بیان لطیف و جالب را با جملۀ زیبا و پر معنای دیگری تکمیل کرده می افزاید .

اولم یکف بربک انه علی کل شیء شهید (آیا کافی نیست که پروردگارت بر هر چیز شاهد و گواه است .)

چه شهادتی از این بر تر و بالا تر که با خط تکوین ، قدرت خویش را بر پیشانی همۀ موجودات نوشته است .

در صفحه برگهای درختان ، در لا به لای گل برگها و در میان طبقات اسرار آمیز مغز و بر روی پرده های ظریف چشم بر صفحۀ آسمان و بر قلب زمین و خلاصه بر همه چیز نشانه های توحید خود را نوشته و گواهی دهده است .

درقرآن مسائل علمی بیان شده است که بعد ها دانشمندان به اسرار شگفت انگیز آن پی برده اند چنانچه در آیه 3 سوره رعد می فرماید :

و من کل الثمرات جعل فیها زوجین اثنین ( از تمام میوه ها دو جفت در زمین قرار دارد )

اشاره به این که درختان میوه موجودات زنده ای هستند که دارای سلولهای نر و ماده می باشند که از طریق لقاح  بارور می شوند دارد . اگر لینه دانشمند و گیاه شناس معروف سوئدی در اواسط قرن 18 میلادی موفق به کشف زوجیت عمومی و همگانی در جهان گیاهان شد . قرآن مجید در 1400 سال قبل از آن ، این حقیقت را فاش ساخت و این خود یکی از معجزات علمی قرآن مجید است که بیانگر عظمت این کتاب بزرگ آسمانی   می باشد .

همچنین از آنجا که زندگی انسان و همۀ موجودات زنده و مخصوصاً گیاهان و میوه ها بدون نظام دقیق شب و روز امکان پذیر نیست در قسمت دیگر این آیه از این موضوع سخن به میان آورده می گوید .

یغشی اللیل النهار :  خداوند به وسیلۀ شب روز را می پوشاند و پرده بر آن می افکند

چرا که اگر پرده تاریک شب نباشد ، نور مداوم آفتاب ، همۀ گیاهان را می سوزاند و اثری از میوه ها و بطور کلی از موجودات زنده بر صفحۀ زمین باقی نمی ماند .

در پایان آیه می فرماید :

 ان فی ذلک لایات لقوم یتفکرون  .( در اینها آیات و نشانه های است برای آنها که تفکر می کنند .)

اما در مورد جهان شگفت انگیز جنین

در هفت سوره از سوره های قرآن اشاره به آفرینش انسان و چگونگی خلقت او شده است و در آیۀ 14 سوره نوح می فرماید :

   و قد خلقکم اطوارا    : ( خداوند شما را در اطوار و مراحل مختلفی بیافرید .)

مرحلۀ اول : در آیه 12 سورۀ مومنون می فرماید :

و لقد خلقنا الانسان من سلاله من طین . (ما انسان را از عصاره و فرآورده های خاک آفریدیم .)

چرا که نطفۀ انسان مولود غذاهای گوناگونی است که از گیاهان و جانوران سرچشمه می گیرد – جانوران هم از گیاهان تغذیعه می کنند و گیاهان بخشی از مواد مورد نیاز خود را از خاک می گیرند بنابر این نطفۀ انسان که بعد ها بصورت انسان در می آید مولود خاک می باشد .

در مرحلۀ دوم : در آیه 54 سورۀ فرقان می فرماید:

هو الذی خلق من الماء بشراً ........   . ( اوست خدائی که بشر را از آب بیافرید )

در مرحلۀ دوم می توان گفت انسان از آب آفریده شده است .

زیرا از نظر زیست شناسان ، انسان به اسفنجی می ماند که او را آب فراگرفته است یک فرد 70 کیلویی حدوداً 65 در صد وزن بدن را آب تشکیل می دهد ، 50 لیتر آب دارد و این نسبت ثابت است و غیر ممکن است که این نسبت را تغییر داد بدون اینکه دچار ناراحتی نشود اگر 20 در صد آب بدنش را از دست بدهد دیگر سلامتی خود را باز نخواهد یافت .

آب در سلولهای بدن انسان دارای مقدار زیادی پتاسیم بوده و عملاً فاقد نمک است ولی آب خارج از سلولها پتاسیم ندارد بلکه مقدار زیادی نمک دارد و این ترکیب آب خارج از سلولها به آب دریائی شباهت دارد که میلیونها سال قبل اولین اشکال حیات در آن شکل می گرفت و بعد ها وقتیکه موجودات آبی به خشکی روی آوردند ، دریای درون را نیز با خود آوردند . چون بدون آن زندگی برایشان در خشکی ممکن نبود .

این پدیده های شگفت انگیز گفته قرآن را تأیید می کند که می فرماید . اوست خدائی که انسان را از آب آفرید در مرحلۀ سوم : در آیۀ 2 سوره علق می فرماید:

خلق الانسان من علق   . ( خداوند انسان را از علق آفرید )

علق به اسپرماتوزوئید گفته می شود که به سلول ماده می رسد و با آن ترکیب می شود .

در مرحلۀ چهارم : در آیۀ 2 سورۀ انسان می فرماید:

انا خلقنا الانسان من نطفه امشاج   . ( ما انسان را از نطفه مخلوط ( سلول تخم ) پدید آورده ایم . )

ترکیب سلول جنس نر و ماده منجر به پیدایش سلولی به نام تخم می شود که تقسیمات این سلول جنین را به وجود می آورد .

اگر بهترین شرایط محیطی برای سلول نر و سلول ماده فراهم شود قادر به ادامۀ زندگی نیستند و به زودی می میرند .

مگر آنکه با یکدیگر ترکیب شوند و سلول تخم یا به اصطلاح قرآن امشاج به وجود آورند .

پس از تقسیمات سلولی متوالی این سلول جنین اولیه به صورت توده ای از سلولها وارد رحم شده تا ادامه رشد خود را در آنجا انجام دهد در آیه دیگری می فرماید( آیه 24 سوره حشر)

هو الله الخالق الباری المصور له السماء الحسنی  .( اوست خدای که آفریننده و جدا کننده و نگارنده صورت انسانی است و برای اوست اسماء حسنی .)

در مرحلۀ پنجم : در آیۀ 6 سورۀ العمران می فرماید :

خداست آنکه صورت شما را در رحم مادران هر گونه بخواهد می نگارد خدایی که جز ذات یکتا نیست که به هر کار خواهد توانا و به همه چیز داناست .

مراحل ساختمانی جنین را می توان در سه مرحله خلاصه کرد :

1-  تولید توده زیادی از سلولها

2- مجزا شدن سلولها از یکدیگر و رفتن هر یک به جای خود

3- تصویر و صورت بندی جنین

این سه مرحله را قرآن کریم در ضمن سه کلمه بیان داشته

1- هو الله الخالق   اوست خدایی که آفریننده ( انبوه سلولها ) است

2- الباری   خدایی که جدا کننده ( سلولهاست )

3- المصور  خداوند پیکر سازی که به این سلولها صورت انسانی می دهد .

در سورۀ زمره آیه 6 می فرماید :

خداوند شما را در شکم مادر می آفریند ، آفرینش به دنبال آفرینش دیگر که در سه تاریکی قرار دارد .

به تدریج سه پرده جنین را در بر می گیرد این پرده ها ظاهراً یک پوست بیشتر نیستند ولی اگر آنرا با میکروسکوپ به دقت نگاه کنیم همانطور که در آیه قرآن ذکر شده است می بینیم که از سه پرده تشکیل شده است .

1- پرده آمینون   2- پرده کوریون 3- پرده آلان تویید  

                                                                                                                                                                                                مایع 

پرده آمینون پرده ای است که از نمو سطح خارجی جنین حاصل و از اطراف توسعه پیدا می کند تا فضایی به نام حفره آمینون در پشت جنین به وجود آورد و آنگاه در حفره آمینون مایع زلالی پدید می آورد .

پرده کوریون  : خارج از پرده آمینون قرار دارد و به کمک آن جنین محفوظ می ماند .

پرده آلانتوئید : در ناحیه شکمی جنین است و به جذب غذا کمک می کند .

فاصله میان پرده آمینون و جنین مایعی وجود دارد که هر گاه ضربه ای به شکم وارد شود این ضربه به مایع منتقل می گردد و در آن خنثی می شود .

در آیۀ 14 سوره مومنون می فرماید :

  انشا ناه خلقا اخر فتبارک الله احسن الخااقین (سپس آفرینش و تحولی دیگر در جنین پدید آوردیم ( و از روح خود در وی دمیدیم ) آفرین بر قدرت کامل بهترین آفریننده .)

پس از صورت بندی جنین مرحلۀ دمیدن روح فرا می رسد .

لازمه استقرار روح در جسم پیدا شدن بستر مناسب یا به عبارت دیگر آرایش مطلوب در اجزاء ماده است .

بطور کلی با وارد شدن هر گونه نقص شدید در جسم جدا شدن روح از جسم اجباری و حتمی می گردد .                                                                                                             

 

                                             

فتبارک الله احسن الخااقین