عملیات مخفیانه ویروس در کامپیوتر
ویروس کامپیوتر برنامه ای است که میتواند نسخه های اجرایی خود را در برنامه های دیگر قرار دهد. هر برنامه آلوده میتواند به نوبه خود نسخه های دیگری از ویروس را در برنامه های دیگر قرار دهد. برنامه ای را برنامه ویروس می نامیم که همگی ویژگیهای زیر را داراباشد:
1) تغییر نرم افزارهایی که به برنامه ویروس متعلق نیستند با چسباندن قسمتهایی از این برنامه به برنامه های دیگر.
2) قابلیت انجام تغییر در بعضی از برنامه ها.
3) قابلیت تشخیص این نکته که برنامه قبلاً دچار تغییر شده است یا خیر.
4) قابلیت جلوگیری از تغییر بیشتر یک برنامه در صورت تغییراتی در آن بواسطه ی ویروس .
نرم افزارهای تغییر یافته ویژگیهای 1 الی 4 را دارا هستند. اگر برنامه ای فاقد یک یا چند ویژگی از ویژگیهای فوق باشد، نمی توان به طور قاطع آنرا ویروس نامید.
عملیات مخفیانه ویروس در کامپیوتر
همانطور که میدانید ویروسها برنامه های نرم افزاری هستند .آنها می توانند مشابه برنامه هایی باشند که به صورت عمومی در یک کامپیوتر اجرا می گردند .
اثر واقعی یک ویروس بستگی به نویسنده آن دارد. بعضی از ویروسها با هدف خاص ضربه زدن به فایلها طراحی می شوند و یا اینکه در عملیات مختلف کامپیوتر دخالت کرده و ایجاد مشکل میکنند.
ویروسها به راحتی بدون آنکه متوجه شوید خود را تکثیر کرده ، گسترش مییابند ، در حین گسترش یافتن به فایلها صدمه رسانده و یا ممکن است باعث مشکلات دیگری شوند.
ویروسها قادر نیستند به سخت افزار کامپیوتر صدمه ای وارد کنند . مثلاً نمی توانند باعث ذوب شدن CPU ، سوختن هارد دیسک و یا انفجار مانیتور و غیره شوند
ویروسهایی که از طریق E-mail وارد سیستم میشوند معمولاً به صورت مخفیانه درون یک فایل ضمیمه شده قرار دارند که با گشودن یک صفحه ی HTML یا یک فایل قابل اجرای برنامه ای و یا یک word document می توانند فعال شوند.
شما صرفا با خواندن یک متن ساده e-mail یا استفاده از netpost ، ویروسی دریافت نخواهید کرد. بلکه باید مراقب پیغامهای رمز دار حاوی کدهای اجرائی و یا پیغامهایی بود که حاوی فایل اجرائی ضمیمه شده (یک فایل برنامهای کد شده و یا یک word documentکه حاوی ماکروهایی باشد) می باشند، بود.
از این رو برای به کار افتادن یک ویروس یا یک برنامه اسب تروا ، کامپیوتر مجبور به اجرای کدهایی است میتوانند یک برنامه ضمیمه شده به e-mail ، یک word document دانلود شده از اینترنت و یا حتی مواردی از روی یک فلاپی دیسک باشند.
این نوع ویروسها معمولاً به شکل ماکرو در فایل هایی قرار می گیرند که حاوی صفحات متنی نظیر فایل های برنامه های Microsoft Office ( همچون Word و Excel )هستند.
ماکرو
نرم افزارهایی مانند Word و Excel این امکان را برای کاربر بوجود می آورند که در صفحه متن خود ماکرویی ایجاد نماید،این ماکرو حاوی یک سری دستور العملها، عملیات و یا keystroke ها است که تماماً توسط خود کاربر تعیین میگردند.
ماکرو ویروسها معمولاً طوری تنظیم شده اند که به راحتی خود را در همه صفحات متنی ساخته شده با همان نرم افزار (Excel , Word) جای میدهند.
برنامه کرم برنامه ای است که با کپی کردن خود تولید مثل میکند. تفاوت اساسی میان کرم و ویروس این است که کرمها برای تولید مثل نیاز به برنامه میزبان ندارند. کرمها بدون استفاده از یک برنامه حامل به تمامی سطوح سیستم کامپیوتری خزیده و نفوذ میکنند.
برای نمونه می توان از کرم Blaster و Sasser نام برد.
این برنامه حداقل به اندازه خود اسب تروای اصلی قدمت دارد . عملکرد این برنامه ها ساده و در عین حال خطرناک است.
در حالیکه کاربر متوجه نیست و با تصاویر گرافیکی زیبا و شاید همراه با موسیقی مسحور شده، برنامه عملیات مخرب خود را آغاز می کند.
برای مثال به خیال خودتان بازی جدید و مهیجی را از اینترنت Download کرده اید ولی وقتی آنرا اجرا می کنید متوجه خواهید شد که تمامی فایل های روی هارد دیسک پاک شده و یا به طور کلی فرمت گردیده است.
قسمتی از دیسک سخت و فلاپی دیسک است که هنگام راه اندازی سیستم از روی آن به وسیله کامپیوتر خوانده میشود. Boot Sector یا دیسک سیستم ، شامل کدی است که برای بار کردن فایلهای سیستم ضروری است. این دیسکها داده هایی در خود دارند و همچنین حاوی کدی هستند که برای نمایش پیغام راه اندازی شدن کامپیوتر بوسیله ی آن لازم است .
سکتور پارتیشن اولین بخش یک دیسک سخت است که پس از راه اندازی سیستم خوانده میشود. این سکتور راجع به دیسک اطلاعاتی نظیر تعداد سکتورها در هر پارتیشن و نیز موقعیت همه پارتیشن ها را در خود دارد.سکتور پارتیشن، رکورد اصلی راه اندازی یا Master Boot Record -MBR نیز نامیده میشود.
بسیاری ازکامپیوترها به گونه ای پیکربندی شده اند که ابتدا از روی درایو:A راه اندازی میشوند. (این قسمت در بخش Setup سیستم قابل تغییر و دسترسی است) اگر بوت سکتور یک فلاپی دیسک آلوده باشد، و شما سیستم را از روی آن راه اندازی کنید، ویروس نیز اجرا شده و دیسک سخت را آلوده میکند.
اگر دیسکی حاوی فایلهای سیستمی هم نبوده باشد ولی به یک ویروس بوت سکتوری آلوده باشد وقتی اشتباهاً دیسکت را درون فلاپی درایو قرار دهید و کامپیوتر را دوباره راه اندازی کنید پیغام زیر مشاهده میشود. ولی به هر حال ویروس بوت سکتوری پیش از این اجرا شده و ممکن است کامپیوتر شما را نیز آلوده کرده باشد.
Non-system disk or disk error
Replace and press any key when ready
کامپیوترهای بر پایه Intel در برابر ویروسهای Boot Sector و Partition Table آسیب پذیر هستند.
تا قبل از اینکه سیستم بالا بیاید و بتواند اجرا شود صرفنظر از نوع سیستم عامل می تواند هر کامپیوتری را آلوده سازد.
این نوع ویروسها در قالب پیغامهای فریب آمیزی ، کاربران اینترنت را گول زده و به کام خود میکشد. این نوع ویروسها معمولاً به همراه یک نامه ضمیمه شده از طریق پست الکترونیک وارد سیستم میشوند. متن نامه مسلماً متن مشخصی نیست و تا حدودی به روحیات شخصی نویسنده ویروس بستگی دارد، پیغامها می توانند مضمونی تهدید آمیز یا محبت آمیز داشته باشند و یا در قالب هشداری ، مبنی بر شیوع یک ویروس جدید در اینترنت ، یا درخواستی در قبال یک مبلغ قابل توجه و یا هر موضوع وسوسه انگیز دیگر باشد . لازم به ذکر است که همه این نامه ها اصل نمی باشند یعنی ممکن است بسیاری از آنها پیغام شخص سازنده ویروس نباشند بلکه شاید پیغام ویرایش شده یا تغییر یافته از یک کاربر معمولی و یا شخص دیگری باشد که قبلا این نامه ها را دریافت کرده و بدین وسیله ویروس را با پیغامی کاملاً جدید مجدداً ارسال میکند.
نحوه تغییر پیغام و ارسال مجدد آن بسیار ساده بوده ، همین امر باعث گسترش سریع Hoaxها شده، با یک دستور Forward میتوان ویروس و متن تغییر داده شده را برای شخص دیگری ارسال کرد. اما خود ویروس چه شکلی دارد؟ ویروسی که در پشت این پیغامهای فریب آمیز مخفی شده میتواند به صورت یک بمب منطقی ، یک اسب تروا و یا یکی از فایلهای سیستمی ویندوز باشد.
بعضی از ویروسها، ترکیبی از تکنیکها را برای انتشار استفاده کرده ، فایلهای اجرائی، بوت سکتور و پارتیشن را آلوده می سازند. اینگونه ویروسها معمولاً تحت windows 98یا Win.Nt انتشار نمی یابند.
چگونه ویروسها گسترش مییابند؟
زمانی که یک کد برنامه آلوده به ویروس را اجرا میکنید، کد ویروس هم پس از اجرا به همراه کد برنامه اصلی ، در وهله اول تلاش میکند برنامه های دیگر را آلوده کند. این برنامه ممکن است روی همان کامپیوتر میزبان یا برنامه ای بر روی کامپیوتر دیگر واقع در یک شبکه باشد. حال برنامه تازه آلوده شده نیز پس از اجرا دقیقاً عملیات مشابه قبل را به اجرا درمیاورد. هنگامیکه بصورت اشتراکی یک کپی از فایل آلوده را در دسترس کاربران دیگر کامپیوترها قرار می دهید ، با اجرای فایل کامپیوترهای دیگر نیز آلوده خواهند شد. همچنین طبیعی است با اجرای هرچه بیشتر فایلهای آلوده فایلهای بیشتری آلوده خواهند شد.
اگر کامپیوتری آلوده به یک ویروس بوت سکتور باشد، ویروس تلاش میکند در فضاهای سیستمی فلاپی دیسک ها و هارد دیسک از خود کپی هایی بجا بگذارد . سپس فلاپی آلوده میتواند کامپیوترهایی را که از روی آن بوت میشوند و نیز یک نسخه از ویروسی که قبلاً روی فضای بوت یک هارد دیسک نوشته شده نیز میتواند فلاپی های جدید دیگری را نیز آلوده نماید.
به ویروسهایی که هم قادر به آلوده کردن فایلها و هم آلوده نمودن فضاهای بوت میباشند اصطلاحاً ویروسهای چند جزئی (multipartite) می گویند.
فایلهایی که به توزیع ویروسها کمک میکنند حاوی یک نوع عامل بالقوه میباشند که می توانند هر نوع کد اجرائی را آلوده کنند. برای مثال بعضی ویروسها کدهای را آلوده میکنند که در بوت سکتور فلاپی دیسکها و فضای سیستمی هارد دیسکها وجود دارند.
نوع دیگر این ویروس ها که به ویروسهای ماکرو شناخته می شوند ، میتوانند عملیات پردازش کلمهای (word processing) یا صفحه های حاوی متن را که از این ماکروها استفاده میکنند ، آلوده می کنند. این امر برای صفحه هایی با فرمت HTML نیز صادق است.
از آنجائیکه یک کد ویروس باید حتماً قابل اجرا شدن باشد تا اثری از خود به جای بگذارد از اینرو فایلهایی که کامپیوتر به عنوان دادههای خالص و تمیز با آنها سرو کار دارد امن هستند.
فایلهای گرافیکی و صدا مانند فایلهایی با پسوند gif ، jpg ، mp3، wav،…هستند .
برای مثال زمانی که یک فایل با فرمت picture را تماشا میکنید کامپیوتر شما آلوده نخواهد شد.
یک کد ویروس مجبور است که در قالب یک فرم خاص مانند یک فایل برنامه ای exe یا یک فایل متنی doc که کامیپوتر واقعاً آن را اجرا میکند ، قرار گیرد .
یک ویروس، یک شوخی و یا هردو؟!
سایت خبری سافس چندی پیش خبری مبنی بر شناخته شدن یک ویروس جدید منتشر کرد، ویروسی با مشخصه SULFNBK.EXE که ممکن است نام آن اغلب برای شما آشنا باشد .
SULFNBK.EXE نام فایلی در سیستم عامل ویندوز 98می باشد که وظیفه بازیابی اسامی طولانی فایل ها را به عهده دارد و در سیستم عامل ویندوز 98 فایلی سودمند می باشد .
اینجاست که می توان به مفهوم واقی HAOX ها پی برد ، فایل SULFNBK.EXE که معمولا از طریق پست الکترونیکی به همراه یک نامه ی فریب آمیز و شاید تهدید آمیز به زبان پروتکلی وارد سیستمها می شود دقیقا در جایی ساکن می شود که فایل سالم SULFNBK.EXEدر آنجاست به بیان بهتر اینکه جایگزین آن فایل سالم می شود. فایل SULFNBK.EXE آلوده در شاخه Command ویندوز 98 ساکن شده و چون به همان شکل و سایز میباشد به همین منظور کاربر متوجه حضور یک ویروس جدید در سیستم خود نخواهد شد ، اینجاست که فریب خورده، ویروس خطرناک Magistre-A که در هسته این فایل وجود دارد در اول ماه ژوین فعال شده و سازنده خود را به مقصودش می رساند. نسخه ای دیگر از این ویروس را میتوان یافت که در 25 ماه می فعال می شود. تفاوتی که این ویروس نسخه قبلی خود دارد آنست که روی فایل SULFNBK.EXE آلوده در درایو C ساکن میشود. لازم به ذکر است این ویروس در سیستم عامل ویندوز 98 فعال شده و حوزه فعالیتش در درایو C میباشد.
تشخیص اینکه فایل SULFNBK.EXE واقعاً آلوده است یا خیر دشوار می باشد . البته شاید بعد از ماه ژوئن 2002 از طریق ویروس یاب های جدید مانند Norton و Mcafee بتوان آنها را تشخیص داد ، اما در صورت دسترس نبودن ویروس یاب های مذکور ، حداقل می توان SULFNBK.EXE را چه آلوده و چه غیر آلوده پاک کرد ، البته از آنجایی که فایل SULFNBK.EXE یک فایل سیستمی ویندوز به شمار میرود ممکن است پاک کردن آن به سیستم عامل لطمه وارد کند، از این رو بد نیست قبل از پاک کردن، نسخه ای از آن را بر روی یک فلاپی کپی کرده و نگه داریم. حقیقت آنست که کمتر کسی ریسک می کند و این قبیل فایلها را اجرا می کند .
پیغامی که ضمیمه این فایل ارسال میشود نیز در چندین نسخه وجود دارد. همانطور که قبلا ذکر شد نسخه ی اصل پیغام به زبان پرتغالی است اما ترجمه ی انگلیسی و اسپانیولی آن نیز یافت شده است .
به هرحال هر ویروس چه از نوع HOAX باشد و چه از انواع دیگر، مدتی چه طولانی و چه کوتاه روی بورس است و معمولاً لطمه های جبران ناپذیر خود را در همان بدو تولد به جای گذاشته و بعد از مدتی مهار میشود . نکته ی قابل توجه اینست که با داشتن خداقل آشنایی از این ویروس ها در همان شروع کار به راحتی میتوان با نسخه های جدیدتر آن ویروس و یا ویروس های مشابه مبارزه کرد.
elcom Screen Saver) CellSaver a.k.a)
) نیز ویروسی از نوع HOAX میباشد و علیرغم مدت زیادی که از اولین انتشار آن می گذرد کاربران زیادی را دچار مشکل ساخته است . این ویروس برای کاربران اینترنت ارسال شده است . نسخه نخست آن در سال 1998 و نسخه جدیدتر آن کمی بعد در آوریل 1999 به همراه یک پیغام دروغین منتشر شد.
هرگاه نامهای با عنوان CELLSAVER.EXE به همراه فایلی با همین نام دریافت کردید سریعا آنرا پاک کرده و از Forward کردن برای شخصی دیگر بپرهیزبد ،این کار هیچ گونه لذتی نداشته ، فقط به انتشار و بقای بیشتر آن کمک می کند .
این فایل یک اسب تروا کامل میباشد ، یک فایل Screen Saver زیبا برای ویندوز که به محض اجرا شدن هر کسی را مجذوب و مسحور میگرداند.
احتیاط کنید! CELLSAVER.EXE به محض اجرا شدن ، یک گوشی تلفن بیسیم Nokia را بصورت یک Screen Saver بر روی صفحه نمایش نشان می دهد . در صفحه نمایش این گوشی، می توان زمان و پیغامهارا دید. بعد از یک بار اجرا شدن، ویروس فعال شده و شما خیلی زود متوجه خواهید شد که سیستم بسیار کند عمل کرده ، قادر به بوت شدن نخواهد بود و اطلاعات رود هارد دیسک نیز پاک سازی می شوند .در نتیجه مجبور به نصب مجدد کلیه برنامه ها خواهید بود.
در آخر باز هم یادآور میشویم که هرگز نامه های دریافتی که کمی ناشناخته و مشکوک به نظر میرسند را باز نکنید. .
1) تغییر نرم افزارهایی که به برنامه ویروس متعلق نیستند با چسباندن قسمتهایی از این برنامه به برنامه های دیگر.
2) قابلیت انجام تغییر در بعضی از برنامه ها.
3) قابلیت تشخیص این نکته که برنامه قبلاً دچار تغییر شده است یا خیر.
4) قابلیت جلوگیری از تغییر بیشتر یک برنامه در صورت تغییراتی در آن بواسطه ی ویروس .
نرم افزارهای تغییر یافته ویژگیهای 1 الی 4 را دارا هستند. اگر برنامه ای فاقد یک یا چند ویژگی از ویژگیهای فوق باشد، نمی توان به طور قاطع آنرا ویروس نامید.
عملیات مخفیانه ویروس در کامپیوتر
همانطور که میدانید ویروسها برنامه های نرم افزاری هستند .آنها می توانند مشابه برنامه هایی باشند که به صورت عمومی در یک کامپیوتر اجرا می گردند .
اثر واقعی یک ویروس بستگی به نویسنده آن دارد. بعضی از ویروسها با هدف خاص ضربه زدن به فایلها طراحی می شوند و یا اینکه در عملیات مختلف کامپیوتر دخالت کرده و ایجاد مشکل میکنند.
ویروسها به راحتی بدون آنکه متوجه شوید خود را تکثیر کرده ، گسترش مییابند ، در حین گسترش یافتن به فایلها صدمه رسانده و یا ممکن است باعث مشکلات دیگری شوند.
ویروسها قادر نیستند به سخت افزار کامپیوتر صدمه ای وارد کنند . مثلاً نمی توانند باعث ذوب شدن CPU ، سوختن هارد دیسک و یا انفجار مانیتور و غیره شوند
ویروسهایی که از طریق E-mail وارد سیستم میشوند معمولاً به صورت مخفیانه درون یک فایل ضمیمه شده قرار دارند که با گشودن یک صفحه ی HTML یا یک فایل قابل اجرای برنامه ای و یا یک word document می توانند فعال شوند.
شما صرفا با خواندن یک متن ساده e-mail یا استفاده از netpost ، ویروسی دریافت نخواهید کرد. بلکه باید مراقب پیغامهای رمز دار حاوی کدهای اجرائی و یا پیغامهایی بود که حاوی فایل اجرائی ضمیمه شده (یک فایل برنامهای کد شده و یا یک word documentکه حاوی ماکروهایی باشد) می باشند، بود.
از این رو برای به کار افتادن یک ویروس یا یک برنامه اسب تروا ، کامپیوتر مجبور به اجرای کدهایی است میتوانند یک برنامه ضمیمه شده به e-mail ، یک word document دانلود شده از اینترنت و یا حتی مواردی از روی یک فلاپی دیسک باشند.
این نوع ویروسها معمولاً به شکل ماکرو در فایل هایی قرار می گیرند که حاوی صفحات متنی نظیر فایل های برنامه های Microsoft Office ( همچون Word و Excel )هستند.
ماکرو
نرم افزارهایی مانند Word و Excel این امکان را برای کاربر بوجود می آورند که در صفحه متن خود ماکرویی ایجاد نماید،این ماکرو حاوی یک سری دستور العملها، عملیات و یا keystroke ها است که تماماً توسط خود کاربر تعیین میگردند.
ماکرو ویروسها معمولاً طوری تنظیم شده اند که به راحتی خود را در همه صفحات متنی ساخته شده با همان نرم افزار (Excel , Word) جای میدهند.
برنامه کرم برنامه ای است که با کپی کردن خود تولید مثل میکند. تفاوت اساسی میان کرم و ویروس این است که کرمها برای تولید مثل نیاز به برنامه میزبان ندارند. کرمها بدون استفاده از یک برنامه حامل به تمامی سطوح سیستم کامپیوتری خزیده و نفوذ میکنند.
برای نمونه می توان از کرم Blaster و Sasser نام برد.
این برنامه حداقل به اندازه خود اسب تروای اصلی قدمت دارد . عملکرد این برنامه ها ساده و در عین حال خطرناک است.
در حالیکه کاربر متوجه نیست و با تصاویر گرافیکی زیبا و شاید همراه با موسیقی مسحور شده، برنامه عملیات مخرب خود را آغاز می کند.
برای مثال به خیال خودتان بازی جدید و مهیجی را از اینترنت Download کرده اید ولی وقتی آنرا اجرا می کنید متوجه خواهید شد که تمامی فایل های روی هارد دیسک پاک شده و یا به طور کلی فرمت گردیده است.
قسمتی از دیسک سخت و فلاپی دیسک است که هنگام راه اندازی سیستم از روی آن به وسیله کامپیوتر خوانده میشود. Boot Sector یا دیسک سیستم ، شامل کدی است که برای بار کردن فایلهای سیستم ضروری است. این دیسکها داده هایی در خود دارند و همچنین حاوی کدی هستند که برای نمایش پیغام راه اندازی شدن کامپیوتر بوسیله ی آن لازم است .
سکتور پارتیشن اولین بخش یک دیسک سخت است که پس از راه اندازی سیستم خوانده میشود. این سکتور راجع به دیسک اطلاعاتی نظیر تعداد سکتورها در هر پارتیشن و نیز موقعیت همه پارتیشن ها را در خود دارد.سکتور پارتیشن، رکورد اصلی راه اندازی یا Master Boot Record -MBR نیز نامیده میشود.
بسیاری ازکامپیوترها به گونه ای پیکربندی شده اند که ابتدا از روی درایو:A راه اندازی میشوند. (این قسمت در بخش Setup سیستم قابل تغییر و دسترسی است) اگر بوت سکتور یک فلاپی دیسک آلوده باشد، و شما سیستم را از روی آن راه اندازی کنید، ویروس نیز اجرا شده و دیسک سخت را آلوده میکند.
اگر دیسکی حاوی فایلهای سیستمی هم نبوده باشد ولی به یک ویروس بوت سکتوری آلوده باشد وقتی اشتباهاً دیسکت را درون فلاپی درایو قرار دهید و کامپیوتر را دوباره راه اندازی کنید پیغام زیر مشاهده میشود. ولی به هر حال ویروس بوت سکتوری پیش از این اجرا شده و ممکن است کامپیوتر شما را نیز آلوده کرده باشد.
Non-system disk or disk error
Replace and press any key when ready
کامپیوترهای بر پایه Intel در برابر ویروسهای Boot Sector و Partition Table آسیب پذیر هستند.
تا قبل از اینکه سیستم بالا بیاید و بتواند اجرا شود صرفنظر از نوع سیستم عامل می تواند هر کامپیوتری را آلوده سازد.
این نوع ویروسها در قالب پیغامهای فریب آمیزی ، کاربران اینترنت را گول زده و به کام خود میکشد. این نوع ویروسها معمولاً به همراه یک نامه ضمیمه شده از طریق پست الکترونیک وارد سیستم میشوند. متن نامه مسلماً متن مشخصی نیست و تا حدودی به روحیات شخصی نویسنده ویروس بستگی دارد، پیغامها می توانند مضمونی تهدید آمیز یا محبت آمیز داشته باشند و یا در قالب هشداری ، مبنی بر شیوع یک ویروس جدید در اینترنت ، یا درخواستی در قبال یک مبلغ قابل توجه و یا هر موضوع وسوسه انگیز دیگر باشد . لازم به ذکر است که همه این نامه ها اصل نمی باشند یعنی ممکن است بسیاری از آنها پیغام شخص سازنده ویروس نباشند بلکه شاید پیغام ویرایش شده یا تغییر یافته از یک کاربر معمولی و یا شخص دیگری باشد که قبلا این نامه ها را دریافت کرده و بدین وسیله ویروس را با پیغامی کاملاً جدید مجدداً ارسال میکند.
نحوه تغییر پیغام و ارسال مجدد آن بسیار ساده بوده ، همین امر باعث گسترش سریع Hoaxها شده، با یک دستور Forward میتوان ویروس و متن تغییر داده شده را برای شخص دیگری ارسال کرد. اما خود ویروس چه شکلی دارد؟ ویروسی که در پشت این پیغامهای فریب آمیز مخفی شده میتواند به صورت یک بمب منطقی ، یک اسب تروا و یا یکی از فایلهای سیستمی ویندوز باشد.
بعضی از ویروسها، ترکیبی از تکنیکها را برای انتشار استفاده کرده ، فایلهای اجرائی، بوت سکتور و پارتیشن را آلوده می سازند. اینگونه ویروسها معمولاً تحت windows 98یا Win.Nt انتشار نمی یابند.
چگونه ویروسها گسترش مییابند؟
زمانی که یک کد برنامه آلوده به ویروس را اجرا میکنید، کد ویروس هم پس از اجرا به همراه کد برنامه اصلی ، در وهله اول تلاش میکند برنامه های دیگر را آلوده کند. این برنامه ممکن است روی همان کامپیوتر میزبان یا برنامه ای بر روی کامپیوتر دیگر واقع در یک شبکه باشد. حال برنامه تازه آلوده شده نیز پس از اجرا دقیقاً عملیات مشابه قبل را به اجرا درمیاورد. هنگامیکه بصورت اشتراکی یک کپی از فایل آلوده را در دسترس کاربران دیگر کامپیوترها قرار می دهید ، با اجرای فایل کامپیوترهای دیگر نیز آلوده خواهند شد. همچنین طبیعی است با اجرای هرچه بیشتر فایلهای آلوده فایلهای بیشتری آلوده خواهند شد.
اگر کامپیوتری آلوده به یک ویروس بوت سکتور باشد، ویروس تلاش میکند در فضاهای سیستمی فلاپی دیسک ها و هارد دیسک از خود کپی هایی بجا بگذارد . سپس فلاپی آلوده میتواند کامپیوترهایی را که از روی آن بوت میشوند و نیز یک نسخه از ویروسی که قبلاً روی فضای بوت یک هارد دیسک نوشته شده نیز میتواند فلاپی های جدید دیگری را نیز آلوده نماید.
به ویروسهایی که هم قادر به آلوده کردن فایلها و هم آلوده نمودن فضاهای بوت میباشند اصطلاحاً ویروسهای چند جزئی (multipartite) می گویند.
فایلهایی که به توزیع ویروسها کمک میکنند حاوی یک نوع عامل بالقوه میباشند که می توانند هر نوع کد اجرائی را آلوده کنند. برای مثال بعضی ویروسها کدهای را آلوده میکنند که در بوت سکتور فلاپی دیسکها و فضای سیستمی هارد دیسکها وجود دارند.
نوع دیگر این ویروس ها که به ویروسهای ماکرو شناخته می شوند ، میتوانند عملیات پردازش کلمهای (word processing) یا صفحه های حاوی متن را که از این ماکروها استفاده میکنند ، آلوده می کنند. این امر برای صفحه هایی با فرمت HTML نیز صادق است.
از آنجائیکه یک کد ویروس باید حتماً قابل اجرا شدن باشد تا اثری از خود به جای بگذارد از اینرو فایلهایی که کامپیوتر به عنوان دادههای خالص و تمیز با آنها سرو کار دارد امن هستند.
فایلهای گرافیکی و صدا مانند فایلهایی با پسوند gif ، jpg ، mp3، wav،…هستند .
برای مثال زمانی که یک فایل با فرمت picture را تماشا میکنید کامپیوتر شما آلوده نخواهد شد.
یک کد ویروس مجبور است که در قالب یک فرم خاص مانند یک فایل برنامه ای exe یا یک فایل متنی doc که کامیپوتر واقعاً آن را اجرا میکند ، قرار گیرد .
یک ویروس، یک شوخی و یا هردو؟!
سایت خبری سافس چندی پیش خبری مبنی بر شناخته شدن یک ویروس جدید منتشر کرد، ویروسی با مشخصه SULFNBK.EXE که ممکن است نام آن اغلب برای شما آشنا باشد .
SULFNBK.EXE نام فایلی در سیستم عامل ویندوز 98می باشد که وظیفه بازیابی اسامی طولانی فایل ها را به عهده دارد و در سیستم عامل ویندوز 98 فایلی سودمند می باشد .
اینجاست که می توان به مفهوم واقی HAOX ها پی برد ، فایل SULFNBK.EXE که معمولا از طریق پست الکترونیکی به همراه یک نامه ی فریب آمیز و شاید تهدید آمیز به زبان پروتکلی وارد سیستمها می شود دقیقا در جایی ساکن می شود که فایل سالم SULFNBK.EXEدر آنجاست به بیان بهتر اینکه جایگزین آن فایل سالم می شود. فایل SULFNBK.EXE آلوده در شاخه Command ویندوز 98 ساکن شده و چون به همان شکل و سایز میباشد به همین منظور کاربر متوجه حضور یک ویروس جدید در سیستم خود نخواهد شد ، اینجاست که فریب خورده، ویروس خطرناک Magistre-A که در هسته این فایل وجود دارد در اول ماه ژوین فعال شده و سازنده خود را به مقصودش می رساند. نسخه ای دیگر از این ویروس را میتوان یافت که در 25 ماه می فعال می شود. تفاوتی که این ویروس نسخه قبلی خود دارد آنست که روی فایل SULFNBK.EXE آلوده در درایو C ساکن میشود. لازم به ذکر است این ویروس در سیستم عامل ویندوز 98 فعال شده و حوزه فعالیتش در درایو C میباشد.
تشخیص اینکه فایل SULFNBK.EXE واقعاً آلوده است یا خیر دشوار می باشد . البته شاید بعد از ماه ژوئن 2002 از طریق ویروس یاب های جدید مانند Norton و Mcafee بتوان آنها را تشخیص داد ، اما در صورت دسترس نبودن ویروس یاب های مذکور ، حداقل می توان SULFNBK.EXE را چه آلوده و چه غیر آلوده پاک کرد ، البته از آنجایی که فایل SULFNBK.EXE یک فایل سیستمی ویندوز به شمار میرود ممکن است پاک کردن آن به سیستم عامل لطمه وارد کند، از این رو بد نیست قبل از پاک کردن، نسخه ای از آن را بر روی یک فلاپی کپی کرده و نگه داریم. حقیقت آنست که کمتر کسی ریسک می کند و این قبیل فایلها را اجرا می کند .
پیغامی که ضمیمه این فایل ارسال میشود نیز در چندین نسخه وجود دارد. همانطور که قبلا ذکر شد نسخه ی اصل پیغام به زبان پرتغالی است اما ترجمه ی انگلیسی و اسپانیولی آن نیز یافت شده است .
به هرحال هر ویروس چه از نوع HOAX باشد و چه از انواع دیگر، مدتی چه طولانی و چه کوتاه روی بورس است و معمولاً لطمه های جبران ناپذیر خود را در همان بدو تولد به جای گذاشته و بعد از مدتی مهار میشود . نکته ی قابل توجه اینست که با داشتن خداقل آشنایی از این ویروس ها در همان شروع کار به راحتی میتوان با نسخه های جدیدتر آن ویروس و یا ویروس های مشابه مبارزه کرد.
elcom Screen Saver) CellSaver a.k.a)
) نیز ویروسی از نوع HOAX میباشد و علیرغم مدت زیادی که از اولین انتشار آن می گذرد کاربران زیادی را دچار مشکل ساخته است . این ویروس برای کاربران اینترنت ارسال شده است . نسخه نخست آن در سال 1998 و نسخه جدیدتر آن کمی بعد در آوریل 1999 به همراه یک پیغام دروغین منتشر شد.
هرگاه نامهای با عنوان CELLSAVER.EXE به همراه فایلی با همین نام دریافت کردید سریعا آنرا پاک کرده و از Forward کردن برای شخصی دیگر بپرهیزبد ،این کار هیچ گونه لذتی نداشته ، فقط به انتشار و بقای بیشتر آن کمک می کند .
این فایل یک اسب تروا کامل میباشد ، یک فایل Screen Saver زیبا برای ویندوز که به محض اجرا شدن هر کسی را مجذوب و مسحور میگرداند.
احتیاط کنید! CELLSAVER.EXE به محض اجرا شدن ، یک گوشی تلفن بیسیم Nokia را بصورت یک Screen Saver بر روی صفحه نمایش نشان می دهد . در صفحه نمایش این گوشی، می توان زمان و پیغامهارا دید. بعد از یک بار اجرا شدن، ویروس فعال شده و شما خیلی زود متوجه خواهید شد که سیستم بسیار کند عمل کرده ، قادر به بوت شدن نخواهد بود و اطلاعات رود هارد دیسک نیز پاک سازی می شوند .در نتیجه مجبور به نصب مجدد کلیه برنامه ها خواهید بود.
در آخر باز هم یادآور میشویم که هرگز نامه های دریافتی که کمی ناشناخته و مشکوک به نظر میرسند را باز نکنید. .
+ نوشته شده در ساعت توسط احسان خوشخرام
|